Η ιδέα του ebook μπορεί να μοιάζει με εφεύρεση του 21ου αιώνα, αλλά ο πραγματικός της πρόγονος γεννήθηκε το 1949 από το μυαλό μιας γυναίκας. Η Ισπανίδα δασκάλα Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες δημιούργησε την «μηχανική εγκυκλοπαίδεια», μια πρωτοποριακή συσκευή, με μόνο κίνητρο την αγάπη της για τους μαθητές της. Ωστόσο, η ιστορία της έμεινε στην αφάνεια, παρά την εκπληκτική της εφεύρεση.
Μια δασκάλα πρωτοπόρος
Γεννημένη το 1895, η Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες αφοσιώθηκε από νωρίς στην εκπαίδευση. Ήταν μια ικανή και αφοσιωμένη δασκάλα, αγαπητή στους μαθητές της, που την αποκαλούσαν «κυρία Ανχελίτα». Ως ανύπαντρη μητέρα τριών παιδιών, γνώριζε από πρώτο χέρι τις δυσκολίες. Αυτό που την οδήγησε στην εφεύρεση ήταν η επιθυμία να ελαφρύνει το βάρος των παιδιών της, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Σκεπτόμενη τα βαριά σχολικά βιβλία, η Ρουίζ κατοχύρωσε την πατέντα της «μηχανικής εγκυκλοπαίδειας» τον Δεκέμβριο του 1949. Περιέγραφε τη συσκευή της ως έναν συνδυασμό «μηχανικής, ηλεκτρονικής και πίεσης του αέρα για την ανάγνωση βιβλίων». Ήταν στην ουσία ένα φορητό «κινητοσκόπιο» που μπορούσε να περιέχει όλα τα απαραίτητα σχολικά εγχειρίδια.
Γιατί η εφεύρεση της έμεινε στην αφάνεια;
Η εφεύρεση της Ρουίζ Ρόμπλες χαρακτηρίστηκε ριζοσπαστική και κέρδισε βραβείο ευρεσιτεχνίας. Παρόλα αυτά, η μαζική παραγωγή της δεν προχώρησε ποτέ. Υπάρχουν δύο επικρατέστερες θεωρίες για το γιατί:
- Στερεότυπα εποχής: Πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι το γεγονός ότι ήταν γυναίκα, δασκάλα και ανύπαντρη μητέρα την εμπόδισε να βρει χρηματοδότηση, καθώς τα στερεότυπα της εποχής δεν της επέτρεπαν να θεωρηθεί σοβαρή εφευρέτρια.
- Κακή συγκυρία: Άλλοι πιστεύουν ότι η αιτία ήταν απλώς οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες της Ευρώπης μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου λίγοι ήταν πρόθυμοι να αναλάβουν μεγάλα επιχειρηματικά ρίσκα.
Παρ' όλα αυτά, η Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες συνέχισε το έργο της, γράφοντας και κυκλοφορώντας πάνω από 15 βιβλία, ενώ εφηύρε και άλλες εκπαιδευτικές συσκευές. Σήμερα, η πρωτότυπη μηχανική εγκυκλοπαίδεια εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Λα Κορούνια, ως φόρος τιμής στη γυναίκα που τόλμησε να ονειρευτεί το μέλλον της εκπαίδευσης.