Ο Ιωάννης Καποδίστριας παραμένει μια από τις πιο εμβληματικές και πολυδιάστατες προσωπικότητες της ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας. Πέρα από τον τίτλο του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο "Κόντε" από την Κέρκυρα ήταν ένας άνθρωπος με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, βαθιά πίστη και μια ζωή γεμάτη ενδιαφέρουσες αντιφάσεις. Ας ανακαλύψουμε δέκα πτυχές της προσωπικότητάς του που φωτίζουν τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.
Ο μοναχικός και μελετηρός χαρακτήρας
Από την παιδική του ηλικία, ο Καποδίστριας δεν υπήρξε ποτέ ο κλασικός τύπος του ανέμελου παιδιού. Ήταν σοβαρός, προσηλωμένος στη μελέτη και μοναχικός, προτιμώντας την απομόνωση προκειμένου να ανταποκριθεί στις υψηλές προσδοκίες του πατέρα του. Αυτή η τάση του "μοναχικού λύκου" τον ακολούθησε σε όλη του τη ζωή, διαμορφώνοντας έναν χαρακτήρα που απέφευγε την επιπολαιότητα και επένδυε στην ουσιαστική καλλιέργεια του πνεύματος.
Η βαθιά θρησκευτικότητα και το βίωμα του Γολγοθά
Η πίστη του στον Θεό ήταν ακλόνητη, ειδικά μετά από ένα περιστατικό στην εφηβεία του, όταν σώθηκε από ένα ατύχημα με το άλογό του, κάτι που ο ίδιος απέδωσε σε θαύμα. Οι βιβλικές αναφορές κυριαρχούσαν στην αλληλογραφία του, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι το 1827, αναλαμβάνοντας τη διαλυμένη Ελλάδα, παρομοίασε την αποστολή του με την ανάβαση ενός προσωπικού Γολγοθά.
Ο γιατρός των φτωχών
Πριν γίνει πολιτικός, ο Καποδίστριας σπούδασε ιατρική και νομική στην Πάντοβα, αποκτώντας μια σφαιρική μόρφωση. Επιστρέφοντας στην Κέρκυρα, αναδείχθηκε σε έναν εξαιρετικό γιατρό με σπάνιο ήθος. Δεν θεράπευε απλώς τους άπορους συμπολίτες του χωρίς αμοιβή, αλλά συχνά τους παρείχε ο ίδιος τα χρήματα για να αγοράσουν τα απαραίτητα φάρμακα, κερδίζοντας την αγάπη του λαού από πολύ νωρίς.
Η αποστροφή για την κοσμική ζωή
Σε μια εποχή που η αριστοκρατία ζούσε μέσα στα πάρτι, τους χορούς και τα μπαλ μασκέ, ο Καποδίστριας ένιωθε ξένος. Θεωρούσε τις κοσμικές εκδηλώσεις χάσιμο χρόνου και ένδειξη επιπολαιότητας. Η δική του ιδανική ζωή περιελάμβανε ησυχία, διάβασμα, το πιάνο του και στοχαστικές συζητήσεις με ολιγομελείς ομάδες ανθρώπων που εκτιμούσε βαθιά.
Η γοητεία ενός "απρόσιτου" άνδρα
Παρά τη σοβαρότητά του, ο Καποδίστριας ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στο γυναικείο φύλο. Το γεγονός ότι ήταν απόμακρος και δεν φλέρταρε ποτέ, φαίνεται πως λειτουργούσε ως πρόκληση για τις κυρίες της εποχής, οι οποίες τον διεκδικούσαν έντονα. Αυτή η γοητεία προκαλούσε συχνά τον φθόνο των συγχρόνων του, όπως του Μέτερνιχ, ο οποίος αδυνατούσε να καταλάβει την επιρροή του Κερκυραίου στους κοσμικούς κύκλους.
Η αφοσίωση στο καθήκον και η βιβλιοθήκη του Ερμιτάζ
Ο Καποδίστριας έπαιρνε κάθε αποστολή με απόλυτη σοβαρότητα. Όταν διορίστηκε στο Ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, αντί να απολαύσει την κοσμική ζωή της Αγίας Πετρούπολης, περνούσε τις ώρες του στη βιβλιοθήκη του Ερμιτάζ. Η επιθυμία του να είναι πανέτοιμος και πλήρως ενημερωμένος πριν εκπροσωπήσει τη Ρωσία διεθνώς, αποδείκνυε την εργασιομανία και την ευσυνειδησία του.
Η μάχη με το κρύο της Ρωσίας
Ως γνήσιος μεσογειακός άνθρωπος, ο Καποδίστριας δυσκολεύτηκε πολύ να προσαρμοστεί στον παγωμένο ρωσικό βορρά. Στα γράμματα προς τον πατέρα του εξέφραζε την απελπισία του για το δριμύ ψύχος, τονίζοντας ότι χωρίς τη σόμπα και τις γούνες δεν μπορούσε να επιβιώσει. Του έλειπαν τα λουλούδια, τα φρούτα και ο ήλιος της Κέρκυρας, στοιχεία που καμία ομορφιά της Πετρούπολης δεν μπορούσε να αναπληρώσει.
Η παροιμιώδης απλότητα και η παρεξήγηση με τον ταχυδρόμο
Δεν τον ενδιέφεραν τα πολυτελή ρούχα, τα παράσημα και η αυτοπροβολή. Η απλότητά του ήταν τέτοια που, όταν έφτασε στην Ελλάδα, φορούσε τόσο λιτά ρούχα που κάποιοι τον μπέρδεψαν με τον ταχυδρόμο, ο οποίος λόγω της στολής του φάνταζε πιο επιβλητικός! Ο Καποδίστριας πίστευε ακράδαντα στην ουσία και όχι στην εικόνα, κάτι που εφάρμοσε μέχρι το τέλος της ζωής του.
Η αυστηρότητα απέναντι στην αδικία
Αν και ήταν άνθρωπος των χαμηλών τόνων, ο Καποδίστριας δεν δίσταζε να χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα όταν ερχόταν αντιμέτωπος με την ατιμία. Είναι γνωστή η φράση του προς τους προύχοντες της εποχής, τους οποίους αποκάλεσε "σατράπες και βιαστές της παρθένου Ελλάδος", δείχνοντας ότι δεν ήταν διατεθειμένος να συμβιβαστεί με τα συμφέροντα που πλήγωναν τη χώρα.
Ο "Μπάρμπα Γιάννης" του απλού λαού
Ο θάνατος του Καποδίστρια βύθισε σε βαρύ πένθος κυρίως τα λαϊκά στρώματα και τους αγρότες. Οι άνθρωποι του μόχθου, που τον αποκαλούσαν χαϊδευτικά "Μπάρμπα Γιάννη", ένιωθαν ότι έχασαν τον προστάτη τους. Παρά την αριστοκρατική του καταγωγή, ο Καποδίστριας είχε καταφέρει να ταυτιστεί με τον απλό πολίτη, ο οποίος στο πρόσωπό του έβλεπε έναν πατέρα που αγωνιζόταν για το κοινό καλό.