Η Υπόθεση Κωσταλέξι παραμένει μία από τις πιο τραγικές και συγκλονιστικές ιστορίες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Το όνομα του μικρού χωριού της Φθιώτιδας έγινε συνώνυμο της μιζέριας και του εγκλεισμού, εξαιτίας της ιστορίας της Ελένης Καρυώτη, μιας γυναίκας που βρέθηκε να ζει σε άθλιες συνθήκες το 1978.
Ποια ήταν όμως η αληθινή ιστορία πίσω από τα πρωτοσέλιδα που μιλούσαν για απαγορευμένο έρωτα και τιμωρία;
Ο μύθος του απαγορευμένου έρωτα: Η εκδοχή του Τύπου
Στις 6 Νοεμβρίου 1978, μία ανώνυμη καταγγελία οδήγησε τους χωροφύλακες στο Κωσταλέξι. Στο ισόγειο ενός σπιτιού-αχυρώνα, βρήκαν την 47χρονη Ελένη Καρυώτη, ολόγυμνη, κουρνιασμένη και καλυμμένη με ακαθαρσίες. Η εικόνα της ήταν σοκαριστική, με τον χώρο να είναι άθλιος και βρώμικος.
Ο Τύπος της εποχής έσπευσε να δημιουργήσει ένα δραματικό αφήγημα που «πουλούσε»:
- Το υποτιθέμενο κίνητρο: Η Ελένη, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, είχε ερωτευτεί έναν αγωνιστή του ΕΛΑΣ ή έναν κομμουνιστή δάσκαλο.
- Η «τιμωρία»: Ο βασιλικών φρονημάτων πατέρας της την «τιμώρησε» κλείνοντάς την στο υπόγειο για 29 ολόκληρα χρόνια, με αποτέλεσμα η γυναίκα να χάσει τα λογικά της.
- Οι καταδίκες: Οι αντιδράσεις του κοινού ήταν σφοδρές, στρεφόμενες κατά των αδερφών της (Μαρία, Ολυμπία, Ευθύμιος), οι οποίοι συνελήφθησαν και κατηγορήθηκαν για αρπαγή και βαριά σωματική κάκωση.
Ωστόσο, η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο σύνθετη και θλιβερή.
Η αληθινή τραγωδία: Ψυχική ασθένεια και κοινωνικό στίγμα
Η εκτενής έρευνα που ακολούθησε αποκάλυψε πως η ιστορία του απαγορευμένου έρωτα ήταν ψευδής, κατασκευασμένη από τους δημοσιογράφους για να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού. Η αλήθεια ήταν μια οικογενειακή τραγωδία, θύμα της άγνοιας και του στίγματος της ψυχικής νόσου στην Ελλάδα.
- Η έναρξη της νόσου: Η Ελένη άρχισε να εκδηλώνει ψυχολογικά προβλήματα γύρω στο 1945, στην εφηβεία της. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε το 1949, όταν έγινε μάρτυρας τραυματικών περιστατικών βίας κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.
- Η άθλια φροντίδα: Ο πατέρας της, στη δεκαετία του '50, την πήγε στο Δαφνί, την τότε μοναδική επιλογή. Βλέποντας τις άθλιες συνθήκες νοσηλείας, την πήρε πίσω στο σπίτι.
- Η επιλογή της απομόνωσης: Δεδομένου ότι η ψυχική ασθένεια στιγματιζόταν έντονα στην επαρχία, η οικογένεια επέλεξε την απομόνωση για να αποφύγει την κοινωνική κατακραυγή. Η τελευταία φορά που εθεάθη η Ελένη στον έξω κόσμο ήταν γύρω στο 1955.
- Η θυσία των αδερφών: Μετά τον θάνατο των γονιών, οι τρεις αδερφοί, πιστοί στην «ευχή» των γονέων τους να μην εγκαταλείψουν την Ελένη, θυσίασαν τη δική τους ζωή—δεν παντρεύτηκαν και ζούσαν και εκείνοι σε συνθήκες αθλιότητας—πιστεύοντας ότι την προστάτευαν.
Η δίκη και το τέλος της υπόθεσης
Η Ελένη μεταφέρθηκε στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο στην Αθήνα, όπου οι γιατροί επιβεβαίωσαν ότι έπασχε από ψυχική νόσο που επιδεινώθηκε από τον πολυετή εγκλεισμό.
- Η αθώωση: Το 1980, πραγματοποιήθηκε η ιστορική δίκη με ενόρκους. Τα τρία αδέρφια αθωώθηκαν κατά πλειοψηφία, καθώς το δικαστήριο (και οι κάτοικοι του χωριού) αντιλήφθηκαν την πραγματική διάσταση της οικογενειακής τραγωδίας.
- Η επιστροφή και η εξαφάνιση: Έπειτα από ένα χρόνο, η Ελένη επέστρεψε στο σπίτι της στο Κωσταλέξι για να ζήσει πάλι με τα αδέρφια της. Το 1998, σε ηλικία 68 ετών, εξαφανίστηκε ξανά χωρίς κανένα ίχνος. Μέχρι σήμερα, παραμένει αγνοούμενη.
Η Υπόθεση Κωσταλέξι δεν ήταν μια ιστορία κακόβουλης φυλάκισης, αλλά μια σπαρακτική ιστορία άγνοιας, κοινωνικού αποκλεισμού και οικογενειακής θυσίας που, δυστυχώς, οδήγησε στην καταστροφή μιας ολόκληρης οικογένειας.
.jpg)