Η 29η Μαΐου 1453 έμεινε στην ιστορία ως η ημέρα που έπεσε η Κωνσταντινούπολη, αλλά και ως η ημέρα που ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, έγραψε μια από τις πιο ηρωικές σελίδες της. Αρνήθηκε να εγκαταλείψει την Πόλη του, πολέμησε μέχρι τέλους και έδωσε μια συγκλονιστική ομιλία που αντηχεί ακόμα στις μέρες μας.
Ένας ηγέτης γεννημένος για να πολεμήσει
Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και από νεαρή ηλικία έδειξε τις ικανότητές του στις πολεμικές τέχνες. Στα 40 του, ως δεσπότης του Μυστρά, προσπάθησε να αναγεννήσει το Βυζάντιο. Κατασκεύασε τα τείχη του Εξαμιλίου στον Ισθμό και κατέκτησε νέες περιοχές, αλλά η επέκτασή του σταμάτησε από τον σουλτάνο Μουράτ Β', στον οποίο αναγκάστηκε να γίνει υποτελής.
Η στέψη του ως αυτοκράτορας έγινε το 1449, στον Μυστρά, καθώς η Κωνσταντινούπολη ήταν ήδη περικυκλωμένη από τους Οθωμανούς. Ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας μιας αυτοκρατορίας που βρισκόταν στα τελευταία της.
Η τελευταία μάχη και η απόλυτη αυτοθυσία
Παρά τις πιέσεις των συμβούλων του να φύγει, ο Παλαιολόγος είχε πάρει την απόφασή του: θα πολεμούσε για την Πόλη του. Όταν ο Μωάμεθ Β' του ζήτησε να παραδώσει την Κωνσταντινούπολη, η απάντησή του ήταν κατηγορηματική:
«Το μέν την Πόλιν σοι δούναι, ούτ’ εμόν εστίν, ούτ’ άλλου των κατοικούντων εν ταύτη. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ού φεισόμεθα της ζωής ημών».
Μεταφράζοντας: «Το να σου δώσω την Πόλη, δεν είναι δικαίωμα ούτε δικό μου, ούτε κανενός από τους κατοίκους της. Με κοινή μας θέληση, όλοι θα πεθάνουμε και δεν θα λυπηθούμε για τη ζωή μας».
Το τελευταίο πολεμικό συμβούλιο
Στις 28 Μαΐου 1453, μια ημέρα πριν την Άλωση, ο αυτοκράτορας έδωσε μια συγκλονιστική ομιλία. Μίλησε για τη δόξα της Πόλης, την πίστη στον Θεό και την υπεράσπιση των οικογενειών τους. Τους παρότρυνε να πολεμήσουν με το θάρρος των προγόνων τους, των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων.
Μόλις οι Οθωμανοί εισέβαλαν, ο Παλαιολόγος με 200 εθελοντές όρμησε εναντίον τους. Σύμφωνα με πηγές, πολέμησε σαν λιοντάρι, σφάζοντας πολλούς εχθρούς. Συνέχισε να μάχεται μέχρι που δεν υπήρχε καμία ελπίδα, βρίσκοντας ηρωικό θάνατο στο πεδίο της μάχης.
Ο θάνατός του σηματοδότησε το οριστικό τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο μύθος του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά» που θα επιστρέψει, απηχεί την αθάνατη θυσία του και την ελπίδα ότι η κληρονομιά του Βυζαντίου θα ζει για πάντα στις καρδιές των Ελλήνων.