Τα αποτελέσματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2025 αποκαλύπτουν ένα ανησυχητικό παράδοξο: την ώρα που η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχούν, η «βασίλισσα των επιστημών» μένει στα αζήτητα. Τα Τμήματα Μαθηματικών σε όλη την Ελλάδα καταγράφουν και φέτος τεράστιες απώλειες, με σχεδόν τέσσερις στις δέκα θέσεις (40%) να μένουν κενές.
Αν και το ποσοστό είναι ελαφρώς βελτιωμένο σε σχέση με το περσινό «ναδίρ» του 52%, η εικόνα παραμένει ζοφερή. Τα πανεπιστημιακά τμήματα που αποτελούν τον πυρήνα της θετικής σκέψης και της καινοτομίας αγωνίζονται να προσελκύσουν υποψηφίους, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της επιστημονικής έρευνας στη χώρα.
Η μεγάλη εικόνα: Οι αριθμοί που προκαλούν προβληματισμό
Η πηγή του προβλήματος είναι διπλή. Αφενός, οι φετινές επιδόσεις των μαθητών ήταν απογοητευτικές, με το συντριπτικό 59,12% των υποψηφίων να γράφει κάτω από τη βάση του 10 στο μάθημα των Μαθηματικών. Αυτό, σε συνδυασμό με την αμείλικτη Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), λειτούργησε ως «κόφτης» για χιλιάδες νέους, ακόμα και για εκείνους που επιθυμούσαν να ακολουθήσουν μαθηματικές σπουδές.
Ανάλυση ανά τμήμα: Πού εντοπίζονται οι μεγαλύτερες «πληγές»;
Κανένα τμήμα δεν μένει αλώβητο, όμως η κατάσταση είναι δραματική κυρίως στα περιφερειακά ιδρύματα. Το Τμήμα Μαθηματικών στη Σάμο, για παράδειγμα, κατέγραψε μόλις 4 εισακτέους, αφήνοντας το 97% των θέσεών του κενό. Ακόμα και τα κεντρικά ιδρύματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη είδαν πάνω από το 40% των θέσεών τους να μένει αδιάθετο.
(Σημείωση: Τα τμήματα σε Πάτρα, Ιωάννινα και το ΕΜΠ κάλυψαν τις θέσεις τους, λειτουργώντας ως πόλοι έλξης για τους υψηλότερους βαθμολογικά υποψηφίους).
Γιατί οι υποψήφιοι γυρίζουν την πλάτη;
Η αποχή από τα Μαθηματικά Τμήματα δεν είναι τυχαία. Οι βασικοί λόγοι μπορούν να συνοψιστούν σε δύο άξονες:
Η "λαιμητόμος" της ΕΒΕ: Η διατήρηση υψηλών συντελεστών ΕΒΕ από πολλά τμήματα, σε συνδυασμό με τη δυσκολία των θεμάτων, απέκλεισε αυτόματα έναν τεράστιο αριθμό υποψηφίων.
Η στροφή σε "εφαρμοσμένες" σπουδές: Οι νέοι φαίνεται να αναζητούν πτυχία με πιο άμεσο και σαφές επαγγελματικό αποτύπωμα. Στρέφονται σε τομείς όπως η Πληροφορική, η Διοίκηση Επιχειρήσεων και οι Πολυτεχνικές Σχολές, θεωρώντας, συχνά λανθασμένα, τις μαθηματικές σπουδές ως υπερβολικά θεωρητικές και αποκομμένες από την αγορά εργασίας.
Η πραγματικότητα είναι ότι ένας πτυχιούχος Μαθηματικός διαθέτει τις αναλυτικές και συνθετικές ικανότητες για να διαπρέψει σε κλάδους αιχμής όπως η ανάλυση δεδομένων (data science), τα οικονομικά, η στατιστική, η τεχνητή νοημοσύνη και η έρευνα.
Το ερώτημα παραμένει: Είναι καιρός τα ίδια τα τμήματα να αναμορφώσουν τα προγράμματά τους και να επικοινωνήσουν καλύτερα τις επαγγελματικές διεξόδους που προσφέρουν, ή μήπως το πρόβλημα έγκειται βαθύτερα, στο ίδιο το εξεταστικό σύστημα που αποθαρρύνει τους μαθητές από την ενασχόληση με τις θεμελιώδεις επιστήμες;