Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αν και γνωστή για τον πολιτισμό, τη θεολογία και τη διπλωματία της, διέθετε ένα από τα πιο σκληρά και ευφάνταστα συστήματα τιμωριών στον μεσαιωνικό κόσμο. Μετά τον διαχωρισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 395 μ.Χ., το ανατολικό τμήμα με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη διατήρησε την ανάγκη για απόλυτο έλεγχο μέσω του τρόμου. Οι βυζαντινές τιμωρίες δεν αποσκοπούσαν μόνο στον σωφρονισμό, αλλά συχνά στην πολιτική εξόντωση των αντιπάλων χωρίς απαραίτητα να τους αφαιρέσουν τη ζωή, καθώς η εκκλησιαστική ηθική θεωρούσε ότι ο Αυτοκράτορας δεν έπρεπε να διατάζει την καταστροφή της ψυχής του εγκληματία.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές και διαδεδομένες τιμωρίες ήταν η ρινοτομία, δηλαδή η αποκοπή της μύτης. Σύμφωνα με τη βυζαντινή παράδοση και νομοθεσία, ο Αυτοκράτορας έπρεπε να είναι αρτιμελής και απαλλαγμένος από κάθε είδους παραμόρφωση για να μπορεί να κατέχει τον θρόνο. Έτσι, ο ακρωτηριασμός της μύτης αποτελούσε την ιδανική λύση για την εξουδετέρωση πολιτικών διεκδικητών. Μία από τις πιο εμβληματικές περιπτώσεις ήταν αυτή του Ιουστινιανού Β’, ο οποίος αν και υπέστη ρινοτομία και εξορίστηκε, κατάφερε να επιστρέψει στον θρόνο φορώντας μια χρυσή μύτη, κερδίζοντας το προσωνύμιο «Ρινότμητος» και παίρνοντας αιματηρή εκδίκηση από τους εχθρούς του.
Η τύφλωση αποτελούσε μια άλλη προσφιλή μέθοδο εξόντωσης, η οποία θεωρούνταν μια «ελεήμων» εναλλακτική της θανατικής ποινής. Οι μέθοδοι ποίκιλλαν από τη χρήση πυρακτωμένων κυπέλλων που κατέστρεφαν την επιφάνεια του οφθαλμού μέχρι τη βίαιη εξόρυξη με αιχμηρά αντικείμενα. Μια από τις πιο τραγικές ιστορίες τύφλωσης είναι αυτή της Ειρήνης της Αθηναίας, η οποία διέταξε την τύφλωση του ίδιου της του γιου, Κωνσταντίνου Στ’, λόγω ιδεολογικών και πολιτικών διαφωνιών σχετικά με τη λατρεία των εικόνων. Επίσης, ο Βασίλειος Β’ ο Βουλγαροκτόνος έμεινε στην ιστορία για τη μαζική τύφλωση 15.000 Βουλγάρων αιχμαλώτων μετά τη μάχη στο Κλειδί, αφήνοντας μόνο έναν μονόφθαλμο ανά εκατό άνδρες για να τους οδηγήσει πίσω στην πατρίδα τους.
Τέλος, ο ευνουχισμός ήταν μια πρακτική που χρησιμοποιούνταν τόσο ως τιμωρία όσο και ως μέσο κοινωνικής ανέλιξης. Αν και ακραία επώδυνος και συχνά θανατηφόρος λόγω λοιμώξεων, ο ευνουχισμός απέκλειε οριστικά τον άνδρα από τον θρόνο, καθώς ο Αυτοκράτορας έπρεπε να αποτελεί σύμβολο ανδρισμού. Παραδόξως, πολλοί ευνουχισμένοι άνδρες κατέλαβαν υψηλές θέσεις ισχύος, όπως ο Βασίλειος Λεκαπηνός, ο οποίος έγινε ο ισχυρός άνδρας πίσω από τον θρόνο για δεκαετίες. Αυτή η αντίφαση μεταξύ της απόλυτης βίας και της πολιτικής χρηστικότητας είναι που κάνει τη βυζαντινή ιστορία να χαρακτηρίζεται μέχρι σήμερα ως «βυζαντινή», ένας όρος που περιγράφει δαιδαλώδεις δολοπλοκίες και σκοτεινά παρασκήνια.