Η ικανότητα να διαβάζει κανείς ένα βιβλίο και να συγκρατεί τις σημαντικότερες πληροφορίες του μοιάζει με υπερδύναμη, αλλά στην πραγματικότητα είναι το αποτέλεσμα ενός καλά οργανωμένου συστήματος. Πολλοί από εμάς διαβάζουμε εκατοντάδες βιβλία και άρθρα, αλλά δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε έστω και λίγα βασικά σημεία μετά από μερικούς μήνες. Αυτό συμβαίνει γιατί η μνήμη του μέσου ανθρώπου είναι συχνά αποσπασματική και αναξιόπιστη, δίνοντας προτεραιότητα σε έντονες αισθητηριακές εμπειρίες παρά σε θεωρητικές γνώσεις. Η λύση βρίσκεται στην υιοθέτηση συστημάτων που χρησιμοποιούν οι πιο παραγωγικοί αναγνώστες και συγγραφείς στον κόσμο.
Ένα από τα πιο αποτελεσματικά συστήματα για την αφομοίωση πληροφοριών περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια: την ενεργή λήψη σημειώσεων κατά την ανάγνωση, την επανεξέταση αυτών των σημειώσεων μετά την ολοκλήρωση του βιβλίου και την κατηγοριοποίησή τους σε ένα εξωτερικό αρχείο. Η μέθοδος αυτή, που χρησιμοποιείται από επιτυχημένους συγγραφείς όπως ο Ryan Holiday, βασίζεται στη μεταφορά των σημαντικότερων ιδεών σε φυσικές κάρτες σημειώσεων (index cards), οι οποίες στη συνέχεια αρχειοθετούνται ανά θέμα. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένας «εξωτερικός εγκέφαλος» που οργανώνει τη γνώση και την καθιστά άμεσα προσβάσιμη για μελλοντική χρήση.
Η επιστήμη πίσω από αυτή τη διαδικασία εξηγεί ότι ο εγκέφαλός μας ιεραρχεί τις πληροφορίες που χρησιμοποιούνται συχνά ή πρόσφατα. Η μεταφορά των σκέψεων από το βιβλίο στο χαρτί αναγκάζει το μυαλό να επεξεργαστεί βαθύτερα την πληροφορία, κάνοντάς την πιο «κολλώδη». Παρόλο που η διαδικασία αυτή μπορεί να επιβραδύνει την ανάγνωση κατά 30% έως 40%, η ποιότητα της κατανόησης και η διάρκεια της μνήμης αυξάνονται κατακόρυφα. Η ανάγνωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας αγώνας ταχύτητας για το πόσα βιβλία θα τελειώσουμε, αλλά ως μια ουσιαστική συνομιλία με τους σπουδαιότερους στοχαστές του κόσμου.
Επιπλέον, υπάρχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα στη χρήση αναλογικών μέσων, όπως το φυσικό βιβλίο και οι χειρόγραφες σημειώσεις. Η απομάκρυνση από την οθόνη επιτρέπει μια βαθύτερη δέσμευση με το περιεχόμενο, αποφεύγοντας τους περισπασμούς της ψηφιακής εποχής. Η φυσική επαφή με το χαρτί και η χειρόγραφη καταγραφή των ιδεών ενισχύουν την ανάκληση της μνήμης με τρόπο που οι ψηφιακές υπογραμμίσεις συχνά αποτυγχάνουν να κάνουν, καθώς οι τελευταίες τείνουν να «χάνονται» μέσα σε απέραντα ψηφιακά αρχεία χωρίς να επανεξετάζονται ποτέ.
Το κλειδί για τη βελτίωση της μάθησης δεν είναι η ελπίδα για μια φωτογραφική μνήμη, αλλά η συνειδητή απόφαση να μην αφήνουμε τη γνώση στην τύχη της. Είτε επιλέξετε ένα αναλογικό σύστημα με κάρτες είτε ένα ψηφιακό σύστημα αρχειοθέτησης, το σημαντικό είναι να ξεκινήσετε, έστω και ατελώς. Η οργάνωση των πληροφοριών σε θεματικές ενότητες μας επιτρέπει όχι μόνο να θυμόμαστε τι διαβάσαμε, αλλά και να συνθέτουμε νέες ιδέες συνδέοντας διαφορετικές πηγές γνώσης. Στο τέλος, η γνώση που πραγματικά κατέχουμε είναι αυτή που μπορούμε να ανακαλέσουμε και να εφαρμόσουμε στη ζωή μας.