Η Βασίλισσα Αμαλία αποτελεί μία από τις πιο τραγικές και μυστηριώδεις μορφές στη νεότερη Ιστορία της Ελλάδας. Γεννημένη ως Δούκισσα Αμαλία Μαρία Φρειδερίκη του Όλντενμπουργκ το 1818, η όμορφη αυτή γυναίκα έμοιαζε να έχει μια ζωή βγαλμένη από παραμύθι. Ωστόσο, όπως λέει η παροιμία, «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός». Η ζωή της στο Παλάτι, δίπλα στον Βασιλιά Όθωνα, ήταν γεμάτη μυστικά και βασανιστήρια, τα οποία αποκαλύφθηκαν πλήρως μόνο μετά τον θάνατό της, ρίχνοντας ένα δραματικό φως στην ατεκνία της βασίλισσας Αμαλίας και την πτώση της δυναστείας.
Η Αμαλία, παρά την ορφάνια της σε μικρή ηλικία, έλαβε σπουδαία μόρφωση, μαθαίνοντας ξένες γλώσσες, ζωγραφική, μουσική και ιππασία. Ο ερχομός της στην Ελλάδα το 1837 και η επίσημη υποδοχή της από τον ελληνικό λαό στις 25 Μαρτίου, ημέρα που καθιερώθηκε ως Εθνική Επέτειος, συνοδεύτηκε από αποθεωτικές εκδηλώσεις. Ως νέα βασίλισσα, προσπάθησε να γεφυρώσει τις μεγάλες φατρίες της αθηναϊκής κοινωνίας (Φαναριώτες, Αγωνιστές του '21, Επήλυδες/Πλούσιοι). Ο αυθορμητισμός και ο θαυμασμός της προς τους Αγωνιστές της δημιούργησαν πολλούς εχθρούς στις άλλες παρατάξεις, καθώς οι αυστηρές της αρχές δεν της επέτρεπαν να συναναστρέφεται πρόσωπα που θεωρούσε ηθικά μεμπτά.
Παρ' όλες τις κοινωνικές αντιζηλίες, η Αμαλία άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στον καλλωπισμό της Αθήνας. Ήταν ενεργή στη φιλανθρωπία, τη γεωργία και τη δενδροκηποκομία. Με δική της μέριμνα δημιουργήθηκαν οι Βασιλικοί Κήποι (ο σημερινός Εθνικός Κήπος), το Αμαλίειο Ορφανοτροφείο και ο Πύργος της Βασιλίσσης. Καθιέρωσε ακόμη και την επίσημη γυναικεία ενδυμασία των ανακτόρων, τη φολκλορική «αμαλία», κερδίζοντας την αγάπη των Ελλήνων για τη φιλανθρωπική της δράση και τη βελτίωση της πόλης.
Πίσω από τους τοίχους του Παλατιού, ωστόσο, η ζωή της ήταν τραγική. Η αιτία της ατεκνίας της βασίλισσας ήταν ένα σκοτεινό μυστικό που αποκαλύφθηκε πλήρως μετά τον θάνατό της το 1875 με τη νεκροψία: η Αμαλία έπασχε εκ γενετής από συγγενή απλασία κόλπου, ένα σπάνιο σύνδρομο που εμφανίζεται σε μία στις 8.000 γεννήσεις κοριτσιών και συνεπάγεται έλλειψη κόλπου και μήτρας. Οι ειδικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Βασίλισσα ήταν παρθένα μέχρι τον θάνατό της. Αυτό το ιατρικό πρόβλημα ήταν ο βασικός λόγος που η δυναστεία του Όθωνα δεν απέκτησε διάδοχο, γεγονός που συνέβαλε τελικά στην πτώση της.
Το δράμα της γινόταν ακόμα μεγαλύτερο, καθώς από την ηλικία των 19 ετών υποβαλλόταν καθημερινά σε μία φριχτή, πανάρχαια ελληνική μέθοδο με διασταλτικούς σπόγγους. Αυτή η βάναυση θεραπεία, που επικρατούσε τον 19ο αιώνα, γινόταν με σκοπό τη διεύρυνση του κόλπου ώστε να μπορέσει να ολοκληρωθεί η ερωτική πράξη και να υπάρξει σύλληψη. Φυσικά, στην περίπτωσή της δεν υπήρχε κανένα αποτέλεσμα, καθώς δεν υπήρχε κόλπος, με αποτέλεσμα να ζει μέσα στον καθημερινό πόνο και τις βασανιστικές ελπίδες της μητρότητας, όπως μαρτυρούν και τα αποσπάσματα από το ημερολόγιό της.
Η βασιλεία του Όθωνα και της Αμαλίας έλαβε τέλος όταν, κατά τη διάρκεια επίσκεψής τους στην Πελοπόννησο, πραγματοποιήθηκε εξέγερση στην Αθήνα. Το βασιλικό ζεύγος αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την Ελλάδα με το βρετανικό πολεμικό πλοίο «Σκύλα», παίρνοντας μαζί του μόνο τα ελληνικά βασιλικά εμβλήματα. Πέρασαν το υπόλοιπο της ζωής τους στην εξορία στη Βαυαρία, συνεχίζοντας να μιλούν την ελληνική γλώσσα καθημερινά για να θυμούνται την αγαπημένη τους πατρίδα. Η Βασίλισσα Αμαλία πέθανε στο Μπάμπεργκ το 1875, οκτώ χρόνια μετά τον Όθωνα, και ενταφιάστηκε στο Μόναχο. Η τραγική της ιστορία αποτελεί την απόδειξη πως η ευτυχία δεν βρίσκεται ούτε στους τίτλους ούτε στην εξουσία και τη δόξα.