Καλοκαίρι, ήλιος, θάλασσα. Εκατομμύρια άνθρωποι απλώνουν αντηλιακό για να προστατευτούν, θεωρώντας το μια ακίνδυνη κίνηση. Όμως, κάθε φορά που βουτάμε στο νερό, μέρος του αντηλιακού μας διαλύεται και απελευθερώνει ουσίες που μένουν στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Ποια είναι η πραγματική επίπτωση αυτού του λεπτού στρώματος στην υγεία της θάλασσας;
Από το κερί στο χημικό φίλτρο: Μια ιστορία εν αγνοία
Η ιστορία του αντηλιακού ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι πρώτες προσπάθειες προστασίας από τον ήλιο περιλάμβαναν παχύρρευστα μείγματα λαδιού και κεριών. Ο Ελβετός χημικός Franz Greiter ήταν αυτός που το 1938 δημιούργησε την πρώτη εμπορική φόρμουλα με δείκτη προστασίας (SPF), ανοίγοντας τον δρόμο για τη μαζική χρήση των σύγχρονων προϊόντων. Τότε, κανείς δεν φανταζόταν ότι αυτές οι ουσίες θα αποτελούσαν μια σοβαρή απειλή για τη θαλάσσια ζωή.
Τα χημικά φίλτρα και οι επιδράσεις τους
Σύγχρονες επιστημονικές έρευνες αποκαλύπτουν τις σοβαρές επιπτώσεις των πιο διαδεδομένων χημικών φίλτρων:
Κοράλλια: Η οξυβενζόνη, ακόμα και σε μικρές ποσότητες, προκαλεί λεύκανση και θάνατο των κοραλλιών. Οι προνύμφες τους παραμορφώνονται και δεν μπορούν να αναπτυχθούν.
Θαλάσσιοι οργανισμοί: Σε ψάρια έχουν βρεθεί ίχνη οκτινοξάτης και οκτοκρυλένιου που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές, αλλαγές στο DNA και μειωμένη ικανότητα αναπαραγωγής. Ακόμα και το πλαγκτόν, η βάση της τροφικής αλυσίδας, επηρεάζεται σοβαρά.
Η Μεσόγειος δεν αποτελεί εξαίρεση: Έρευνες του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης έχουν εντοπίσει συγκεντρώσεις χημικών φίλτρων σε πολυσύχναστες παραλίες της Μεσογείου που επηρεάζουν την ανάπτυξη θαλάσσιων οργανισμών.
Τι μπορείς να κάνεις εσύ;
Κάποιες χώρες, όπως η Χαβάη, η Παλάου και η Αρούμπα, έχουν ήδη απαγορεύσει την πώληση αντηλιακών με οξυβενζόνη και οκτινοξάτη. Εσύ, όμως, μπορείς να κάνεις μια συνειδητή επιλογή:
Προτίμησε ανόργανα φίλτρα: Αναζήτησε αντηλιακά με οξείδιο ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου σε μη νανοσωματιδιακή μορφή. Θεωρούνται πολύ πιο φιλικά προς το περιβάλλον.
Ενημερώσου: Πριν αγοράσεις, έλεγξε τα συστατικά και ενημερώσου για το πώς κάθε προϊόν επηρεάζει τη θαλάσσια ζωή.
Η προστασία από τον ήλιο είναι απαραίτητη, αλλά η ευθύνη μας απέναντι στο περιβάλλον είναι εξίσου σημαντική. Κάθε μικρή μας επιλογή μπορεί να έχει τεράστιες επιπτώσεις. Η θάλασσα μπορεί να φαίνεται ίδια, αλλά οι αλλαγές στον βυθό και στην αλυσίδα της ζωής είναι πλέον μετρήσιμες και υπαρκτές.