Ποιο είναι το αποτέλεσμα όταν ένα από τα παλαιότερα μαθηματικά παράδοξα συναντά μια από τις πιο σύγχρονες τεχνολογίες; Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Cambridge έβαλαν το ChatGPT να λύσει ένα πρόβλημα που έθεσε ο Πλάτωνας στον διάλογο «Μένων». Το απρόσμενο εύρημα; Το chatbot έκανε λάθη που θα ζήλευε... κάθε μαθητής!
Το πλατωνικό πρόβλημα: Ένας γρίφος 2.400 ετών
Στον «Μένωνα», ο Σωκράτης χρησιμοποιεί τη μαιευτική του μέθοδο για να οδηγήσει έναν νεαρό δούλο να βρει τη λύση σε ένα δύσκολο πρόβλημα: τον διπλασιασμό του εμβαδού ενός τετραγώνου. Ο νεαρός κάνει το αυτονόητο λάθος: προτείνει τον διπλασιασμό των πλευρών. Με τη σωστή καθοδήγηση, όμως, ανακαλύπτει τη σωστή λύση: η πλευρά του νέου τετραγώνου πρέπει να είναι ίση με τη διαγώνιο του αρχικού.
Αυτό το επεισόδιο θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο καταγεγραμμένο πείραμα διδασκαλίας μαθηματικών στην ιστορία.
Πώς «σκέφτηκε» το ChatGPT;
Οι ερευνητές έθεσαν το ίδιο πρόβλημα στο ChatGPT-4, μιμούμενοι τον σωκρατικό διάλογο. Το αποτέλεσμα;
- Το chatbot πρότεινε λανθασμένες λύσεις και έκανε «ανθρώπινα» λάθη.
- Αντί να βρει την καθιερωμένη γεωμετρική λύση, αυτοσχεδίασε με αλγεβρικούς συλλογισμούς που το οδήγησαν σε αδιέξοδο.
- Κατάφερε να φτάσει στη σωστή απάντηση μόνο αφού οι ερευνητές το «πίεσαν» και του εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για τις λανθασμένες του απαντήσεις!
Σύμφωνα με τον ερευνητή Nadav Marco, το ChatGPT «συμπεριφέρθηκε σαν μαθητής που κάνει υποθέσεις με βάση την εμπειρία και όχι την καθιερωμένη γνώση».
Τι σημαίνει αυτό για την εκπαίδευση;
Η μελέτη αυτή εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση. Όπως προειδοποιεί ο μαθηματικός Αντρέας Στυλιανίδης, οι μαθητές δεν πρέπει να θεωρούν τις απαντήσεις του ChatGPT ως απόλυτες αλήθειες.
Αντί να αντικαταστήσει τη διδασκαλία, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως ένα βοηθητικό εργαλείο. Μπορεί να αποτελέσει αφορμή για κριτική σκέψη και μαθηματική διερεύνηση. Το «ανθρώπινο» λάθος που έκανε το chatbot είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της αξίας του: μπορεί να προσομοιώσει όχι μόνο τις σωστές απαντήσεις, αλλά και τις γνωστικές διεργασίες που οδηγούν σε αυτές.
Τελικά, το πείραμα δείχνει ότι ακόμα και τα πιο προηγμένα συστήματα ΤΝ δεν είναι αλάνθαστα. Ακριβώς όπως ένας μαθητής, μαθαίνουν μέσα από τον πειραματισμό, τα λάθη και την προσαρμογή, ανοίγοντας νέους δρόμους για το μέλλον της εκπαίδευσης.