Όταν ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός αποφάσισε να χτίσει την Αγία Σοφία, γνώριζε πως επρόκειτο για ένα τιτάνιο έργο. Χιλιάδες εργάτες δούλευαν ασταμάτητα, όμως, σύμφωνα με τον θρύλο, η τελική πινελιά της τελειότητας δόθηκε από ένα απλό, ταπεινό πλάσμα: μια μέλισσα.
Το θεϊκό σημάδι
Η παράδοση λέει πως ένας νεαρός μαθητευόμενος άφησε ένα δοχείο με υλικά χτισίματος. Όταν επέστρεψε, τα υλικά είχαν εξαφανιστεί. Κανείς δεν ήξερε τι είχε συμβεί, μέχρι που παρατήρησαν μια μέλισσα να πετά μακριά, φορτωμένη με κομματάκια από το μείγμα. Οι τεχνίτες την ακολούθησαν.
Η μέλισσα τους οδήγησε σε μια σχισμή στα θεμέλια, όπου είχε φτιάξει ένα τέλειο μελίσσι από πηλό και ασβέστη. Η γεωμετρία της ήταν τόσο άψογη που άφησε άφωνους τους αρχιμάστορες. Το θαύμα αυτό ερμηνεύτηκε ως ένα θεϊκό σημάδι, μια υπόδειξη για το πώς έπρεπε να χτιστεί ο ναός: με αρμονία, σοφία και ταπεινότητα, όπως ακριβώς φτιάχνει η μέλισσα την κυψέλη της.
Ο φύλακας της πίστης
Αυτό το παραμύθι πέρασε από γενιά σε γενιά, από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τον Πόντο, με διαφορετικές παραλλαγές:
Σε κάποιες εκδοχές, η μέλισσα φύλαξε ένα ιερό αντικείμενο της Θείας Λειτουργίας όταν η Πόλη έπεσε στα χέρια των Οθωμανών, και θα το επιστρέψει όταν η Αγία Σοφία λειτουργήσει ξανά ως ναός.
Σε άλλες, η μέλισσα θεωρείται ο φύλακας του μεγαλοπρεπούς θόλου της, σαν ένας μικρός, φτερωτός άγγελος.
Ο μύθος της μέλισσας στην Αγία Σοφία είναι μια όμορφη υπενθύμιση ότι η αληθινή σοφία και η τέχνη συχνά βρίσκονται στις πιο απλές και ταπεινές μορφές της φύσης. Ο ναός χτίστηκε όχι μόνο με πέτρα και μάρμαρο, αλλά με πίστη, υπομονή και την έμπνευση από το πιο μικρό πλάσμα του Θεού.