Η OpenAI με το ChatGPT άλλαξε τον κόσμο, καθιστώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) προσβάσιμη σε όλους. Ωστόσο, η ιστορία πίσω από τον τεχνολογικό αυτό κολοσσό είναι γεμάτη με απίστευτες ανατροπές, απόπειρες πραξικοπημάτων και μια πλήρη εγκατάλειψη των αρχικών της ιδεών. Αυτό είναι το συναρπαστικό, και ενίοτε ανησυχητικό, ταξίδι της εταιρείας που θέλει να χτίσει την AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη).
Η ουτοπική ίδρυση (2015): Ασφάλεια πάνω από το κέρδος
Το 2015, ο Elon Musk ήταν τρομοκρατημένος από την ανεξέλεγκτη πρόοδο της AI, ειδικά από την κυριαρχία της Google στον χώρο. Έτσι, μαζί με τον Sam Altman και μια ομάδα επιδραστικών μορφών της Silicon Valley, αποφάσισαν να ιδρύσουν την OpenAI. Ο σκοπός ήταν ρητός και ξεκάθαρος: να δημιουργήσουν την Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη (AGI) με ασφάλεια, προς όφελος της ανθρωπότητας, και όχι για κέρδος.
Η εταιρεία ξεκίνησε ως μη κερδοσκοπική οργάνωση. Το "Open" στο όνομά της δήλωνε τη δέσμευση να μοιράζονται ανοιχτά την έρευνα και τον κώδικά τους με τον κόσμο, σε αντίθεση με τις "κλειστές" και κερδοσκοπικές πρακτικές των Big Tech. Ο Musk δεσμεύτηκε για χρηματοδότηση ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η στροφή: Από ανοιχτή (Open) σε κλειστή τεχνολογία
Αρχικά, η OpenAI ασχολήθηκε με πειραματικά έργα, όπως η δημιουργία ενός AI bot για το παιχνίδι Dota 2. Η πραγματική επανάσταση ήρθε το 2017, όταν ερευνητές της Google δημοσίευσαν την αρχιτεκτονική Transformer. Ο ερευνητής της OpenAI, Ilya Sutskever, είδε αμέσως τις δυνατότητές της, οδηγώντας στη γέννηση των μοντέλων GPT (Generative Pre-trained Transformer).
Όταν κυκλοφόρησε το GPT-2, η εταιρεία έκανε μια αμφιλεγόμενη κίνηση: δεν δημοσίευσε τον πηγαίο κώδικα. Ο λόγος; Φοβήθηκαν ότι η τεχνολογία ήταν τόσο ισχυρή που, σε λάθος χέρια, θα μπορούσε να γίνει επικίνδυνη. Αυτή η απόφαση αποτέλεσε την πρώτη ξεκάθαρη απομάκρυνση από την αρχική φιλοσοφία της «ανοιχτής» πηγής.
Η εποχή της Microsoft και η εκτόξευση του ChatGPT
Το 2018, ο Elon Musk αποχώρησε από το Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς η πρότασή του να αναλάβει τον πλήρη έλεγχο και να εντάξει την OpenAI στην Tesla απορρίφθηκε. Μαζί του πήρε και τη μελλοντική χρηματοδότηση, αφήνοντας την OpenAI σε σοβαρό οικονομικό αδιέξοδο.
Για να επιβιώσει, η OpenAI προχώρησε σε μια κίνηση που πολλοί χαρακτήρισαν ως «προδοσία»: μετατράπηκε σε κερδοσκοπική εταιρεία. Σύντομα, σύναψε μια στρατηγική συνεργασία με τη Microsoft, η οποία επένδυσε αρχικά $1 δισεκατομμύριο και αργότερα $10 δισεκατομμύρια, αποκτώντας πρόσβαση στην τεχνολογία και την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ. Ο Sam Altman ανέλαβε επίσημα τη θέση του CEO.
Η παγκόσμια έκρηξη ήρθε τον Νοέμβριο του 2022 με την κυκλοφορία του ChatGPT, το οποίο έγινε η ταχύτερα αναπτυσσόμενη εφαρμογή στην ιστορία, φτάνοντας τα 100 εκατομμύρια χρήστες σε μόλις δύο μήνες.
Η 5ήμερη ανατροπή: Το πραξικόπημα και η επιστροφή του Altman
Ενώ η εταιρεία γιγαντωνόταν, μια εσωτερική διαμάχη δίχαζε τα στελέχη: Προτεραιότητα στο Κέρδος και το Προϊόν (Altman) εναντίον Προτεραιότητα στην Ασφάλεια (Ilya Sutskever).
Τον Νοέμβριο του 2023 εκδηλώθηκε ένα «πραξικόπημα» άνευ προηγουμένου. Ο Sam Altman ενημερώθηκε ξαφνικά από το Διοικητικό Συμβούλιο, με επικεφαλής τον Ilya Sutskever, ότι απολύεται λόγω «έλλειψης συνέπειας στις επικοινωνίες του με το Συμβούλιο». Οι εικασίες περιλάμβαναν την ανησυχία για τα παράπλευρα έργα του Altman (όπως το Worldcoin) και την υποτιθέμενη έλλειψη διαφάνειας.
Αυτό που ακολούθησε ήταν μια πενθήμερη φρενίτιδα:
- Ο συνιδρυτής Greg Brockman παραιτήθηκε σε ένδειξη αλληλεγγύης.
- Η Microsoft προσφέρθηκε να προσλάβει τον Altman και οποιονδήποτε υπάλληλο της OpenAI ήθελε να φύγει.
- Περίπου 800 υπάλληλοι (σχεδόν όλο το προσωπικό) υπέγραψαν επιστολή εξέγερσης, απειλώντας να αποχωρήσουν αν δεν επέστρεφε ο Altman.
- Ο Ilya Sutskever άλλαξε γνώμη, εκφράζοντας βαθιά λύπη για τη συμμετοχή του στην αποπομπή.
Υπό την απειλή μαζικής αποχώρησης και κατάρρευσης, το Διοικητικό Συμβούλιο κατέρρευσε. Ο Sam Altman επέστρεψε ως CEO μέσα σε 5 μόλις ημέρες, ισχυρότερος από ποτέ, και τα μέλη του Συμβουλίου που τον απέλυσαν απομακρύνθηκαν.
Το μέλλον: Αγώνας δρόμου και προκλήσεις ασφάλειας
Σήμερα, η OpenAI συνεχίζει να καινοτομεί με απίστευτο ρυθμό, παρουσιάζοντας τεχνολογίες όπως η Sora (δημιουργία ρεαλιστικού βίντεο από κείμενο), ενώ ο αγώνας δρόμου για την AI θερμαίνεται. Ο Sam Altman και ο Elon Musk (με τη δική του εταιρεία AI, την xAI) παραμένουν ανταγωνιστές, ανταλλάσσοντας δημόσιες αιχμές.
Παράλληλα, νέοι παίκτες μπαίνουν στο παιχνίδι, όπως η κινεζική Deepseek (2025), η οποία αμφισβήτησε την κυριαρχία των αμερικανικών εταιρειών, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι ο αρχικός φόβος του Musk για την κυριαρχία μιας μόνο οντότητας στον χώρο της AI έχει πλέον αντικατασταθεί από έναν παγκόσμιο ανταγωνισμό. Το θεμελιώδες ερώτημα παραμένει: σε αυτόν τον ταχύτατο αγώνα για την AGI, η ασφάλεια τελικά θα υπερισχύσει του κέρδους;
.jpg)