Στην Ελλάδα του 1961, ένα έγκλημα ήρθε να αποκαλύψει τα σκληρά ήθη μιας άλλης εποχής. Ο φόνος της 21χρονης Αλεξάνδρας Μυλωνάκου από τον ίδιο της τον θείο δεν ήταν απλώς μια εγκληματική πράξη. Ήταν η τραγική ιστορία μιας νεαρής κοπέλας που έγινε σύμβολο της γυναικείας ανισότητας και ενέπνευσε ένα ρεμπέτικο τραγούδι που ακούγεται μέχρι σήμερα.
Το δράμα της Αλεξάνδρας
Γεννημένη στη Μάνη, η Αλεξάνδρα Μυλωνάκου μετακόμισε στην Αθήνα για να μάθει την τέχνη της ραπτικής και να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Ήταν αρραβωνιασμένη με τον 23χρονο Βασίλη, ο οποίος υπηρετούσε στο Ναυτικό. Η Αλεξάνδρα ήταν ένα ήσυχο, εργατικό κορίτσι, αφοσιωμένο στον αρραβωνιαστικό της και τις υποχρεώσεις της.
Ωστόσο, η ζωή της στο σπίτι της θείας της στο Αιγάλεω έγινε ένας εφιάλτης. Ο θείος της, Γιώργος Μυλωνάκος, ένας «νταής» με βεβαρημένο ποινικό μητρώο και ροπή στο αλκοόλ, άρχισε να την παρενοχλεί σεξουαλικά. Η Αλεξάνδρα, παγιδευμένη στην ασφυκτική καθημερινότητα, δεν τολμούσε να μιλήσει σε κανέναν.
Ο φόνος και η δίκη
Το τραγικό τέλος ήρθε τη νύχτα της 25ης Μαρτίου 1961. Ο μεθυσμένος Γιώργος Μυλωνάκος επέστρεψε στο σπίτι και, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, αποπειράθηκε να βιάσει την ανιψιά του. Όταν εκείνη αντιστάθηκε, ο θείος της έφυγε και επέστρεψε με μια καραμπίνα. Εκτέλεσε εν ψυχρώ την Αλεξάνδρα με έναν πυροβολισμό στο κεφάλι, ενώ εκείνη κοιμόταν στο ίδιο κρεβάτι με τα δύο μικρά της ξαδέρφια.
Ο Μυλωνάκος παραδόθηκε στην αστυνομία, ισχυριζόμενος ότι δολοφόνησε την ανιψιά του για λόγους «τιμής», επειδή, όπως είπε, είχε πληροφορίες ότι εκείνη είχε εξωσυζυγικές σχέσεις. Η δίκη που ακολούθησε ήταν μια αντανάκλαση των ηθών της εποχής: οι μάρτυρες υπεράσπισης υποστήριξαν ότι η Αλεξάνδρα είχε προκαλέσει με τη συμπεριφορά της, μια άποψη που τότε ήταν ευρέως αποδεκτή. Ο Μυλωνάκος καταδικάστηκε σε 20 χρόνια κάθειρξη.
«Τα νέα της Αλεξάνδρας» και η λαϊκή κουλτούρα
Η ιστορία της Αλεξάνδρας πέρασε στη λαϊκή κουλτούρα μέσα από το ρεμπέτικο τραγούδι «Τα νέα της Αλεξάνδρας», σε μουσική και στίχους του Κώστα Γιαννίδη, με πρώτη εκτέλεση από τον Βαγγέλη Περπινιάδη. Οι στίχοι του τραγουδιού, όμως, αποτυπώνουν με τον πιο σκληρό τρόπο τη νοοτροπία της εποχής, παρουσιάζοντας την Αλεξάνδρα ως μια κοπέλα που «δεν ήξερε τι θα πει άντρας», δικαιολογώντας έτσι έμμεσα τον θύτη.
Η τραγική αυτή υπόθεση παραμένει μια ζωντανή υπενθύμιση του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία αντιμετώπιζε τη γυναικεία θέση και την πατριαρχία στην Ελλάδα του '60.