Έντονο προβληματισμό και σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στην εκπαιδευτική κοινότητα η επικείμενη εισαγωγή του «πολλαπλού βιβλίου» στα δημόσια σχολεία. Με μια αναλυτική και αιχμηρή ανακοίνωση, η ΕΛΜΕ Κέρκυρας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση του Υπουργείου Παιδείας απειλεί να διαλύσει τον ενιαίο χαρακτήρα της δημόσιας εκπαίδευσης.
Αν και οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν την επιτακτική ανάγκη για νέα, σύγχρονα σχολικά εγχειρίδια, καταγγέλλουν πως το νέο σύστημα θα οδηγήσει σε ταξική κατηγοριοποίηση των μαθητών και πλήρη εγκατάλειψη της τεχνικής εκπαίδευσης (ΕΠΑΛ).
Τι είναι στην πράξη το «Πολλαπλό Βιβλίο»;
Όπως διευκρινίζει η ΕΛΜΕ Κέρκυρας, ο όρος «πολλαπλό βιβλίο» είναι παραπλανητικός. Το βιβλίο θα παραμείνει ένα για κάθε μαθητή σε κάθε σχολείο. Αυτό που αλλάζει είναι ότι δίνεται η δυνατότητα στον Σύλλογο Διδασκόντων κάθε σχολικής μονάδας να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικά εγχειρίδια για το ίδιο μάθημα (διαδικασία που πρέπει να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2026).
Αυτό, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία εγχειριδίων διαφορετικής δυσκολίας και απαιτητικότητας.
Σχολεία δύο ταχυτήτων και ταξικοί διαχωρισμοί
Η βασική ανησυχία που εκφράζεται είναι ότι η επιλογή του βιβλίου θα γίνεται πλέον με βάση το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών και την περιοχή του σχολείου, αντιγράφοντας αποτυχημένα αγγλοσαξωνικά μοντέλα.
- Τα «καλά» σχολεία (π.χ. Πρότυπα, ιδιωτικά ή σχολεία εύπορων περιοχών): Θα επιλέγουν βιβλία υψηλών απαιτήσεων, με εμβάθυνση στην ύλη, προετοιμάζοντας τους μαθητές για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και το μελλοντικό «Εθνικό Απολυτήριο».
- Τα υπόλοιπα σχολεία (π.χ. λαϊκών συνοικιών, εσπερινά): Θα περιορίζονται σε βιβλία με στοιχειώδεις ασκήσεις και επιφανειακή κάλυψη της ύλης, αποκλείοντας ουσιαστικά τους μαθητές από την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Με αυτόν τον τρόπο, υποστηρίζει η ΕΛΜΕ, το Υπουργείο καταργεί το δικαίωμα στην ισότιμη γνώση και μεταθέτει την ευθύνη της «κατάταξης» των μαθητών στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς.
Το χάος της πρακτικής εφαρμογής
Η εφαρμογή του μέτρου φέρνει τους εκπαιδευτικούς αντιμέτωπους με τεράστια πρακτικά εμπόδια και εντατικοποίηση της εργασίας τους:
- Κινητικότητα εκπαιδευτικών: Καλούνται να επιλέξουν βιβλία έως τον Δεκέμβριο του 2026 για την επόμενη σχολική χρονιά (Σεπτέμβριος 2027), ενώ πολλοί αναπληρωτές θα βρεθούν να διδάσκουν σε άλλα σχολεία, βιβλία που δεν επέλεξαν οι ίδιοι.
- Αναπληρωτές σε πολλαπλά σχολεία: Ένας καθηγητής που καλύπτει κενά σε 3 διαφορετικά σχολεία, ενδέχεται να κληθεί να διδάξει το ίδιο μάθημα μέσα από 3 διαφορετικά βιβλία.
Παράλληλα, η Ένωση καταγγέλλει ότι η διαδικασία αυτή αποτελεί ένα τεράστιο «δώρο» εκατομμυρίων σε ιδιωτικούς εκδοτικούς οίκους, οι οποίοι θα χρηματοδοτηθούν αδρά από το κράτος για να συγγράψουν τα νέα εγχειρίδια.
ΕΠΑΛ: Εγκατάλειψη με βιβλία που μιλούν για... δραχμές και φαξ!
Το πιο εξοργιστικό σημείο της ανακοίνωσης αφορά την πλήρη απαξίωση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. Ενώ προωθείται το πολλαπλό βιβλίο στα Γενικά Λύκεια, για τα ΕΠΑΛ δεν προβλέπεται καμία απολύτως ανανέωση στα βιβλία ή στα αναλυτικά προγράμματα.
Τα παραδείγματα που παραθέτει η ΕΛΜΕ είναι χαρακτηριστικά της τραγικής κατάστασης:
- Βιβλία αναφέρονται ακόμη στα «ΤΕΕ» (καταργήθηκαν το 2006!).
- Στο πανελλαδικώς εξεταζόμενο μάθημα «Αρχές Οργάνωσης Διοίκησης», οι ασκήσεις χρησιμοποιούν ως νόμισμα τις... δραχμές.
- Στο μάθημα «Σύγχρονο Περιβάλλον Γραφείου», παρουσιάζονται ως τεχνολογικές καινοτομίες τα telex και τα fax.
Τι διεκδικεί η εκπαιδευτική κοινότητα
Απέναντι στις μεταρρυθμίσεις που αυξάνουν τις εκπαιδευτικές ανισότητες (όπως η Τράπεζα Θεμάτων και το Εθνικό Απολυτήριο), η ΕΛΜΕ Κέρκυρας προτάσσει τα εξής αιτήματα:
- Σύγχρονα Αναλυτικά Προγράμματα: Ενιαία, πολύπλευρη και ουσιαστική γνώση για όλους τους μαθητές, χωρίς αποκλεισμούς.
- Ένα ποιοτικό, δημόσιο βιβλίο ανά μάθημα: Βιβλία που να ανταποκρίνονται στις μορφωτικές ανάγκες της εποχής, απαλλαγμένα από παρωχημένες αντιλήψεις.
- Σύγχρονο ψηφιακό υλικό: Συμπληρωματικά εργαλεία στην υπηρεσία του εκπαιδευτικού, προκειμένου να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες της τάξης.