Πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις για τον εκσυγχρονισμό της παιδείας και τα ψηφιακά εργαλεία, κρύβεται μια πραγματικότητα που θυμίζει εργασιακό μεσαίωνα. Οι συγγραφείς που ανέλαβαν το τιτάνιο έργο της συγγραφής του «Πολλαπλού Βιβλίου» σπάζουν τη σιωπή τους, περιγράφοντας μια τριετία γεμάτη ψυχολογική και επαγγελματική εξουθένωση. Για τους ανθρώπους αυτούς, ο χρόνος δεν μετριέται πια με εποχές, αλλά με εξαντλητικές παρατάσεις που καταλήγουν πάντα σε αργίες και γιορτές, καταργώντας κάθε έννοια προσωπικού χρόνου και ανάπαυσης.
Η εμπειρία των συντελεστών απέχει παρασάγγας από τα επίσημα χρονοδιαγράμματα του Υπουργείου. Καταγγέλλουν μια διαδικασία που στερείται προβλεψιμότητας και θεσμικής συνέπειας, λειτουργώντας περισσότερο ως μηχανισμός πίεσης παρά ως εργαλείο οργάνωσης. Μάλιστα, η κατάσταση περιγράφεται με τον βαρύ αλλά ακριβή όρο «κακοποιητική», μια διαπίστωση που είχε γίνει ήδη από τον πρώτο χρόνο από εκδοτικούς οίκους, χωρίς όμως να υπάρξει καμία ουσιαστική απάντηση ή βελτίωση από την πλευρά της πολιτείας.
Εργασία χωρίς Αμοιβή και η Απαξίωση του Συγγραφέα
Το πιο σοκαριστικό στοιχείο της μαρτυρίας τους είναι το οικονομικό σκέλος: επί τρία ολόκληρα χρόνια, οι συγγραφείς του εθνικού αυτού έργου εργάζονται χωρίς να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ. Η επιστημονική και παιδαγωγική τους προσφορά στηρίχθηκε αποκλειστικά στο φιλότιμο και στην οικονομική κάλυψη των εκδοτικών οίκων. Αντί για αναγνώριση, βιώνουν μια συστηματική απαξίωση, αντιμετωπιζόμενοι ως «αναλώσιμοι» από τη θεσμική ηγεσία, με αξιολογήσεις που συχνά στερούνται παιδαγωγικού βάθους και διαφάνειας.
Η κατάσταση φτάνει στο απόγειό της με τις πρόσφατες απαιτήσεις για διορθώσεις. Οι συγγραφείς καταγγέλλουν ότι πολλές παρατηρήσεις φαίνεται να προκύπτουν από αυτοματοποιημένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) και όχι από ανθρώπινη επιστημονική κρίση. Κι όμως, αυτές οι «ρομποτικές» παρατηρήσεις θεωρούνται δεσμευτικές, με προθεσμίες που λήγουν προκλητικά σε ημέρες αργίας, όπως η Καθαρά Δευτέρα, εντείνοντας το αίσθημα του εμπαιγμού.
Τα Αμείλικτα Ερωτήματα και η Θεσματική Σιωπή
Η κραυγή αυτή συνοδεύεται από σοβαρά ερωτήματα που ζητούν άμεσες απαντήσεις. Γιατί το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) αρνείται την αυτοκριτική μετά από τόσες αστοχίες; Γιατί η ηγεσία του παραμένει αμετακίνητη παρά την προβληματική διαχείριση; Πώς εξηγείται το γεγονός ότι τρεις διαδοχικοί Υπουργοί Παιδείας αρνούνται πεισματικά μια θεσμική συνάντηση με τους εκδότες που στηρίζουν το εγχείρημα;
Είναι ενδεικτικό του κλίματος φόβου ότι το κείμενο υπογράφεται απρόσωπα, καθώς οι δημιουργοί του εκπαιδευτικού υλικού δεν αισθάνονται ασφαλείς να εκτεθούν επωνύμως. Η διαπίστωση είναι πικρή: καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να στεριώσει όταν οικοδομείται πάνω στην εξουθένωση και την απαξίωση των δημιουργών της. Το Πολλαπλό Βιβλίο, μια ιστορική τομή για τη δημόσια εκπαίδευση, κινδυνεύει να ακυρωθεί στην πράξη αν η πολιτεία δεν δείξει τον στοιχειώδη σεβασμό στους ανθρώπους που το παράγουν.