Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας για την Ειδική Αγωγή παρουσιάζεται ως μεταρρύθμιση, αλλά στην πράξη υποβαθμίζει κρίσιμες υπηρεσίες. Σχολικοί νοσηλευτές για... πολλές μονάδες, περικοπές στην Παράλληλη Στήριξη και κατάργηση των ολιγομελών τμημάτων. Δείτε τι πραγματικά αλλάζει.
Κάτω από τον μανδύα του «εξορθολογισμού» και της «αναμόρφωσης», το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Παιδείας για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση κρύβει μια σκληρή πραγματικότητα: μια πολιτική «κόστους-οφέλους» που εφαρμόζεται στις πλάτες των πιο ευάλωτων μαθητών.
Το νομοσχέδιο, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, δεν απαντά στις πραγματικές ανάγκες των παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Αντιθέτως, προωθεί ρυθμίσεις που οδηγούν σε επικίνδυνη συρρίκνωση της εκπαιδευτικής και υγειονομικής φροντίδας μέσα στο δημόσιο σχολείο.
Ένας νοσηλευτής για πολλά σχολεία: Η υγεία σε κίνδυνο
Μία από τις πιο ανησυχητικές αλλαγές αφορά τους σχολικούς νοσηλευτές. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ένας νοσηλευτής θα μπορεί να καλύπτει δύο ή και περισσότερα σχολεία, αρκεί να βρίσκονται σε ακτίνα 500 μέτρων.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σε περίπτωση επιληπτικής κρίσης, αλλεργικού σοκ ή ανάγκης για χορήγηση ινσουλίνης, κάθε δευτερόλεπτο μετράει. Ένας νοσηλευτής που πρέπει να μετακινηθεί από το ένα σχολείο στο άλλο δεν μπορεί να προσφέρει άμεση και ασφαλή φροντίδα. Η ρύθμιση αυτή δεν είναι «τεχνική λεπτομέρεια», αλλά μια ωρολογιακή βόμβα για την υγεία των μαθητών.
Παράλληλη Στήριξη: Από εξατομικευμένη βοήθεια σε "ομαδική φροντίδα"
Η ίδια λογική των περικοπών διαπερνά και τον θεσμό της Παράλληλης Στήριξης. Το νομοσχέδιο κατοχυρώνει πλέον επίσημα μια πρακτική που μέχρι σήμερα εφαρμοζόταν αποσπασματικά: ένας εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής θα υποστηρίζει συλλογικά όλους τους μαθητές με έγκριση Παράλληλης Στήριξης μέσα σε ένα τμήμα.
Η εξατομικευμένη προσέγγιση, που αποτελεί τον πυρήνα της Ειδικής Αγωγής, μετατρέπεται σε «πολυτέλεια». Έτσι, ένα παιδί που χρειάζεται ατομική υποστήριξη, θα μοιράζεται τον εκπαιδευτικό του με άλλα 2-3 παιδιά με εντελώς διαφορετικές ανάγκες.
Τμήματα-γίγαντες και η κατάργηση της μείωσης μαθητών
Ενώ ο νόμος 3699/2008 προέβλεπε μικρότερο αριθμό μαθητών σε τμήματα όπου φοιτούν παιδιά με ειδικές ανάγκες, το νέο νομοσχέδιο ουσιαστικά καταργεί αυτή την πρόβλεψη. Πλέον, ένα τμήμα 25-27 μαθητών, με 4-5 παιδιά που έχουν διαγνωσμένες ανάγκες, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως έχει, καθιστώντας αδύνατη την ουσιαστική, διαφοροποιημένη διδασκαλία για όλους.
Τμήματα Ένταξης: Η "ένταξη" που γίνεται αόρατη
Τα Τμήματα Ένταξης (ΤΕ) δημιουργήθηκαν για να προσφέρουν στοχευμένη, εξατομικευμένη διδασκαλία σε ένα προστατευμένο περιβάλλον. Η νέα ρύθμιση τα μετατρέπει σε απλούς «βοηθούς» εντός της γενικής τάξης, συγχέοντας τον ρόλο τους με αυτόν της Παράλληλης Στήριξης.
Αυτή η αλλαγή δεν είναι πρόοδος προς την «ένταξη». Είναι μια στρατηγική για τον περιορισμό των εξειδικευμένων παρεμβάσεων, οδηγώντας σε μια μορφή «αόρατης» υποστήριξης, όπου τα παιδιά απλώς «εντάσσονται» στον χώρο, χωρίς όμως να λαμβάνουν την ουσιαστική εκπαιδευτική φροντίδα που δικαιούνται.
Ποιος ωφελείται; Η ανοιχτή πόρτα στον ιδιωτικό τομέα
Όταν το δημόσιο σχολείο αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες, ποιος κερδίζει; Η απάντηση είναι απλή: ο ιδιωτικός τομέας. Η σταδιακή αποδυνάμωση της δημόσιας Ειδικής Αγωγής σπρώχνει τις οικογένειες που έχουν την οικονομική δυνατότητα σε ιδιωτικά κέντρα και παράλληλες στηρίξεις επί πληρωμή. Το αποτέλεσμα είναι η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και η μετατροπή του δικαιώματος στην εκπαίδευση σε προνόμιο.
Η Παιδεία δεν είναι κόστος, είναι δείκτης πολιτισμού
Εκπαιδευτικά σωματεία και σύλλογοι γονέων έχουν ήδη εκφράσει την κάθετη αντίθεσή τους, ζητώντας την απόσυρση του νομοσχεδίου. Όπως τονίζουν, το δικαίωμα κάθε παιδιού σε ποιοτική, εξατομικευμένη εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δημοσιονομικό βάρος. Είναι θεμελιώδης υποχρέωση του κράτους.
Η συζήτηση για την Ειδική Αγωγή δεν είναι τεχνική ή διοικητική. Είναι βαθιά ηθική και πολιτική. Και γι' αυτό, μας αφορά όλους.