Στις 4 Ιανουαρίου 2012, στην ιστοσελίδα 4chan, εμφανίστηκε μια απλή εικόνα με ένα κείμενο που ζητούσε από τους χρήστες να βρουν ένα κρυμμένο μήνυμα. Ο ανώνυμος συγγραφέας, με το ψευδώνυμο 3301, είχε μόλις ξεκινήσει το Cicada 3301—ένα από τα πιο περίπλοκα και εκτεταμένα κυνηγητά θησαυρού που έχει δει ποτέ το διαδίκτυο. Τι ήταν όμως αυτό το παζλ, ποιος κρυβόταν πίσω από αυτό και ποιος ήταν ο σκοπός του;
Ο πρώτος γύρος: Από το 4chan στους πραγματικούς κόσμους
Το πρώτο βήμα του παζλ ήταν κλασική κρυπτογραφία και στεγανογραφία. Μέσα στα μεταδεδομένα της αρχικής εικόνας βρέθηκε ένας κώδικας που οδηγούσε σε μια άλλη εικόνα.
- Το ψηφιακό μονοπάτι: Χρησιμοποιώντας εφαρμογές όπως το OutGuess, οι χρήστες αποκάλυψαν κρυφές πληροφορίες που τους οδήγησαν σε ένα subreddit.
- Το τηλεφώνημα: Το επόμενο κλειδί ήταν ένα βιβλίο και ένας κωδικός που αποκάλυψαν έναν τηλεφωνικό αριθμό. Καλώντας τον, ακουγόταν ένα ηχογραφημένο μήνυμα που απαιτούσε να βρεθούν οι άλλοι δύο πρώτοι αριθμοί που σχετίζονται με την εικόνα (εκτός του 3301). Οι αριθμοί αυτοί ήταν οι διαστάσεις (πλάτος και ύψος) της αρχικής εικόνας.
- Παγκόσμια κυνήγι: Ο πολλαπλασιασμός των τριών πρώτων αριθμών οδηγούσε σε μια ιστοσελίδα με αντίστροφη μέτρηση. Όταν αυτή έληξε, εμφανίστηκε μια λίστα με 14 γεωγραφικές συντεταγμένες σε πέντε διαφορετικές χώρες!
Το παζλ είχε πλέον περάσει από τον ψηφιακό στον φυσικό κόσμο, επιβεβαιώνοντας για πολλούς ότι επρόκειτο για μια διεθνή οργάνωση με τεράστιους πόρους. Στις τοποθεσίες, οι συμμετέχοντες έβρισκαν αφίσες με το σύμβολο του Τζίτζικα (Cicada) και έναν QR κώδικα, που οδηγούσε σε γρίφους, βιβλία και νέες ιστοσελίδες.
Το μυστικό τέλος: Μόνο μια επιλεγμένη ομάδα από τους πρώτους που έφτασαν στο τελευταίο ψηφιακό σημείο έγιναν δεκτοί στην τελική, ιδιωτική φάση, με το μήνυμα: «Θέλουμε τους καλύτερους, όχι τους οπαδούς».
Η επιστροφή και ο Liber Primus
Ακριβώς έναν χρόνο και μία ημέρα μετά την έναρξη του πρώτου γρίφου, το Cicada 3301 επέστρεψε για τον δεύτερο γύρο (2013), χρησιμοποιώντας πάντα μια ψηφιακή υπογραφή PGP για να αποδεικνύει την αυθεντικότητά του και να αποτρέπει τους απατεώνες.
Ο τρίτος γύρος (2014) ήταν ο πιο περίπλοκος και αποκάλυψε εν μέρει την ιδεολογία της ομάδας. Το παζλ περιστράφηκε γύρω από ένα περίεργο βιβλίο, το "Liber Primus" (Πρώτο Βιβλίο), γραμμένο κυρίως σε ρούνους.
Το Liber Primus ήταν το μανιφέστο της ομάδας, γεμάτο με φιλοσοφικές και ιδεολογικές ιδέες που θύμιζαν αίρεση, αλλά περιείχε επίσης κωδικούς και ενδείξεις. Παρόλα αυτά, μεγάλο μέρος του βιβλίου παραμένει μέχρι σήμερα αμετάφραστο λόγω κρυπτογράφησης.
Μετά το 2016, η πρόοδος στους γρίφους ήταν ελάχιστη και η ομάδα σίγησε, αφήνοντας πίσω της ένα τεράστιο μυστήριο.
Ποιος κρύβεται πίσω από το Cicada 3301;
Αποκλείοντας τις θεωρίες συνωμοσίας για μυστικές κυβερνήσεις ή εταιρικά Args (όπως το Microsoft's για το A.I.), η πιο εύλογη εξήγηση προκύπτει από διαρροές και μαρτυρίες φερόμενων νικητών:
- Ιδεολογία και σκοπός: Φερόμενο email από το τέλος του πρώτου γρίφου περιέγραφε το Cicada ως μια διεθνή ομάδα που πιστεύει ότι η ιδιωτικότητα (privacy) είναι ένα απαραβίαστο δικαίωμα. Στόχος τους ήταν η στρατολόγηση ταλαντούχων ατόμων για την ανάπτυξη λογισμικού με γνώμονα την ιδιωτικότητα.
- Η σύνδεση με το Cyberpunk: Ο Knox Populi, ένας φερόμενος νικητής του δεύτερου γρίφου, πιστεύει ότι το Cicada είναι κατάλοιπο του κινήματος Cyberpunk της δεκαετίας του '80 και του '90—ακτιβιστές που υποστηρίζουν τη χρήση ισχυρής κρυπτογραφίας και τεχνολογιών ενίσχυσης της ιδιωτικότητας.
- Πιθανή εξήγηση: Ενώ κυβερνητικοί οργανισμοί (όπως η GCHQ ή το Google) έχουν χρησιμοποιήσει παρόμοιες τεχνικές στρατολόγησης κρυπτογράφησης, η απλούστερη εξήγηση είναι ότι το Cicada 3301 είναι μια χαλαρά συνδεδεμένη ομάδα ειδικών στην κρυπτογραφία και την ιδιωτικότητα. Αυτή η ομάδα είχε τα μέσα και τον χρόνο να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ενός τεράστιου, παγκόσμιου δικτύου, χρησιμοποιώντας απλώς ταξίδια ή τοπικούς συνεργάτες για τις αφίσες.
Ανεξάρτητα από την ακριβή ταυτότητά τους, το Cicada 3301 αποτελεί ένα συναρπαστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η κρυπτογραφία και ο ψηφιακός ακτιβισμός μπορούν να συγχωνευτούν, δημιουργώντας έναν από τους πιο ανθεκτικούς αστικούς θρύλους του διαδικτύου.