Το ψηφιακό τοπίο στην Ελλάδα ετοιμάζεται για μια ριζική αλλαγή. Η κυβέρνηση εξετάζει πλέον σοβαρά τη θέσπιση νέων κανόνων για τη λειτουργία των Social Media, με κεντρικό άξονα την ταυτοποίηση των χρηστών. Στόχος; Η καταπολέμηση της διαδικτυακής τοξικότητας και των ανώνυμων επιθέσεων που έχουν δηλητηριάσει τον δημόσιο διάλογο.
Η συζήτηση, που ξεκίνησε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Μάιο του 2026, φέρνει στο προσκήνιο το δίλημμα: Ελευθερία της έκφρασης ή προστασία από τη συκοφαντία;
Η πρόταση για επώνυμο διαδίκτυο
Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε ως πρόταση του Παύλου Μαρινάκη, μετατρέπεται πλέον σε επίσημη κυβερνητική ατζέντα. Η βασική ιδέα είναι η δημιουργία ενός πλαισίου όπου η δράση πίσω από την ανωνυμία θα περιοριστεί σημαντικά.
Τι εξετάζεται στην πράξη:
- Σύνδεση λογαριασμού με ταυτότητα: Μηχανισμοί που θα διασφαλίζουν ότι πίσω από κάθε προφίλ υπάρχει ένας πραγματικός, ταυτοποιημένος πολίτης.
- Περιορισμός ανώνυμων trolls: Δυσκολία στη δημιουργία λογαριασμών που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για στοχευμένες επιθέσεις και διασπορά fake news.
- Ευρωπαϊκή συνεργασία: Συντονισμός με την Ε.Ε. για την εφαρμογή των μέτρων, καθώς οι πλατφόρμες λειτουργούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ανώνυμη τοξικότητα: Η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η έλλειψη ταυτοποίησης αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη δικαιοσύνη. Όπως σημείωσε, όταν ένας πολίτης δέχεται συκοφαντική επίθεση από έναν ανώνυμο λογαριασμό, η νομική προστασία είναι συχνά αδύνατη.
«Η ελευθερία της έκφρασης δεν σημαίνει ασυδοσία στην προσβολή της προσωπικότητας του άλλου», τονίστηκε χαρακτηριστικά.
Προστασία από τις αγωγές SLAPP
Παράλληλα με τον έλεγχο της ανωνυμίας, η κυβέρνηση προωθεί ρυθμίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την προστασία της ελεύθερης ενημέρωσης. Πρόκειται για μέτρα κατά των SLAPP αγωγών (Strategic Lawsuits Against Public Participation) – δηλαδή των καταχρηστικών νομικών ενεργειών που σκοπό έχουν να εκφοβίσουν δημοσιογράφους και ακτιβιστές.
Με αυτόν τον τρόπο, το νέο πλαίσιο επιδιώκει να είναι ισορροπημένο: Τιμωρία για τους "κουκουλοφόρους" του διαδικτύου, αλλά θωράκιση για όσους ασκούν νόμιμη και επώνυμη κριτική.
Social Media και ανήλικοι: Το μοντέλο «Age Ban»
Η συζήτηση για την ταυτοποίηση συνδέεται άρρηκτα και με την προστασία των παιδιών. Η κυβέρνηση φαίνεται να κινείται προς ένα μοντέλο που θυμίζει το "age ban" (απαγόρευση ή αυστηροί περιορισμοί βάσει ηλικίας), ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ανήλικοι δεν εκτίθενται σε ακατάλληλο περιεχόμενο ή σε θύτες που εκμεταλλεύονται την ανωνυμία τους.
Συνοψίζοντας τις αλλαγές
| Τομέας | Τι αλλάζει |
| Ταυτοποίηση | Στροφή σε επώνυμους λογαριασμούς για μείωση της τοξικότητας. |
| Δικαιοσύνη | Ταχύτερος εντοπισμός δραστών σε περιπτώσεις συκοφαντίας. |
| Δημοσιογραφία | Προστασία από εκφοβιστικές αγωγές (SLAPP). |
| Ανήλικοι | Αυστηρότερα όρια ηλικίας και έλεγχος πρόσβασης. |
Οι ρυθμίσεις αυτές αναμένεται να αλλάξουν τον τρόπο που επικοινωνούμε, σχολιάζουμε και ενημερωνόμαστε. Το μεγάλο στοίχημα παραμένει η τεχνική υλοποίηση, ώστε η ταυτοποίηση να μην καταλήξει σε έναν μηχανισμό λογοκρισίας, αλλά σε ένα εργαλείο ψηφιακού πολιτισμού.
Πιστεύετε ότι η υποχρεωτική ταυτοποίηση θα κάνει το διαδίκτυο έναν ασφαλέστερο χώρο ή ανησυχείτε για την προστασία των προσωπικών σας δεδομένων;