Φανταστείτε την απόλυτη φρίκη: να είστε ο πιο ισχυρός άνδρας της Αγγλίας και να βλέπετε το σώμα σας να σας προδίδει, διαλυόμενο κυριολεκτικά από μέσα προς τα έξω. Αυτή ήταν η τραγική μοίρα του Βασιλιά Καρόλου Β', του χαρισματικού «Merry Monarch», ο οποίος το 1685 υπέκυψε σε έναν αργό, οδυνηρό θάνατο που στοιχειώνει την ιστορία.
Η αφήγηση του θανάτου του δεν είναι μια απλή ιστορία βασιλικής ασθένειας. Είναι η αφήγηση μιας χαμένης μάχης ενάντια σε δυνάμεις που η ιατρική του 17ου αιώνα αδυνατούσε να κατανοήσει—μια γενετική ωρολογιακή βόμβα που κληρονόμησε από τη δυναστεία των Στούαρτ.
Ο χαρισματικός μονάρχης και η καταραμένη κληρονομιά
Ο Κάρολος Β' γεννήθηκε μέσα στο χάος του Εμφυλίου Πολέμου (1630) και διαμορφώθηκε από την εξορία. Ήταν ένας εξαιρετικά ευφυής και γοητευτικός άνθρωπος, ένας επιζών που έμαθε να διαβάζει τα κίνητρα των ανθρώπων. Η εννεαετής εξορία τον μετέτρεψε σε εκλεπτυσμένο πολιτικό και, παράλληλα, τον εξέθεσε σε έναν τρόπο ζωής και σε συνήθειες (αγάπη για το εκλεκτό φαγητό, τα δυνατά κρασιά, τις γυναίκες) που αργότερα θα συνέβαλαν στην πτώση του.
Κατά την Αποκατάσταση του 1660, ο Κάρολος επέστρεψε ως ένας χαρισματικός ηγέτης, φέρνοντας σταθερότητα και πολιτισμό. Ωστόσο, η ίδια η γενεαλογία που τον έκανε μέλος του βασιλικού οίκου των Στούαρτ έφερε τους σπόρους της καταστροφής. Οι γενιές επιμικτών γάμων μεταξύ των ευρωπαϊκών βασιλικών οίκων είχαν δημιουργήσει μια συγκέντρωση γονιδίων που οδήγησε σε μια σπάνια μεταβολική διαταραχή (την οποία η σύγχρονη ιατρική θα μπορούσε να αναγνωρίσει, πιθανώς ως Πορφυρία).
Η αργή διάλυση: Συμπτώματα και λανθασμένες θεραπείες
Τα πρώτα σημάδια της ασθένειας ήταν διακριτικά: επεισόδια ανεξήγητης κόπωσης και περιστασιακές ανωμαλίες στον παλμό. Ο ίδιος ο βασιλιάς τα απέρριπτε, αλλά όσο περνούσαν τα χρόνια, η κατάσταση επιδεινωνόταν.
Η πνευματική του διαύγεια άρχισε να παραπαίει, οδηγώντας σε επεισόδια σύγχυσης και απώλεια συγκέντρωσης σε κρίσιμες στιγμές. Παράλληλα, η θρυλική του όρεξη έγινε πηγή αγωνίας. Ο Κάρολος κατανάλωνε τεράστια γεύματα, αλλά το σώμα του αδυνατούσε να μετατρέψει τα θρεπτικά συστατικά σε ενέργεια, αφήνοντάς τον σε μια κατάσταση διαρκούς πείνας.
Οι βασιλικοί γιατροί, οι οποίοι εργάζονταν με τις θεωρίες των σωματικών χυμών και τις θεραπείες της εποχής, επιδείνωναν την κατάσταση. Οι συχνές αφαιμάξεις, τα καθαρτικά και η χορήγηση τοξικών παρασκευασμάτων (όπως αλεσμένα μαργαριτάρια και εξωτικά βότανα) απλώς επιτάχυναν την παρακμή, προκαλώντας επιπλέον στρες στο ήδη καταπονημένο σώμα του.
Η φρίκη του παλατιού: Η εσωτερική σήψη
Το φθινόπωρο του 1684, η κατάσταση έφτασε στο αποκορύφωμα της φρίκης. Στον κορμό του βασιλιά εμφανίστηκαν μικρές βλάβες στο δέρμα—περιοχές που φαινόταν να σπάνε χωρίς εξωτερική αιτία. Αυτά δεν ήταν τραυματισμοί, αλλά η ορατή εκδήλωση ενός σώματος που κυριολεκτικά σαπίζει από μέσα προς τα έξω. Οι πληγές δεν ανταποκρίνονταν σε καμία θεραπεία και δεν έδειχναν σημάδια πόνου ή φλεγμονής, σαν ο οργανισμός να είχε απλώς σταματήσει να συντηρεί τον εαυτό του σε αυτά τα σημεία.
Η δυσοσμία της φθοράς έγινε αφόρητη στους θαλάμους του παλατιού Whitehall. Ο Κάρολος, αν και παραδόξως ψύχραιμος, φαινόταν μόνο εν μέρει παρών στις δημόσιες εμφανίσεις του.
Η τελική πράξη ξεκίνησε στις 2 Φεβρουαρίου 1685, όταν ο Βασιλιάς υπέστη μια αποπληκτική κρίση (πιθανότατα εγκεφαλικό επεισόδιο). Μετά από τέσσερις οδυνηρές ημέρες, κατά τις οποίες οι γιατροί τον υπέβαλαν σε απεγνωσμένες και επιβλαβείς επεμβάσεις, ο Κάρολος Β' πέθανε στις 6 Φεβρουαρίου 1685.
Τα τελευταία του λόγια, μια συγγνώμη που άργησε να πεθάνει, αντικατοπτρίζουν τη στωική του αποδοχή, ακόμη και όταν το σώμα του τον πρόδιδε με τον πιο βάναυσο τρόπο. Ο βασιλιάς που είχε επιζήσει από τον πόλεμο και την εξορία, νικήθηκε τελικά από μια σιωπηλή εξέγερση μέσα στα ίδια του τα κύτταρα.
Η ιστορία του Καρόλου Β' αποτελεί μια ανατριχιαστική υπενθύμιση: πίσω από την αίγλη της εξουσίας, η ανθρώπινη σάρκα παραμένει ευάλωτη σε δυνάμεις πέρα από την κατανόηση και τον έλεγχο.
