ΤΑΣΕΙΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΥΛΙΚΟ

ΒΙΝΤΕΟ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ

ΧΡΗΣΙΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

Βρείτε εδώ πολλά και ενδιαφέροντα θέματα για την ενημέρωση και την ψυχαγωγία σας!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Δημοτικό!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Γυμνάσιο!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Λύκειο!

ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Βρείτε μ' ένα κλικ χρήσιμες πληροφορίες για όλα τα Πανεπιστήμια της Ελλάδας!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Βρείτε online εκπαιδευτικά παιχνίδια για το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Εκπαιδευτικές συμβουλές για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς!

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Ιδιαίτερα μαθήματα στις χαμηλότερες τιμές για τους φίλους της Ηλεκτρονικής Διδασκαλίας!

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ SKYPE

Διαδικτυακά ιδιαίτερα μαθήματα μέσω skype για απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας, για Έλληνες του εξωτερικού, αλλά και για όλους όσοι θέλουν να απολαύσουν τα προνόμια της σύγχρονης τεχνολογίας!

ΔΩΡΕΑΝ E-BOOKS ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Βρείτε online και δωρεάν e-books στα ελληνικά!

ΑΓΓΛΙΚΑ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ

Μάθετε δωρεάν τα βασικά Αγγλικά σε 20 απλά online μαθήματα!

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

Μάθετε όλα όσα έχουν συμβεί σαν σήμερα!

22/2/19

Το συγκινητικό βίντεο που δείχνει γιατί οι γονείς πρέπει ν' αφήσουν τα κινητά τους...





Η υπερβολική χρήση κινητών τηλεφώνων από τους γονείς «καταστρέφει» την οικογενειακή ζωή και επηρεάζει σημαντικά την ψυχολογία των παιδιών.
Οι γονείς καλό θα ήταν να εξετάσουν τη σχέση τους με τις οθόνες (κινητά, υπολογιστές, tablets…) και να αναρωτηθούν αν είναι υπό έλεγχο ή εμποδίζει την ομαλή οικογενειακή λειτουργία και δραστηριότητα.
Στις μέρες μας πολλοί γονείς χρησιμοποιούν το κινητό τους συνεχώς μπροστά στα παιδιά… Αυτή η συμπεριφορά κάνει τα παιδιά να νοιώθουν ασήμαντα… τα παιδιά πληγώνονται, πικραίνονται, απογοητεύονται…
Γονείς, σκεφτείτε μόνο πόσες φορές έχει προσπαθήσει το παιδί σας να σας τραβήξει την προσοχή, είτε δείχνοντας σας είτε λέγοντας σας κάτι, κι εσείς το αγνοείτε…
Δυστυχώς, λίγο πολύ, το έχουμε κάνει όλοι και όχι μόνο στα παιδιά μας αλλά και στους συντρόφους μας.
Το εκπληκτικό video animation που θα παρακολουθήσουμε στη συνέχεια καταφέρνει μέσα σε δύο λεπτά να μας δείξει πως η αλόγιστη χρήση των κινητών από τους γονείς πληγώνει τα παιδιά και τα απογοητεύει… Κι όχι μόνο, όπως θα δούμε στο τέλος της ιστοριούλας, καταστρέφει όλη την οικογενειακή ζωή.
Στην ιστορία, ένα μικρό κοριτσάκι παίζει ήσυχο και χαρούμενο στο σπίτι του. Κάποια στιγμή ακούει την πόρτα και αντιλαμβάνεται πως έχει επιστρέψει ο πατέρας του… κρατώντας το κινητό στα χέρια του. Τον βλέπει και τον πλησιάζει όλο χαρά για να του μιλήσει… όμως ο μπαμπάς της είναι απορροφημένος στο κινητό του, την χαϊδεύει απλά στο κεφάλι και συνεχίζει να βλέπει το κινητό του. Η απογοήτευση φανερά ζωγραφισμένη στο προσωπάκι της μικρής…
Η μικρούλα όμως αναζητά και πάλι την προσοχή του γονιού της. Την βλέπουμε να προσπαθεί να δείξει με περηφάνια στον πατέρα της τις εργασίες της, τους βαθμούς της, όμως ο γονιός είναι ακόμα απορροφημένος με το κινητό του.



Γονείς, αφήστε το κινητό σας
Mαμά και Μπαμπά σταματήστε να είστε «αφοσιωμένοι» στα κινητά σας τηλέφωνα, τα παιδιά πρέπει να είναι πάντα η προτεραιότητά μας και ειδικά όταν τα βλέπουμε τόσο λίγο μέσα στη μέρα!

https://parentsgo.kidsgo.com.cy
Περισσότερες συμβουλές εδώ.

Αρχαία Γ' Γυμνασίου - Ενότητα 10 - Ασκήσεις








  Ασκήσεις στις δευτερεύουσες Επιρρηματικές Προτάσεις (Αιτιολογικές, Τελικές, Συμπερασματικές, Εναντιωματικές - Παραχωρητικές)

1) Να υπογραμμίσετε τις δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις των παρακάτω περιόδων, να κυκλώσετε το σύνδεσμο εισαγωγής τους και να γράψετε στην παρένθεση το είδος τους. 

α. Πρίαμος οὐ ἦν οὕτω φρενοβλαβής, ὥστε τῷ σώματι αὐτοῦ ἐβούλετο κινδυνεύειν, ὅπως
    Ἀλέξανδρος Ἑλένῃ συνοικῇ. (_________________ / ____________________)
β. Ἀλέξανδρος ἀνῆλθεν ἐς τῆν ἄκραν, ἵνα ἰδῇ τήν ἅμαξαν τὴν Γορδίου καί τοῦ ζυγοῦ τῆς
    ἁμάξης τὸν δεσμόν.  (____________________)
γ. Ἀλέξανδρος ὡς ἀπόρως εἶχεν ἐξευρεῖν λύσιν τοῦ δεσμοῦ διέκοψε τοῦτον.
    (____________________)
δ. Οἱ Ἕλληνες ἠθύμουν, ἐπεὶ οὐκ εἶχον τὰ ἐπιτήδεια. (____________________)
ε. Ἀνήρ πονηρός δυστυχεῖ, κἄν εὐτυχῇ.  (____________________)
στ. Ὁρᾶτε τήν παρασκευήν καὶ προθυμίαν τῶν ἐχθρῶν ὥστε οὐδέν δεῖ περί τούτων λέγειν.
      (____________________)
ζ. Ἀνήρ εὔχεται τοῖς θεοῖς, ὅπως χειμών γένηται καὶ ὄμβρος, ἵνα τά λάχανα ἀρδεύωσιν.
    (_________________ / ____________________)
η. Λέων κατεμέμφετο Προμηθέα, ὅτι μέγαν αὐτὸν ἔπλασεν. (____________________)
θ. Γεωργία ἐστί τέχνη οὕτω φιλάνθρωπος, ὥστε καὶ ὁρῶντας καὶ ἀκούοντας εὐθύς ποιεῖν
    ἐπιστήμονας ἑαυτῆς.  (____________________)
ι. Ἀνάγκη οὖν ἐστί, εἰ καὶ μὴ δεινός πρός ταῦτα πέφυκα, βοηθεῖν τῷ πατρί καὶ  ἐμαυτῷ.
    (____________________)
ια. Κἄν ἀποθάνω, οὐδεν μοι μέλει. (____________________)
ιβ. Ἐνταῦθα ἐπίπτει χιών ἄπλετος, ὥστε ἀπέκρυψε καὶ τὰ ὅπλα καὶ τούς ἀνθρώπους
      κατακείμενους. (____________________)
ιγ. Κἄν σὺ μὴ θέλῃς, οἱ θεοί οὕτω βουλήσονται. (____________________)

2)  Να επιλέξετε τέσσερις από τις παραπάνω επιρρηματικές δευτερεύουσες προτάσεις (μία για κάθε είδος) και να τις αναγνωρίσετε πλήρως.



ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ


1. 
α. Πρίαμος οὐ ἦν οὕτω φρενοβλαβής, ὥστε τῷ σώματι αὐτοῦ ἐβούλετο κινδυνεύειν, ὅπως 
Ἀλέξανδρος Ἑλένῃ συνοικῇ. (συμπερασματική / τελική)
β. Ἀλέξανδρος ἀνῆλθεν ἐς τῆν ἄκραν, ἵνα ἰδῇ τήν ἅμαξαν τὴν Γορδίου καί τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμάξης τὸν δεσμόν (τελική)
γ. Ἀλέξανδρος ὡς ἀπόρως εἶχεν ἐξευρεῖν λύσιν τοῦ δεσμοῦ διέκοψε τοῦτον. (αιτιολογική)
δ. Οἱ Ἕλληνες ἠθύμουν, ἐπεὶ οὐκ εἶχον τὰ ἐπιτήδεια. (αιτιολογική)
ε. Ἀνήρ πονηρός δυστυχεῖ, κἄν εὐτυχῇ.  (παραχωρητική ή εναντιωματική)
στ. Ὁρᾶτε τήν παρασκευήν καὶ προθυμίαν τῶν ἐχθρῶν ὥστε οὐδέν δεῖ περί τούτων λέγειν (συμπερασματική)
ζ. Ἀνήρ εὔχεται τοῖς θεοῖς, ὅπως χειμών γένηται καὶ ὄμβρος, ἵνα τά λάχανα ἀρδεύωσιν (τελική / τελική)
η. Λέων κατεμέμφετο Προμηθέα, ὅτι μέγαν αὐτὸν ἔπλασεν. (αιτιολογική)
θ. Γεωργία ἐστί τέχνη οὕτω φιλάνθρωπος, ὥστε καὶ ὁρῶντας καὶ ἀκούοντας εὐθύς ποιεῖν ἐπιστήμονας ἑαυτῆς.  (συμπερασματική)
ι. Ἀνάγκη οὖν ἐστί, εἰ καὶ μὴ δεινός πρός ταῦτα πέφυκα, βοηθεῖν τῷ πατρί καὶ  ἐμαυτῷ (εναντιωματική ή παραχωρητική)
ια. Κἄν ἀποθάνω, οὐδεν μοι μέλει. (εναντιωματική ή παραχωρητική)
ιβ. Ἐνταῦθα ἐπίπτει χιών ἄπλετος, ὥστε ἀπέκρυψε καὶ τὰ ὅπλα καὶ τούς ἀνθρώπους κατακείμενους. (συμπερασματική)
ιγ. Κἄν σὺ μὴ θέλῃς, οἱ θεοί οὕτω βουλήσονται. (εναντιωματική ή παραχωρητική)

2. 
ὥστε τῷ σώματι αὐτοῦ ἐβούλετο κινδυνεύειν: Δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση που εισάγεται με τον συμπερασματικό σύνδεσμο ὥστε. Εκφέρεται με Οριστική (ἐβούλετο) διότι δηλώνει κάτι το πραγματικό και λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του αποτελέσματος στην κύρια συμπερασματική πρόταση (Πρίαμος... φρενοβλαβής).

ὅπως Ἀλέξανδρος Ἑλένῃ συνοικῇ: Δευτερεύουσα τελική πρόταση που εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο ὅπως. Εκφέρεται με Υποτακτική (συνοικῇ) διότι δηλώνει προσδοκώμενο σκοπό και λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του σκοπού στην δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση (ὥστε...κινδυνεύειν). 

ὡς ἀπόρως εἶχεν ἐξευρεῖν λύσιν τοῦ δεσμοῦ: Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση που εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο ὥς, διότι δηλώνει υποκειμενική αιτιολογία. Εκφέρεται με Οριστική (εἶχεν) διότι δηλώνει πραγματική αιτιολογία και λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στην κύρια πρόταση (Ἀλέξανδρος διέκοψε τοῦτον).

Κἄν σὺ μὴ θέλῃς:  Δευτερεύουσα εναντιωματική/παραχωρητική πρόταση που εισάγεται με τον εναντιωματικό/παραχωρητικό σύνδεσμο κἄν. Εκφέρεται με Υποτακτική (θέλῃς) διότι στην κύρια πρόταση υπάρχει Οριστική Μέλλοντα (βουλήσονται) και δηλώνει το προσδωκόμενο. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της εναντίωσης/παραχώρησης στην κύρια πρόταση (οἱ θεοί οὕτω βουλήσονται).


Περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό για το Γυμνάσιο εδώ.

Αρχαία Β' Γυμνασίου - 9η ενότητα "Η Καλλιπάτειρα" - Σημειώσεις






Από σελίδα 68 έως σελίδα 75 στο σχολικό βιβλίο

Μετάφραση κειμένου (σελίδα 68 σχολικού βιβλίου)
Παυσανίας, Ἑλλάδος Περιήγησις 5.6.7-8 (διασκευή)


Στο δρόμο προς την Ολυμπία υπάρχει βουνό με ψηλούς βράχους απόκρημνο, που λέγεται Τυπαίο. Σε αυτό υπάρχει νόμος στους κατοίκους της Ηλείας να πετούν τις γυναίκες, αν αποκαλυφθούν να έχουν έρθει στους Ολυμπιακούς αγώνες ή και γενικά να έχουν περάσει τον Αλφειό κατά τις απαγορευμένες γι’ αυτές μέρες. Ούτε και λένε ότι πιάστηκε καμιά άλλη, παρά μόνο η Καλλιπάτειρα, η οποία ονομάζεται από μερικούς και Φερενίκη. Αυτή (η Καλλιπάτειρα), επειδή είχε πεθάνει νωρίτερα ο σύζυγος της, αφού μεταμφιέστηκε πλήρως σε άνδρα γυμναστή, έφερε σαν γυμναστής στην Ολυμπία το γιο της, για να αγωνιστεί· επειδή ο γιος της Πεισίροδος νίκησε, καθώς η Καλλιπάτειρα πηδούσε πάνω από το φράχτη αυτό με τον οποίο έχουν περιορισμένους τους γυμναστές, γυμνώθηκε. Και όταν αποκαλύφθηκε ότι ήταν γυναίκα, την άφησαν ατιμώρητη αποδίδοντας σεβασμό και στον πατέρα της και στα αδέρφια της και στο γιό της – γιατί όλοι αυτοί είχαν νικήσει στους Ολυμπιακούς Αγώνες – έκαναν όμως νόμο στο μέλλον για τους γυμναστές να μπαίνουν γυμνοί στους αγώνες.
Νόημα: 
Στο κείμενό του ο Παυσανίας μας αφηγείται την ιστορία της Καλλιπάτειρας, της μοναδικής γυναίκας που κατάφερε να παρακολουθήσει από κοντά τους Ολυμπιακούς Αγώνες των αρχαίων χρόνων. Σύμφωνα με τον περιηγητή, στην Ηλεία υπάρχει ένα μεγάλο και απόκρημνο βουνό  το οποίο ονομάζεται Τυπαίο. Από εκεί, κατά  την υπάρχουσα νομοθεσία, πετούσαν τις γυναίκες που τολμούσαν να παραβούν τον κανόνα και να παρακολουθήσουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η μοναδική γυναίκα που το κατάφερε, σύμφωνα με το κείμενο, ήταν η Καλλιπάτειρα, η οποία ονομάζεται από κάποιους και Φερενίκη. Αυτή, επειδή είχε πεθάνει ο άνδρας της και  επιθυμούσε να δει τον γιο της να αγωνίζεται, μεταμφιέστηκε σε άνδρα και οδήγησε τον γιο της στους αγώνες ως γυμναστής. Όταν αυτός νίκησε, η Καλλιπατειρά προσπάθησε να αποφύγει το εμπόδιο με το οποίο περιόριζαν τους γυμναστές, για να πανηγυρίσει μαζί του, αλλά το ένδυμα της πιάστηκε με αποτέλεσμα να ξεγυμνωθεί και να αποκαλυφθεί το φύλο της. Παρά την ατυχία αυτή, η Καλλιπάτειρα απέφυγε την τιμωρία, καθώς οι διοργανωτές σεβάστηκαν την οικογένεια ολυμπιονικών από την οποία προερχόταν και καθιέρωσαν νόμο ο οποίος υποχρέωνε στο εξής τους γυμναστές να εισέρχονται γυμνοί στους αγώνες.
Απαντήσεις στις ασκήσεις της σελίδας 70 του σχολικού βιβλίου:
1.Ποιος νόμος ίσχυε στους Ηλείους για όποια έγγαμη γυναίκα διέβαινε τον Αλφειό κατά τον χρόνο τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων; 

Απάντηση: Σύμφωνα με το κείμενο του Παυσανία που μελετήσαμε, στους Ηλείους υπήρχε νόμος να  πετούνται από το απόκρυμνο όρος Τυπαίος όσες γυναικές τολμούσαν να διαβούν τον Αλφειό ποταμό κατά τον χρόνο τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων.

2. Ποιος νόμος ψηφίστηκε από τους ελλανοδίκες μετά από όσα συνέβησαν με την Καλλιπάτειρα;

Απάντηση: Η Καλλιπάτειρα, αφού μεταμφιέστηκε σε γυμναστή και οδήγησε τον γιο της στους  Ολυμπιακούς Αγώνες, κατάφερε να είναι η μοναδική γυναίκα της αρχαιότητας που τους παρακολούθησε από κοντά. Μετά το πάθημα αυτό οι ελλανοδίκες θέσπισαν νόμο σύμφωνα με τον οποίο όχι μόνο οι αθλητές αλλά και οι γυμναστές θα εισέρχονταν γυμνοί στους αγώνες.

3. Έχετε υπόψη σας σύγχρονες μορφές κοινωνικών ή άλλων διακρίσεων εις βάρος των γυναικών στη χώρα μας ή στον υπόλοιπο κόσμο; Ποιοι παράγοντες θεωρείτε ότι συμβάλλουν στην ύπαρξη και τη διατήρησή τους;

Απάντηση: Αναμφίβολα στις μέρες μας οι διακρίσεις κατά των γυναικών έχουν περιοριστεί εξαιτίας της νομικής κατοχύρωσης της ισότητας των δύο  φύλων. Παρόλα αυτά σε πολλές περιπτώσεις, που ποικίλλουν ανάλογα με τόπο εμφάνισης τους, συναντάμε αρκετές υπάρχουσες κοινωνικές αδικίες έναντι των γυναικών. Η έλλειψη εκπαίδευσης, η σωματική εκμετάλλευση και η ο αποκλεισμός τους από κάποια "ανδροκρατούμενα" επαγγέλματα αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα κοινωνικών διακρίσεων που υφίστανται οι γυναίκες ακόμη και στις μέρες μας. Αίτια αυτής της αέναης κατάστασης αποτελούν τόσο η έλλειψη μόρφωσης που παρατηρείται σε κάποιες κοινωνίες (και σε υπαναπτυσσόμενα κράτη) όσο και η ύπαρξη κοινωνικών, θρησκευτικών ή παραδοσιακών στερεοτύπων που αναπαράγονται, ιδιαίτερα σε χώρες της Ανατολής. Επιλογικά, συμπεραίνουμε ότι, όσο κι αν έχει εξελιχθεί η νομοθεσία που εξισώνει τα δύο φύλα, η εφαρμογή της έγκειται στα "πιστεύω" και  στο πνευματικό επίπεδο των πολιτών του εκάστοτε κράτους.
Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
τὸ φέρετρον: η κάσα που τοποθετούνται οι νεκροί
ὁ φορεὐς: αυτός που φέρει κάτι
τὸ φορεῖον: φορητό κρεβάτι που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά αρρώστων
ὁ φόρος: η εισφορά προς το κράτος
ὁ φόρτος: το φορτίο
φερέγγυος: αυτός που φέρει εγγυήσεις, ο έμπιστος
φορολογῶ: επιβάλλω φόρο
ἐπιφέρω: φέρω ως αποτέλεσμα
περιφέρω: φέρω κάτι γύρω γύρω
ἀναφέρω: αναγγέλλω
κατωφερής: κατηφορικός
πολύφερνος: που έχει μεγάλη προίκα
ὁ ἀμφορέας: πήλινο αγγείο
ἡ διαφορά: η ανομοιότητα
ἡ ἐκφορά: η μεταφορά νεκρού
ὁ ἀγγελειοφόρος: αυτός που μεταφέρει αγγελία
ἡ λεωφόρος: δρόμος ταχείας κυκλοφορίας
δορυφόρος: ουράνιο σώμα που περιφέρεται  γύρω από πλανήτη
καρποφόρος: αυτός που φέρει καρπό
θεοφόρος: αυτός που φέρει το θεό ή εμπνέεται από αυτόν
ψηφοφόρος: ο πολίτης που έχει δικαίωμα να ψηφίσει
παράφορος: ο παράλογος
μισθοφορικός: ο σχετικός με το μισθοφόρο
φερέφωνο: ο άνθρωπος που εκφράζει άκριτα τις απόψεις των άλλων
φέρελπις: ο ελπιδοφόρος
φοροδιαφυγή: η αποφυγή των φόρων με παράνομο τρόπο
φοροτεχνικός: ο ειδικός σε φορολογικά θέματα, ο λογιστής
φοροφυγάς:  αυτός που έντεχνα αποφεύγει τους φόρους
διαφορετικός: ο ανόμοιος
ασθενοφόρο: ειδικά διαμορφωμένο όχημα που μεταφέρει ασθενείς
βαθμοφόρος: αυτός που κατέχει αξίωμα
ελπιδοφόρος: ο φέρελπις
λαχειοφόρος: ο σχετικός με το λαχείο
ανυπόφορος: ο αφόρητος
οπλοφορία: η κατοχή όπλου
Απαντήσεις των ασκήσεων της σελίδας 72 του σχολικού βιβλίου

1. Να αναλύσετε τις παρακάτω λέξεις της α.ε. στα συνθετικά τους μέρη και να γράψετε τι μέρος του λόγου είναι το α΄ συνθετικό τους:

Απάντηση: 
φερέγγυος:  φέρω + ἐγγὐς (ρήμα)                      φορολογῶ:  φόρος + λέγω  (ουσιατικό)
δορυφόρος: δόρυ + φέρω (ουσιαστικό)          καρποφόρος: φέρω + καρπός (ρήμα)
θεοφόρος: θεός + φέρω (ουσιαστικό)              ψηφοφόρος:  ψήφος + φέρω (ουσιαστικό)
περιφέρω: περί + φέρω (πρόθεση)                       ἀναφέρω: ἀνά + φέρω (πρόθεση)

2. Χρησιμοποιώντας ως α΄ συνθετικό τα παρακάτω ονόματα και ως β΄ συνθετικό το ρ. φέρω να σχηματίσετε επίθετα της ν.ε.: 

Απάντηση: 
αίμα: αιμοφόρος                            νίκη: νικηφόρος
ιστίο: ιστιοφόρος                       οπώρα: οπωροφόρος
θάνατος: θανατηφόρος              τροχός: τροχοφόρος
μάρσιπος: μαρσιποφόρος:         κέρδος: κερδοφόρος

3. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω φράσεις με τις κατάλληλες λέξεις από το Λεξιλογικό Πίνακα: 

Απάντηση: 
α. Δεν έχει δική του γνώμη, είναι φερέφωνο του αφετνικού του.
β. Οι φοροφυγάδες πλήττουν την οικονομία της χώρας.
γ. Η ζέστη στο κέντρο της πόλης είναι ανυπόφορη. Έφτασε τους 40 θαθμούς!
δ. Ο σύλλογος μας οργάνωσε λαχειοφόρο αγορά για τη συγκέντρωση χρημάτων.
B2. Ετυμολογικά

Διαβάστε τη θεωρία της σελίδας 72 του σχολικού βιβλίου 
Απαντήσεις των ασκήσεων της σελίδας 73 του σχολικού βιβλίου
1. Χρησιμοποιώντας ως β΄ συνθετικό τα παρακάτω ρήματα, να σχηματίσετε σύνθετα ρήματα. Όπου χρειάζεται, να δοθεί το παρασύνθετο ρήμα σε -έω και σε παρένθεση το ετυμολογικά συγγενές ουσιαστικό ή επίθετο που δηλώνει το πρόσωπο που ενεργεί, από το οποίο προέρχεται το ρήμα:

Απάντηση:
παρὰ + ἀκοὐω: παρακούω                                    δῆμος + ἄρχω: δημαρχῶ (δήμαρχος)
πόλεμος + ἄρχω: πολεμαρχῶ (πολέμαρχος)          ἐπὶ + ἀινέω -ῶ:  ἐπαινῶ (ἐπαινέτης)
στρατὸς + ἄγω: στρατηγῶ (στρατηγός)                      ἀπὸ + χωρέω -ῶ: ἀποχωρῶ
μέγας +φρονέω -ῶ: μεγαλοφρονῶ (μεγαλόφρων)

2. Χρησιμοποιώντας τα ρήματα που σας δίνονται ως β΄ συνθετικά, να δημιουργήσετε σύνθετα ονόματα της α.ε. σύμφωνα με όσα διδαχθήκατε στο κεφάλαιο αυτό. Με τη βοήθεια λεξικών της α.ε. να σημειώσετε τη σημασία των νέων λέξεων και να τη συγκρίνετε με τη σημασία τους στη ν.ε.:

Απάντηση: 

παρά
+βαίνω
ὁ παραβάτης
ἐπί
ὁ ἐπιβάτης
ἀνά
ὁ ἀναβάτης
διά
ὁ διαβάτης
οἶκος
+νέμω
ὁ οἰκονόμος
παρά
ὁ παράνομος
παῖς
ὁ παιδονόμος


3. Να γράψετε τα παρασύνθετα ρήματα σε -έω τα οποία προέρχονται από τα παρακάτω σύνθετα ονόματα (ουσιαστικά ή επίθετα( που δηλώνουν το πρόσωπο που ενεργεί: 

Απάντηση: 


πρόσωπο που ενεργεί
παρασύνθετα ρήματα
οἰωνοσκόπος
οἰωνοσκοπέω -ῶ
οἰκονόμος
οἰκονομέω -ῶ
συκοφάντης
συκοφαντέω -ῶ
εὐεργέτης
εὐεργετέω -ῶ
ἄπορος
ἀπορέω -ῶ
ἀσεβής
ἀσεβέω -ῶ

Γ. Σύνταξη
Διαβάστε τη θεωρία των σελίδων 73 & 74 από το σχολικό βιβλίο.
Απαντήσεις στις ασκήσεις της σελίδας 74 & 75 του σχολικού βιβλίου
1.  Στις παρακάτω φράσεις να υπογραμμίσετε τις κατηγορηματικές μετοχές και το ρήμα το οποίο συμπληρώνουν: 

Απάντηση:  
α. Τοὺς ἄρχοντας ὁρᾷς σωφρονεστέρους γιγνομένους.
β. Ἀγγέλω τοὺς Λακεδαιμονίους νενικηκότας.
γ. Οἱ Ἀθηναῖοι εὕρισκον Ἄργος μέγα ὄν.
δ. Ὁ νεναίας φαίνεται θαυμάζων τὴν τῶν προγόνων ἀρετήν.
ε. Παύσασθε λέγοντες λόγους ψευδεῖς.

2. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με την κατηγορηματική μετοχή του ρήματος το οποίο βρίσκεται στην παρένθεση δίνοντας προσοχή στην πτώση:

Απάντηση: 
α. Φαίνεται ὁ δῆμος ταῖς ἄλλαις πολιτείαις μαχόμενος (μάχομαι).
β. Οὗτοι χαίρουσι περὶ τῶν ἁλλοτρίων διαλεγόμενοι (διαλέγομαι).
γ. Ὁρῶ τινας περὶ τὴν ἀρχὴν τὴν ἐμὴν πονηροὺς γιγνομένους (γίγνομαι).
δ. Ἐπιδείξωμεν τοὺς ἀγαπήσαντας Ἐλένην τῶν ἄλλων  θαυμαστότερους ὄντας (εἰμί).
ε. Οἱ στρατηγοὶ οὐκ ἀνέχονται ἀκούοντες τῶν ῥητόρων (ακούω).  

3. Ποιες από τις επιρρηματικές των παρακάτω φράσεων είνα συνημμένες και ποιες απόλυτες; 

Απάντηση: 
α. Ἧκε φέρων χρήματα πολλά. (συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος)
β. Κελεύοντος τοῦ κήρυκος ἐσιώπησαν. (γενική απόλυτη μετοχή)
γ. Οἱ στρατηγοὶ μεταλαβόντες τοῦ χρυσίου πρόθυμοι ἦσαν εἰς τὸν πόλεμον. (συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος)
δ. Οἱ στρατιῶται ἀνεχώρησαν οὐδὲν ἀδικήσοντες. (συνημμένη στου υποκείμεμο του ρήματος).
ε. Λελυμένων τῶν σπονδῶν οἱ Ἀθηναῖοι παρεσκευάζοντο ὠς πολεμήσοντες.  (γενική απόλυτη μετοχή / συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος)

4. Να αναγνωρίσετε το είδος των μετοχών και να χαρακτηρίσετε τις επιρρηματικές ως συνημμένες ή απόλυτες.

Απάντηση: 
α. διαπραττόμενοι: κατηγορηματική μετοχή
β. Γενομένης: επιρρηματική χρονική μετοχή (γενική απόλυτη)
γ. στασιάζοντα: κατηγορηματική μετοχή
δ. ἀχθομένους: κατηγορηματική μετοχή
ε. γενομένης: επιρρηματική χρονική μετοχή (γενική απόλυτη)

5. Να συμπληρώσετε την παρακα΄τω πρόταση με ένα ρήμα (στον χρόνο που ζητείται) από κάθε κατηγορία των ρημάτων που συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή.

Απάντηση: 
Ὁ παῖς (άορ.)   ἔπαυσε / ἥδεται γραμματικὴν μελετῶν.
Ἡ γυνὴ ᾐσθάνετο / ἐφαίνετο / ᾐσχύνετο / ἦν λυπουμένη ἐπῖ τοῖς πεπραγμένοις


Περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό για το Γυμνάσιο εδώ.

Ισοδύναμα κλάσματα - απλοποίηση - Μαθηματικά ΣΤ' Δημοτικού - Εκπαιδευτικό βίντεο



Περισσότερα εκπαιδευτικά βίντεο εδώ.

Αρχαία Α' Γυμνασίου - 9η ενότητα "Ανυπέρβλητα πρότυπα" - Σημειώσεις






Από σελίδα 68 έως σελίδα 75 στο σχολικό βιβλίο

Μετάφραση κειμένου (σελίδα 68 σχολικού βιβλίου)
'Ισοκράτης, Εὐαγόρας 1-6 (διασκευή)



Επειδή, Νικοκλή, σε βλέπω να τιμάς τον τάφο του πατέρα σου όχι μόνο με το πλήθος και την λαμπρότητα των προσφορών, αλλά και με χορούς και μουσική και αθλητικούς αγώνες, σκέφτηκα ότι , εάν νιώθουν κάτι οι νεκροί για όσα γίνονται εδώ, ο Ευαγόρας χαίρεται που βλέπει και τη φροντίδα σου γι’ αυτόν και την μεγαλοπρέπεια των τιμών σου προς αυτόν. Και θα όφειλε πολύ μεγαλύτερη ευγνωμοσύνη, εάν κάποιος μπορούσε να μιλήσει επάξια για τις αρχές του και τις ριψοκίνδυνες πράξεις του· διότι θα διαπιστώσουμε ότι οι φιλόδοξοι και γενναίοι άνδρες κάνουν τα πάντα (φροντίζοντας) πως θα αφήσουν πίσω τους αθάνατη τη μνήμη τους. Και ποιος δεν θα στεναχωριόταν, όταν βλέπει να εγκωμιάζονται αυτοί που έζησαν τον καιρό των Τρωικών, ενώ για τον εαυτό του γνωρίζει εκ των προτέρων, πως, ακόμα και αν ξεπεράσει τις αρετές εκείνων, ποτέ δε θα κριθεί άξιος για τέτοιους επαίνους; Αιτία γι’ αυτά είναι ο φθόνος˙ γιατί μερικοί τόσο μικρόψυχοι είναι από τη φύση τους, ώστε με μεγαλύτερη ευχαρίστηση θα άκουγαν να επαινούνται αυτοί για τους οποίους δεν γνωρίζουν εάν έχουν υπάρξει, παρά αυτοί από τους οποίους τυγχάνει οι ίδιοι να έχουν ευεργετηθεί.
Νόημα
Στο κείμενο που μας δίνεται ο Ισοκράτης απευθύνεται στον Νικοκλή και τον συγχαίρει για τη μεγαλοπρέπεια των εκδηλώσεων με τις οποίες τιμά τη μνήμη του πατέρα του, του Ευαγόρα. Αναφέρει πως ο ίδιος (ο Ευαγόρας) θα χαίρεται αν βλέπει τις τιμές αυτές από τον κόσμο των νεκρών στον οποίο βρίσκεται, αλλά κάτι που θα τον έκανε ακόμη πιο χαρούμενο θα ήταν το να βρεθεί κάποιος να μιλήσει επάξια για τα κατορθώματα του όσο βρισκόταν εν ζωή, διότι κατά τον Ισοκράτη αυτό είναι το νόημα της ζωής των φιλόδοξων και γενναίων ανδρών, η υστεροφημία. Μια τέτοια συμπεριφορά από κάποιον συμπολίτη του είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξει κατά τον συγγραφέα, διότι ο φθόνος των ανθρώπων είναι τέτοιος από τη φύση τους, που αποφεύγουν να υμνούν δημόσια ανθρώπους των οποίων γνωρίζουν το αθάνατο και ξακουστό έργο, και προτιμούν να μιλούν περίφανα για παλαιότερους ήρωες των Τρωικών πολέμων που ούτε καν γνωρίζουν αν υπήρξαν στην πραγματικότητα.
Απαντήσεις στις ερωτήσεις της σελίδας 70 του σχολικού βιβλίου:
1) Πώς τίμησε ο Νικοκλής τον πατέρα του; Τι θεωρεί ο Ισοκράτης ότι θα ικανοποιούσε περισσότερο τον Εαυγόρα;

Απάντηση: Όπως μας περιγράφει ο Ισοκράτης στο κείμενο του, ο Νικοκλής τιμούσε τον τάφο του πατέρα του με προσφορές, με αθλητικούς αγώνες, με μουσικές και με χορευτικές εκδηλώσεις. Όλοι οι τύποι των εκδηλώσεων αυτών ήταν απόλυτα συνυφασμένοι με τις συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων οι οποίοι τιμούσαν τους νεκρούς με τόσο μεγαλοπρέπεια που πολλές φορές ξεπερνούσαν τις τιμές που δέχονταν οι εν ζωή άρχοντες. Τέλος, ο Ισοκράτης επικροτεί την συμπεριφορά του Νικοκλή αλλά εκφράζει την άποψη ότι ο πατέρας του θα ευχαριστιόταν περισσότερο αν κάποιος μιλούσε για τα κατορθώματα του όσο ήταν ζωντανός. Αυτό θα κρατούσε ανεξίτηλη τη μνήμη του και θα του εξασφάλιζε την υστεροφημία που επιθυμούσε.

2) Πώς λειτουργεί ο φθόνος όταν πρόκειται να τιμηθούν τα κατορθώματα ένδοξων ανδρών;

Απάντηση: Σύμφωνα με τον Ισοκράτη ο φθόνος λειτουργεί αποθαρρυντικά στην εξύμνηση ανθρώπων των οποίων γνωρίζουμε και έχουμε ζήσει τα κατορθώματα τους.  Αυτό συμβαίνει διότι οι άνθρωποι από τη φύση τους ζηλεύουν τους ένδοξους και ηρωικούς συνανθρώπους τους ή αδυνατούν να κατανοήσουν τη σημαντικότητα κάποιων επιτευγμάτων τους. Γι' αυτό το λόγο προτιμούν να μιλούν με θαυμασμό για τα κατορθώματα ανθρώπων που δεν γνωρίζουν αν υπήρξαν πραγματικά αλλά που τα άκουσαν ή τα διάβασαν από άλλους. Έτσι εξαιτίας της ζήλιας, το σημαντικότατο έργο κάποιων ανδρών αναγνωρίζεται αρκετά χρόνια μετά το θάνατο τους.

3) Ο Περικλής στον Επιτάφιο λόγο που εκφωνεί προς τιμήν των Αθηναίων που έπεσαν κατά το πρώτο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου παρατηρεί: "γιατί μέχρι αυτού του σημείου είναι ανεκτοί οι έπαινοι, όταν λέγονται για άλλους, στον βαθμό δηλαδή που ο καθένας νομίζει ότι είναι ικανός να κάνει κάτι από όσα άκουσε˙ επειδή όμως καταλαμβάνονται από φθόνο για ό,τι τους ξεπερνάει, δείχνουν γι' αυτό δυσπιστία". Να συγκρίνετε την άποψη αυτή με όσα διαβάσατε στο κείμενο του Ισοκράτη.

Απάντηση: Η άποψη που εκφράζει ο Περικλή στο παραπάνω χωρίο είναι κοινή με εκείνη του Ισοκράτη στο κείμενο της ενότητας που βρισκόμαστε. Και οι δύο αλλά και πολλοί άλλοι επιφανείς και μορφωμένοι άνδρες εκείνης τις εποχής είχαν την άποψη ότι ο φθόνος του ανθρώπων είναι τέτοιος που αποφεύγουν να επαινούν και να μιλούν επάξια για συνανθρώπους τους που έχουν πετύχει τόσο σημαντικά πράγματα που οι ίδιοι δεν θα μπορούσαν να τα καταφέρουν. Αντ' αυτού προτιμούν στην καθημερινότητα και στα λεγόμενα τους να επαινούν ανθρώπους οι οποίοι υπήρξαν αρκετά χρόνια νωρίτερα και των οποίων τα αντίστοιχα κατορθώματα δεν ξέρουν καν αν είχαν πραγματοποιηθεί ή αν αναφέρονται μυθικά για αυτούς. Τόσο μικρόψυχοι μπορούν να φανούν οι άνθρωποι από την αρχαιότητα έως σήμερα.
Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
πάτριος: αυτός που ανήκει ή προέρχεται από τον πατέρα
πατρικός: ο σχετικός με τον πατέρα
ὁ πατριώτης: ο συντοπίτης
πατριωτικός: ο σχετικός με την πατρίδα
πατρυιός: ο θετός πατέρας
πατροπαράδοτος: έθιμο, συνήθεια ή παράδοση που έχει μείνει από τον πατέρα
πατροφόνος: αυτός που σκότωσε τον πατέρα του
πατρωνυμικός: ο σχετικός με το όνομα του πατέρα
ὁ, ἡ ἀπατώρ: αυτός που δεν έχει πατέρα
ὁμοπάτριος: αυτός που έχει τον ίδιο πατέρα με κάποιον άλλο
ὁ φιλόπατρις: αυτός που αγαπά την πατρίδα του
ἡ φιλοπατρία: η αγάπη για την πατρίδα
ἄπατρις: αυτός που δεν έχει πατρίδα
πατρότητα: η ιδιότητα του πατέρα
πατερικός: ο σχετικός με τους Πατέρες της Εκκλησίας
το πατριωτάκι: χαϊδευτικά ο συντοπίτης
πατριωτικά: ο τρόπο που φέρεται ο πατριώτης
πατριωτισμός: η αγάπη για την πατρίδα
πατρώνυμο: το όνομα του πατέρα
πατρογονικός: αυτός που προέρχεται από τον πατέρα
πατρολογία: κλάδος της θεολογίας
πατριδογνωσία: η γνώση της ιστορίας και της γεωγραφίας της πατρίδας
πατριδολατρία: η μεγάλη αγάπη για την πατρίδα
Πατριαρχείο: η έδρα του Πατριάρχη
Απαντήσεις στις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου (σελίδα 71)
1) Να συνδυάσετε τις λέξεις της στήλης Α΄ με τις λέξεις της στήλης Β΄και, αφού δημιουργήσετε αποδεκτά ονοματικά σύνολα, να τα χρησιμοποιήσετε σε προτάσεις: 

Απάντηση: 1-α, 2-γ, 3-ε, 4-στ, 5-β, 6-δ

- Παρά το γεγονός ότι διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό, επισκέπτεται συχνά την πατρογωνική του εστία στην Ελλάδα.
- Οι Έλληνες είναι γνωστοί για τους πατριωτικούς αγώνες με τους οποίους αποτίναξαν τον εχθρικό ζυγό.
- Μετανάστευσε από μικρός στο εξωτερικό με αποτέλεσμα να αισθάνεται την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα του.
- Τα πατερικά κείμενα είναι γνωστά για τα ηθικά διδάγματα και την θρησκευτική παιδεία που προσφέρουν.
- Όποιος επισκεφθεί τα ορεινά χωριά της χώρας μας, θα απολαύσει την πατροπαράδοτη ελληνική φιλοξενία.
- Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ταλανίζεται από τα προβλήματα που προκαλούν οι εξαγριωμένες θρησκευτικές μειονότητες της Ανατολής.

2) Να αναζητήσετε στον Λεξιλογικό Πίνακα λέξεις της ν.ε συνώνυμες των παρακάτω:

Απάντηση: 
συμπολίτης, συντοπίτης → ομοπάτριος, πατριώτης, πατριωτάκι
πρόγονος → προπάτορας
εθνικός → πατριωτικός
πατριωτισμός → πατριδολατρία, φιλοπατρία

3) Σε ποιες περιπτώσεις και με ποια ειδικότερη σημασία χρησιμοποιούνται οι φράσεις: "Πάτερ ημών", "Πατέρες της Εκκλησίας", "πάτερ φαμίλιας", "πνευματικός πατέρας", "παίρνω (κάτι) πατριωτικά".

Απάντηση: 
-Πάτερ ημών: Φράση με την οποία ξεκινά η (Κυριακή) προσευχή που ακούγεται καθημερινά στο σχολείο. Σαν φράση λέγεται για να χαρακτηρίσει κάτι που το ξέρουμε και το έχουμε αποστηθίσει αυτολεξεί.
-Πατέρες της Εκκλησίας: Ο όρος περιλαμβάνει σπουδαίους άνδρες οι οποίοι έχουν αφήσει σημαντικό έργο στην καθιέρωση και στην εξάπλωση του χριστιανισμού. 
-Πάτερ φαμίλιας: Ο όρος αναφέρεται στον πατέρα  που είναι ο αρχηγός μιας οικογένειας και λαμβάνει μόνος του αποφάσεις για οτιδήποτε την αφορά.
-Πνευματικός πατέρας: Με την φράση περιγράφεται ο άνθρωπος ο οποίος καθοδηγεί την ζωή κάποιου σε θέματα ιδεολογίας και συμπεριφοράς. Ειδικότερα πολλές φορές χαρακτηρίζει τον άνθρωπο που έχει βαπτίσει κάποιον.
-Παίρνω (κάτι) πατριωτικά: Παίρνω κάτι στα σοβαρά και με μεράκι προσπαθώ να το επιτύχω.
Β2. Ετυμολογικά
Δείτε θεωρία από το βιβλίο (σελίδα 72)

Απαντήσεις στις ασκήσεις της σελίδας 72 του σχολικού βιβλίου:

1) Να αντιστοιχίσετε τα ονόματα της στήλης Α΄ με τα παράγωγα ρήματα της στήλης Β΄: 

Απάντηση: 1 - ια | 2 - η, ι | 3 - θ | 4 - ζ | 5 - γ | 6 - ε | 7 - β,στ | 8 - δ | 9 - α

2) Να σχηματίσετε παράγωγα ρήματα από τα παρακάτω ονόματα: 

Απάντηση: τόλμη >  τολμάω - ῶ, παγίς (-ίδος) > παγιδεύω, θερμός > θερμαίνω,  εὐεργέτης >  εὐεργετέω - ῶ, νόσος> νοσέω - ῶ, πόνος >  πονέω - ῶ

3) Να γράψετε από ποια ονόματα προέρχονται τα παρακάτω ρήματα: 

Απάντηση: ὁρίζω < ὅρος, λαμπρύνω < λαμπρός, φονεύω < φονεύς, ἐρίζω < ἔρις, στεφανῶ < στέφανος,  ὁρμῶ < ὁρμὴ
Γ. Γραμματική
1. Αναδιπλασιασμός

Για να σχηματιστούν ο Παρακείμενος και ο  Υπερσυντέλικος στα Αρχαία Ελληνικά πρέπει να έχουν στην αρχή του θέματος σε όλες τις Εγκλίσεις, στο Απαρέμφατο και στη Μετοχή, τον αναδιπλασιασμό. Ο αναδιπλασιασμός δηλώνει την τετελεσμένη πράξη.

Σχηματισμός Παρακειμένου

Για να σχηματιστεί ο Παρακείμενος πρέπει να ακολουθήσουμε έναν  από τους επόμενους τρεις τρόπους: 

→ Εάν το ρήμα μας ξεκινά από ένα απλό σύμφωνο, εκτός από -ρ- ή από δύο σύμφωνα από τα οποία όμως το πρώτο είναι άφωνο και το δεύτερο υγρό ή ένρινο,  τότε αναδιπλασιάζουμε το αρχικό σύμφωνο του ρήματος προσθέτοντας παράλληλα και ένα -ε-. Έτσι σχηματίζεται το θέμα του Παρακειμένου στα ρήματα που ξεκινούν με σύμφωνο (εκτός ρ).

π.χ. λύω (Ενεστώτας) -  λέ (αναδιπλασιασμός) - λυ (θέμα Ενεστώτα) - κα (κατάληξη): λέλυκα (Παρακείμενος)
γράφω (Ενεστώτας) - γε (αναδιπλασιασμός) - γραφ (θέμα Ενεστώτα) - κα: γἐγραφα (Παρακείμενος)

→ Εάν το ρήμα μας ξεκινά με φωνήεν δεν παίρνει αναδιπλασιασμό αλλά χρονική αύξηση και οι αλλαγές είναι ίδιες όπως στον Παρατατικό και τον Αόριστο.

π.χ. ἀθροίζω (Ενεστώτας) -   (χρονική αύξηση)- θροι - κα: ἤθροικα (Παρακείμενος)

Διαβάστε για τις αλλαγές της χρονικής αύξησης στην Ενότητα 7

→ Εάν το ρήμα μας ξεκινάει απο -ρ- ή από από διπλό σύμφωνο (ξ,ψ,ζ) ή από δύο σύμφωνα από τα οποία όμως, το πρώτο δεν είναι άφωνο και το δεύτερο υγρό ή ένρινο, ή από τρία σύμφωνα (π.χ. στρατεύω) τότε ο Παρακείμενος σχηματίζεται με την προσθήκη συλλαβικής αύξησης, δηλαδή την προσθήκη ενός ε- στην αρχή του θέματος.

π.χ. στρατεύω (Ενεστώτας) - (συλλαβική αύξηση) - στράτευ (θέμα Ενεστώτα) - κα (κατάληξη): ἐστράτευκα (Παρακείμενος)

Προσοχή!
α) Εάν το θέμα του ρήματος ξεκινά με δασύ σύμφωνο (χ,φ,θ) τότε αυτό κατά τον αναδιπλασιασμό τρέπεται στο αντίστοιχο ψιλό. (χ → κ, φ → π, θ → τ)
π.χ. χορέυω (Ενεστώτας) → όχι χεχόρευκα (Παρακείμενος) αλλά → κεχόρευκα

β) Όταν το ρήμα είναι σύνθετο με πρόθεση, τότε ο αναδιπλασιασμός μπαίνει μετά την πρόθεση.
π.χ. καταγράφω (Ενεστλωτας) → καταγέγραφα (Παρακείμενος).

Κλίση - Καταλήξεις Παρακειμένου 

Πρόσωπα
Παρακείμενος λύω
Καταλήξεις
(α΄ εν. πρόσωπο)  ἐγώ
λέλυκα
-κα
(β΄ εν. πρόσωπο)   σύ
λέλυκας
-κας
(γ΄ εν. πρόσωπο)   οὗτος
λέλυκε
-κε
(α πληθ. πρόσωπο)  ἡμεῖς
λελύκαμεν
-καμεν
(β΄ πληθ. πρόσωπο) ὑμεῖς
λελύκατε
-κατε
(γ΄ πληθ. πρόσωπο) οὗτοι
λελύκασι (ν)
-κασιν

Σχηματισμός Υπερσυντέλικου

Για να σχηματίσουμε τον Υπερσυντέλικο των ομαλών αρχαίων ρημάτων πρέπει να ακουλουθήσουμε την παρακάτω διαδικασία:

Βήμα 1ο: Γράφουμε το θέμα του Παρακειμένου (π.χ λελυ-)
Βήμα 2ο: Προσθέτουμε στο θέμα την συλλαβική αύξηση ε- όπως στον Παρατατικό και τον Αόριστο. (π.χ. ἐλελύ-). 

Προσοχή: Εάν το ρήμα στον Παρακείμενο παίρνει συλλαβική ή χρονική αύξηση αντί για αναδιπλασιασμό τότε για να σχηματίσουμε τον Υπερσυντέλικο δεν προσθέτουμε την συλλαβική αύξηση ε- αλλά αφήνουμε το θέμα όπως είναι και παραβλέπουμε εντελώς το βήμα 2ο. (π.χ. ἐστρατευ-)

Βήμα 3ο: Αφού έχουμε προσθέσει την συλλαβική αύξηση (εάν χρειάζεται) προσθέτουμε τις καταλήξεις και κλείνουμε το ρήμα ως εξής (π.χ. ἐ-λελύκειν-, ἐ-στρατεύ-κειν): 

Πρόσωπα
Υπερσυντέλικος λύω
Καταλήξεις
(α΄ ενικό πρόσωπο)  ἐγώ
ἐλελύκειν
-κειν
(β΄ ενικό πρόσωπο)   σύ
ἐλελύκεις
-κεις
(γ΄ ενικό πρόσωπο)   οὗτος
ἐλελύκει
-κει
(α πληθ. πρόσωπο)  ἡμεῖς
ἐλελύκεμεν
-κεμεν
(β΄ πληθ. πρόσωπο) ὑμεῖς
ἐλελύκετε
-κετε
(γ΄ πληθ. πρόσωπο) οὗτοι
ἐλελύκεσαν
-κεσαν


Σχηματισμός Παρακειμένου και Υπερσυντελίκου Ενεργητικής Φωνής Αφωνόληκτων Βαρύτονων Ρημάτων

Τα αφωνόληκτα ρήματα, δηλαδή τα ρήματα που ο χαρακτήρας του θέματος στον Ενεστώτα είναι κ,γ,χ,τ,δ,θ,π,β,φ, παρουσιάζουν κάποιες αλλαγές στο σχηματισμό του Παρακειμένου και του Υπερσυντελίκου.

Τα ουρανικόληκτα (κ,γ,χ) σχηματιζούν τον Παρακείμενο και τον Υπερσυντέλικο όχι με κατάληξη -κα  και -κειν αλλά με κατάληξη -χα και -χειν.
π.χ. ταράττω (θ. ταραχ-) → Παρακείμενος: τε-τα-ρα-χα       -          Υπερσυντέλικος: ἐ-τεταρά-χειν

Τα χειλικόληκτα (π,β,φ) σχηματίζουν τον Παρακείμενο και τον Υπερσυντέλικο όχι με κατάληξη -κα  (Παρακείμενος) και -κειν (Υπερσυντέλικος) αλλά με -φα και -φειν, αντίστοιχα.
π.χ. γράφω → Παρακείμενος: γέ-γρα-φα         -            Υπερσυντέλικος: έ-γεγρά-φειν

Τα οδοντικόληκτα (τ,δ,θ) σχηματίζουν τον Παρακείμενο και τον Υπερσυντέλικο αποβάλλοντας τα αντίσοτιχα σύμφωνα κανονικά σε -κα και -κειν, αντίστοιχα.
π.χ. κομίζω (θ. κομιδ-) → Παρακείμενος: κεκόμικα           -            Υπερσυντέλικος: ἐ-κεκομί-κειν

Έτσι προκύπτουν αντίστοιχα τις καταλήξεις: 

     Καταλήξεις ΠΡΚ & ΥΠΕΡΣ Χειλικόληκτων       Καταλήξεις ΠΡΚ & ΥΠΕΡΣ Ουρανικόληκτων
Παρακείμενος
Υπερσυντέλικος
-φα
-φειν
-φας
-φεις
-φε
-φει
-φαμεν
-φεμεν
-φατε
-φετε
-φασι(ν)
-φεσαν
Παρακείμενος
Υπερσυντέλικος
-χα
-χειν
-χας
-χεις
-χε
-χει
-χαμεν
-χεμεν
-χατε
-χετε
-χασι(ν)
-χεσαν










Για να κατανοήσετε πλήρως τη θεωρία διαβάστε καλά και τις σελίδες 73 -74 από το σχολικό βιβλίο.

Απαντήσεις στις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου (σελίδα 75)

1. Να κλίνετε την οριστική του παρακειμένου και του υπερσυντελίκου των ρημάτων: ἱδρύω, κωλύω, πράττω. 

Απάντηση: 

ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ    
ἵδρυκα              κεκώλυκα               πέπραχα
ἴδρυκας             κεκώλυκας             πέπραχας
ἴδρυκε               κεκώλυκε               πέπραχε
ἱδρύκαμεν         κεκωλύκαμεν         πεπράχαμεν
ἱδρύκατε           κεκωλύκατε            πεπράχατε
ἱδρύκασι(ν)       κεκωλύκασι(ν)       πεπράχασι(ν)

ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ:
ἱδρύκειν            ἐκεκωλύκειν            ἐπεπράχειν
ἱδρύκεις            ἐκεκωλύκεις             ἐπεπράχεις
ἱδρύκει              ἐκεκωλύκει              ἐπεπράχει
ἱδρύκεμεν         ἐκεκωλύκεμεν          ἐπεπράχεμων
ἱδρύκετε            ἐκεκωλύκετε            ἐπεπράχετε
ἱδρύκεσαν         ἐκεκωλύκεσαν          ἐπεπράχεσαν

2. Να μεταφέρετε τα ρήματα από την οριστική του Ενεστώτα στην οριστική των χρόνων που ζητούνται:

Απάντηση: 
Ενεστὠτας
Παρακείμενος
Υοερσυντέλικος
ταράττει
τετάραχε
ἐτεταράχει
βλάπτομεν
βεβλάφαμεν
ἐβεβλάφεμεν
σπουδάζατε
ἐσπουδάκατε
ἐσπουδάκετε
πταίουσιν
ἐπταίκασι(ν)
ἐπταίκεσαν

3. Στις προτάσεις που ακολουθούν να συμπληρώσετε τον σωστό τύπο της οριστικής του παρακειμένου:

Απάντηση: 
α. Ἡ πόλις ἡμῶν σύμπασαν τὴν Ἑλλάδα πολλάκις ἤδη σέσωκε.
β. Ἡμεῖς ἐστρατεύκαμεν ἐπὶ βασιλέα.
γ. Ὑμεῖς ταῦτα πεπράχατε κατὰ τοὺς θεῶν ὅρκους.
δ. Σὺ δὲ πεφρόντικας, ὥστε μηδὲν τῶν ἐπιτηδείων ἐλλείπειν.
ε. Ἀλκιβιάδης βέβλαφε τοὺς συνόντας.

4. Να συμπληρώσετε οριζοντίως τους αντίστοιχους τύπους των άλλων χρόνων των παρακάτω ρημάτων:

Απάντηση: 
γυμνάζεις (ΕΝ.) - ἐγύμναζες (ΠΑΡ.) - γυμνάσεις (ΜΕΛ.) - ἐγύμνασας (ΑΟΡ.) - γεγύμνακας (ΠΑΡΑΚ.) - έγεγυμνάκεις (ΥΠΕΡΣ.)
ἐπίστευσαν: πιστεύουσι(ν) (ΕΝ.) - ἐπίστευον (ΠΑΡ.) - πιστεύσουσι(ν) (ΜΕΛ.) - ἐπίστευσαν (ΑΟΡ.) -πεπιστεύκασι(ν) (ΠΑΡΑΚ.) - ἐπεπιστεύκεσαν (ΥΠΕΡΣ.)
ἐσκεύαζε: σκευάζει (ΕΝ.) - ἐσκεύαζε (ΠΑΡ.) - σκευάσει (ΜΕΛ.) - ἐσκεύασε (ΑΟΡ.) - ἐσκεύακε (ΠΑΡΑΚ.) - ἐσκευάκει (ΥΠΕΡΣ.)
διαπράξομεν: διαπράττομεν (ΕΝ.) - διεπράττομεν (ΠΑΡ.) - διαπράξομεν (ΜΕΛ.) - διεπράξαμεν (ΑΟΡ.) - διαπεπράχαμεν (ΠΑΡΑΚ.) - διεπεπράχεμεν (ΥΠΕΡΣ.)
κεκηρύχαμεν: κηρύττομεν (ΕΝ.) - ἐκηρύττομεν (ΠΑΡ.) - κηρύξομεν (ΜΕΛ.) - ἐκηρύξαμεν (ΑΟΡ.) -κεκηρύχαμεν (ΠΑΡΑΚ.) -ἐκεκηρύχεμεν (ΥΠΕΡΣ.)
ἐτεθύκετε: θύετε (ΕΝ.) - ἐθύετε (ΠΑΡ.) - θύσετε (ΜΕΛ.) - ἐθύσατε (ΑΟΡ.) - τεθύκατε (ΠΑΡΑΚ.) - ἐτεθύκετε (ΥΠΕΡΣ.)

5. Να μεταφέρετε τα υπογραμμισμένα ρήματα στην οριστική παρακειμένου και του υπερσυντελίκου: 

Απάντηση: 
α. πιστεύω: πεπίστευκα (ΠΑΡΑΚ.) - ἐπεπιστεύκειν (ΥΠΕΡΣ.)
β. Θαυμάζω: τεθαύμακα (ΠΑΡΑΚ.) - ἐτεθαυμάκειν (ΥΠΕΡΣ.)
γ. συνεβούλευον: συμβεβούλευκα (ΠΑΡΑΚ.) - συνεβεβουλεύκειν (ΥΠΕΡΣ.)
δ. βλάπτει: βέβλαφε (ΠΑΡΑΚ.) - ἐβεβλάφει (ΥΠΕΡΣ.)

6. Να γράψετε τα παρακάτω ρήματα στην α.ε:

Απάντηση: 
έχει αλλάξει (ἀλλάττω) → ἤλλαχε
έχουμε φυλάξει (φυλάττω) → πεφυλάχαμεν
είχες καταδιώξει (διώκω) → ἐδεδιώχεις
είχαν γράψει (γράφω) →  ἐγεγράφεσαν

Περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό για το Γυμνάσιο εδώ.

ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

TRANSLATE THIS SITE

 
Copyright © 2019 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ
Powered byBlogger