Στις 7 Ιανουαρίου 1943, ο Νίκολα Τέσλα πέθανε μόνος του στο δωμάτιο 3327 του ξενοδοχείου New Yorker. Μέσα σε λίγες ώρες, κάτι μυστηριώδες συνέβη. Πράκτορες του Office of Alien Property, και όχι του FBI όπως λανθασμένα έχει επικρατήσει, κατέλαβαν το δωμάτιο και κατάσχεσαν τα πάντα. Βαριά κιβώτια με την ένδειξη “Ν.Τ.” φορτώθηκαν και εξαφανίστηκαν, πυροδοτώντας έναν από τους μεγαλύτερους επιστημονικούς μύθους του 20ού αιώνα.
Τι απέγιναν τα έγγραφα του Τέσλα;
Η φήμη για μυστικές επιχειρήσεις και απόρρητες τεχνολογίες ξεκίνησε αμέσως. Οι ΗΠΑ, εν μέσω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν ήθελαν να πέσουν τα έγγραφα του Τέσλα σε λάθος χέρια.
Ο φυσικός Dr. John G. Trump του MIT, θείος του μελλοντικού προέδρου, ανέλαβε να εξετάσει τα έγγραφα. Το πόρισμά του ήταν απογοητευτικό: οι σημειώσεις ήταν «ενδιαφέρουσες αλλά θεωρητικές», γεμάτες φιλοσοφικές σκέψεις και χωρίς πρακτικές εφαρμογές.
Ωστόσο, ένα σχέδιο τράβηξε την προσοχή: η περίφημη teleforce, γνωστή ως η «ακτίνα θανάτου» του Τέσλα. Ο Τέσλα την είχε περιγράψει ως μια δέσμη σωματιδίων ικανή να καταστρέψει στόλους ολόκληρους από απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων. Παρόλα αυτά, τα έγγραφα περιείχαν μόνο θεωρίες και οράματα, όχι εφαρμόσιμες τεχνολογίες.
Σεντούκια, μυστικά και η επιστροφή στο Βελιγράδι
Μετά τον πόλεμο, κάποια έγγραφα στάλθηκαν στη Wright-Patterson Air Force Base για το απόρρητο Project Nick. Το πρόγραμμα ερεύνησε όπλα δέσμης, αλλά τα αποτελέσματά του ποτέ δεν δημοσιοποιήθηκαν, τροφοδοτώντας ακόμα περισσότερο τον μύθο.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η ιστορία πήρε μια απρόσμενη τροπή. Ο ανιψιός του Τέσλα, Sava Kosanović, κατάφερε να μεταφέρει δεκάδες κιβώτια με σημειώσεις και συσκευές από τις ΗΠΑ στη Σερβία. Τα έγγραφα βρήκαν τη θέση τους στο Μουσείο Νίκολα Τέσλα στο Βελιγράδι, όπου σήμερα βρίσκονται πάνω από 160.000 έγγραφα και αντικείμενα. Η συλλογή έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως μέρος της Παγκόσμιας Μνήμης.
Η σκιά της λογοκρισίας και ο θρύλος που ζει
Η πρόσβαση στα αμερικανικά αρχεία του Τέσλα ήταν για χρόνια αδύνατη. Ακόμα και μετά την ψήφιση του νόμου Freedom of Information Act, πολλά έγγραφα αποδεσμεύτηκαν αλλά με σημαντικά κενά. Αρκετές σελίδες έλειπαν, ενώ άλλα κείμενα ήταν πλήρως μαυρισμένα.
Το μυστήριο γύρω από την «ακτίνα θανάτου» του Τέσλα δεν λύθηκε ποτέ. Ήταν μια ιδιοφυής θεωρία που ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της; Ή μήπως απλώς ένα όραμα χωρίς πρακτική βάση;
Ακόμα και σήμερα, οι ιδέες του Τέσλα συνεχίζουν να εμπνέουν προγράμματα άμυνας, όπως η Strategic Defense Initiative της δεκαετίας του '80, η οποία αποδείχθηκε ουτοπική. Ο θρύλος ζει, γιατί τα ερωτήματα παραμένουν.