<e-didaskalia></e-didaskalia>

19/2/14

Η ιστορία της Τσικνοπέμπτης

Τσικνοπέμπτη

Οι τρεις εβδομάδες των Αποκριών ονομάζονται κατά χρονική σειρά Προφωνή, Κρεατινή και της Τυροφάγου.
Στο μέσο της Κρεατινής εβδομάδας βρίσκεται η Τσικνοπέμπτη, κατά την οποία παραδοσιακά καταναλώνεται μεγάλη ποσότητα κρέατος, ενόψει της επερχόμενης νηστείας της Σαρακοστής. Για την ορθόδοξη παράδοση, οι νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής είναι σημαντικές, οπότε η Πέμπτη θεωρούνταν η καταλληλότερη μέρα για κραιπάλες. Η Τσικνοπέμπτη είναι μια ετήσια τελετή, της οποίας η αρχή χάνεται μέσα στους αιώνες. Η ημέρα που τρώγεται κρέας. Η λέξη Τσικνοπέμπτη προέρχεται από τις λέξεις "τσίκνα" (η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος) και "Πέμπτη".
    «Την Τσικνοπέμπτη, σφάζονται σε πολλά μέρη τα χοιρινά, κυρίως στη νότια Ελλάδα και σε ορισμένα νησιά. Το Σάββατο όμως της ίδιας εβδομάδας, καθώς και τα δύο επόμενα Σάββατα, της Τυρινής και εκείνο της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, των Αγίων Θεοδώρων, είναι αφιερωμένα στη μνήμη των πεθαμένων. Στα Ψυχοσάββατα αυτά φαίνεται ότι συνεχίζεται αρχαία συνήθεια, αν λάβουμε υπόψη ότι στα Ανθεστήρια, που τελούνταν στην αρχαία Αθήνα την ίδια περίπου εποχή που σήμερα είναι οι Αποκριές, η τρίτη ημέρα, οι Χύτροι, ήταν ημέρα των ψυχών, με προσφορές πανσπερμίας στους νεκρούς και σπονδές από νερό πάνω στους τάφους».    
— Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης
Παρόμοιες γιορτές έχουν και άλλα χριστιανικά έθνη, όπως το Weiberfastnacht στη Γερμανία και τη Mardi Gras ("Λιπαρή Τρίτη") στη Γαλλία που όμως αντιστοιχεί στην Ορθόδοξη Καθαρά Δευτέρα. Η τελευταία γιορτάζεται και σε παλαιά γαλλόφωνες περιοχές, όπως στη Νέα Ορλεάνη.

Τοπικά έθιμα

  • Σύμφωνα με τη λαογραφία την ημέρα της Τσικνοπέμπτης στη Θήβα αρχίζει ο "βλάχικος γάμος" που ξεκινά με το προξενιό δύο νέων, συνεχίζει με το γάμο και τελειώνει την Καθαρή Δευτέρα με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό. Ο "βλάχικος γάμος" είναι κατάλοιπο της πανάρχαιης λατρείας του θεού Διονύσου που διαιωνίζει την οργιαστική θρησκεία του γιου της Σεμέλης στη Θήβα. Το έθιμο αυτό, παραλλαγή ενός γάμου Βλάχων, φέρνει στο προσκήνιο και στο νου του θεατή ένα πλήθος από προβλήματα που ανάγονται στη σχέση του με τα πανάρχαια λατρευτικά έθιμα της Διονυσιακής θρησκείας, στην καταγωγή των «Βλάχων», στη μεταφορά του εθίμου από τις βουνοκορφές της Πίνδου στην πόλη του Κάδμου και πολλά άλλα.
  • Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο εορτασμός της στην Πάτρα κατά τη διάρκεια του Πατρινού καρναβαλιού, όπου εκατοντάδες Πατρινοί από το μεσημέρι της Τσικνοπέμπτης στήνουν ψησταριές σε κάθε σημείο της πόλης, ακόμα και έξω από τα καταστήματά τους. Τοπικά δρώμενα "ο γάμος της Γιαννούλας της κουλουρούς" και "τα Τριτάκεια του Λάζαρη". Το επίκεντρο των εκδηλώσεων είναι η Άνω Πόλη, η παλιά συνοικία Τάσι και κυρίως η πλατεία 25ης Μαρτίου και οι δρόμοι γύρω από αυτή. Λαϊκά και καρναβαλικά δρώμενα, μουσικές κομπανίες συμπληρώνουν τη βραδιά της άφθονης κατανάλωσης ψητού κρέατος και οινοποσίας.
Η Γιαννούλα ήταν υπαρκτό πρόσωπο, επρόκειτο για μια φτωχή γυναίκα της Άνω πόλης που έζησε στην περίοδο πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και κύρια δραστηριότητά της ήταν η πώληση κουλουριών που της εξασφάλιζε τα προς το ζην. Ορισμένοι Πατρινοί εκμεταλλευόμενοι την αφέλειά της και το ευφάνταστο του χαρακτήρα της, της έταζαν πως θα την παντρέψουν με τον πρόεδρο της Αμερικής Ουίλσον. Η σχετική φάρσα περιλάμβανε άφιξη του Ουίλσον με πλοίο στο λιμάνι και άνοδό του στην Άνω πόλη όπου θα τελούνταν και ο γάμος με τη Γιαννούλα. Η εύπιστη κουλουρού υποδεχόταν τον υποτιθέμενο Ουίλσον, Ιούλσο όπως τον πρόφερε η ίδια, και που φρόντιζαν πάντα να τον ντύνουν με φράκο και ημίψηλο, αλλά ώσπου να αντιληφθεί την ειρωνεία της στιγμής, το πλήθος των συγκεντρωμένων για το γάμο είχε διασκεδάσει με την ψυχή του. Το θέαμα επαναλήφθηκε αρκετές χρονιές.
  • Στην παλαιά πόλη της Κέρκυρας τελούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσα ή πετεγόλια ή πετέγολα. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό και αποτελεί μέρος του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού. Είναι θεατρικό είδος που μοιάζει πάρα πολύ με την comedia dell' arte. Τα πετεγολέτσα πραγματοποιούνται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης στις κεντρικές πλατείες ή τα στενά δρομάκια των διαφόρων χωριών της Κέρκυρας, με αποκορύφωμα τα πετεγολέτσα που παίζονται στην Πίνια που είναι τo κέντρο της παλιάς πόλης, κοντά στην τοποθεσία “Κουκουνάρα”. Σ' αυτήν συμμετέχουν και διάφορες νοικοκυρές από τα κοντινά σπίτια, στήνοντας ένα πραγματικό, πετεγουλιό - κουτσομπολιό, στα παράθυρα (φανέστρες) των σπιτιών τους με ξεκαρδιστικές ιστορίες βγαίνουν στη φόρα όλα τα άπλυτα των υποτιθεμένων πού έπεσαν σε διάφορα παραπτώματα, καυτηριάζοντας διαχρονικούς τύπους ανθρώπων και καταστάσεων.

Τσικνοπέμπτη στη Βόρεια Ελλάδα

  • στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης πραγματοποιούνται εκδηλώσεις όπως η «Βραδιά Παραδοσιακών Γεύσεων», όπου οι Λαογραφικοί Σύλλογοι της πόλης προσφέρουν εδέσματα, χορό και μουσική από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
  • στο Ξινό Νερό Φλώρινας την Τσικνοπέμπτη γίνεται χορός μασκέ με ορχήστρα και παραδοσιακή μουσική.
  • στις αλάνες των Σερρών ανάβονται μεγάλες φωτιές, στις οποίες αφού ψήσουν το κρέας, πηδούν από πάνω τους. Τέλος κάποιος από την παρέα με χιούμορ αναλαμβάνει τα «προξενιά», ανακατεύοντας ταυτόχρονα τα κάρβουνα με ένα ξύλο.
  • στην Κομοτηνή καψαλίζουν μια κότα που πρόκειται να φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά πραγματοποιούν την παροιμία πως ο «έρωτας περνάει από το στομάχι».

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Η Φωτό Μου

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ:
1988.

ΔΙΑΜΟΝΗ:
Νίκαια Αττικής.

ΣΠΟΥΔΕΣ:

Πτυχιούχος Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής – Ψυχολογίας, με κατεύθυνση Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Πτυχιούχος European Computer Driving Licence για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
Πτυχιούχος Competency in English as second language from the University of Michigan για την Αγγλική Γλώσσα.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ:

2006 - σήμερα: Ιδιαίτερα μαθήματα σε μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
2011 - σήμερα: Εφαρμογή ψηφιακής πλατφόρμας ηλεκτρονικού σχολείου στο http://e-didaskalia.blogspot.com.
Καλοκαίρι 2012: Δημιουργική απασχόληση ηλεκτρονικής διδασκαλίας των παιδιών των δημοτικών σχολείων του Δήμου Νίκαιας – Αγ. Ι. Ρέντη μέσω του http://e-didaskalia.blogspot.com στο πρόγραμμα του Δήμου «Καλοκαίρι στην πόλη μου».
2013: Πιστοποίηση εγκεκριμένης αναγγελίας έναρξης ασκήσεως επαγγέλματος διδασκαλίας Φιλολόγου ΠΕ02 για φροντιστήρια και κατ' οίκον διδασκαλία με αριθμό πρωτοκόλλου 26363.
2013 - σήμερα: Παράδοση διαδικτυακών μαθημάτων μέσω skype.
2013 - σήμερα: Φιλόλογος στον φροντιστηριακό όμιλο "Πουκαμισάς".
2013 - σήμερα: Σύμβουλος καθηγητής στα παιδιά του Γυμνασίου του φροντιστηρίου "Πουκαμισάς" στη Νίκαια.
Καλοκαίρι 2013: Συμμετοχή στη συγγραφή εκπαιδευτικού βοηθήματος Νεοελληνικής Γλώσσας Γ' Γυμνασίου για τα φροντιστήρια "Πουκαμισάς".
Καλοκαίρι 2013: Συμμετοχή σε εκπαιδευτικά σεμινάρια διδασκαλίας της Νεοελληνικής Γλώσσας και των Λατινικών για την Γ' Λυκείου.
Σεπτέμβριος 2013: Συνεργασία με την European Networking Consultants για την εγκατάσταση του ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού του http://e-didaskalia.blogspot.gr σε εξειδικευμένα εκπαιδευτικά tablets.
Χειμώνας 2013: Συμμετοχή σε εκπαιδευτικά σεμινάρια διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών, της Ιστορίας και της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας για την Γ' Λυκείου.
2014: Συγγραφή εκπαιδευτικών βοηθημάτων Νεοελληνικής Γλώσσας Β' και Γ' Γυμνασίου για τις εκδόσεις "Πουκαμισάς".
Φεβρουάριος 2014: Συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μαδρίτη για την προβολή της Οδύσσειας οπτικοποιημένης στο Δημόσιο Σχολείο της ευρύτερης περιοχής της Μαδρίτης C.E.I.P. Canada Real. Σχετική ανακοίνωση της Πρεσβείας: http://www.mfa.gr/spain/presveia/news/epistole-tou-demotikou-skholeiou-tes-madrites-ceip-canada-real-pros-ton-presbu-phragkisko-berro.html . Σχετική ανακοίνωση του σχολείου: www.educa2.madrid.org-web/centro.cp.canadareal.colladovillalba
Αύγουστος 2014: Ψηφιοποίηση και δημοσίευση του μυθιστορήματος "Η πραγματικότητα μιας φανταστικής ζωής". Ολόκληρο το μυθιστόρημα online και δωρεάν σε μορφή e-book: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2014/08/apostolis-zymvragakis.html

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
Δημιουργός και διαχειριστής των εξειδικευμένων εκπαιδευτικών ιστολογίων:
http://e-didaskalia.blogspot.com, http://onomatologio.blogspot.com, http://e-sxoleio.weebly.comhttp://e-greekschool.blogspot.com, http://ilektronikosxoleio.blogspot.com, http://e-ekpaideusi.blogspot.com, http://e-meleti.blogspot.com.
Συγγραφή μυθιστορημάτων. Δύο μυθιστορήματα είναι ολοκληρωμένα και άλλα δύο είναι στο στάδιο συγγραφής τους.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:
E-mail: zymvras@hotmail.gr
Facebook: facebook.com/ididaskalia
Twitter: twitter.com/e_didaskalia
Google Plus: plus.google.com/+E-didaskaliaBlogspotGr
Site: e-didaskalia.blogspot.gr