Ο Όλυμπος δεν ήταν απλά το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας. Ήταν η κορυφή του κόσμου, το «Πάνθεον», ο ίδιος ο ουρανός. Για τους αρχαίους Έλληνες, ήταν το αόρατο παλάτι του Δία και των 12 Θεών. Κι όμως, παρά την τόλμη και το πνεύμα εξερεύνησης των αρχαίων, κανένα κείμενο, καμία μαρτυρία δεν αναφέρει ότι κάποιος θνητός πάτησε ποτέ την κορυφή του.
Γιατί φοβόντουσαν να ανεβούν στον Όλυμπο; Η απάντηση κρύβεται στην ιερότητα του απαγορευμένου.
Όταν τα βουνά είχαν ψυχή
Στην αρχαιότητα, η έννοια της «ορειβασίας» για άθληση ήταν άγνωστη. Τα ψηλά βουνά θεωρούνταν κατοικίες αθανάτων και ο Όλυμπος ήταν το ιερότερο όλων.
- Ο Φόβος της τιμωρίας: Οι Θεσσαλοί, που ζούσαν στους πρόποδες, πίστευαν ότι οι ομίχλες, οι καταιγίδες και ο κεραυνός ήταν η τιμωρία του Δία για όποιον τολμούσε να ενοχλήσει. Η φύση ήταν η φύλακας του βουνού.
- Λάτρευαν από απόσταση: Καμία αρχαία πηγή (Ηρόδοτος, Παυσανίας, Στράβων) δεν περιγράφει απόπειρα ανάβασης στον Μύτικα (την υψηλότερη κορυφή). Οι τελετές και οι θυσίες γίνονταν στα χαμηλότερα οροπέδια (όπως το Λιβαδάκι), καθώς κανείς δεν ήθελε να προκαλέσει τον πατέρα των θεών. Ακόμη και ο ναός του Ολυμπίου Διός χτίστηκε στην πεδιάδα.
Η κατάκτηση του Μύτικα: Μόλις το 1913!
Ο Όλυμπος παρέμεινε άβατος για χιλιάδες χρόνια. Η πρώτη επιβεβαιωμένη ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή του, τον Μύτικα, έγινε μόλις στις 2 Αυγούστου 1913.
Οι πρωτοπόροι ήταν δύο ξένοι: ο Ελβετός φωτογράφος Frédéric Boissonnas και ο συγγραφέας Daniel Baud-Bovy. Ωστόσο, η επιτυχία τους οφειλόταν στον ντόπιο οδηγό τους από το Λιτόχωρο, τον Χρήστο Κάκκαλο.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και το 1913, οι ντόπιοι αποθάρρυναν τους ορειβάτες, δείχνοντας ότι ο φόβος και το δέος για τον ιερό τόπο είχαν περάσει μέσα στους αιώνες.
Ο Όλυμπος ήταν ίσως ο τελευταίος «απαγορευμένος» τόπος της Ελλάδας. Δεν ήταν η τεχνική δυσκολία που απέτρεπε τους αρχαίους. Ήταν ο απόλυτος σεβασμός στην ιερότητα του βουνού.