Γλώσσα Γ' Γυμνασίου - Διαγώνισμα α' τετραμήνου

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

[...] Μας κατέχει, πρώτα πρώτα, μια άμετρη και καταγέλαστη προγονολατρία. Νομίζουμε πως επειδή οι πρόγονοί μας μεγαλούργησαν, οφείλουν οι άλλοι να μας σέβονται ασυζήτητα σήμερα, έστω κι αν δεν έχουμε καμιάν αξία. Νομίζουμε πως το παρελθόν μας και μόνο, σαν παρελθόν, μας δίνει το δικαίωμα να απαιτούμε από τους άλλους τα πάντα, χωρίς να λογαριάζουμε πως με την καθημερινή μας ζωή διακηρύττουμε πως μας είναι άγνωστο αυτό το μεγάλο και λαμπρό παρελθόν και πως δεν έχει καμιάν ουσιαστική επίδραση στη διαμόρφωση της νεοελληνικής πραγματικότητας. Λησμονούμε την ιστορία μας, αλλά επιμένουμε να τη θυμούνται οι άλλοι. Κι ύστερα μας κακοφαίνεται όταν οι τουρίστες έρχονται οιστρηλατημένοι από ενδιαφέρον μονάχα για την αρχαία Ελλάδα. Τους μιλήσαμε ποτέ για τη σύγχρονη Ελλάδα, για τα επιτεύγματά της, για τους προσανατολισμούς της; Κι όταν τους μιλήσαμε, ο λόγος μας δεν ήταν πειστικός, γιατί η πράξη μας δεν τον επικύρωνε. Το παρελθόν μας έμεινε τίτλος τιμητικός, χωρίς αντίκρισμα, χωρίς αγωνιώδη συνέχεια.

Αλλά τουλάχιστον, αυτή η προγονική περηφάνια να μας κρατούσε ορθούς! Εμείς είμαστε πρόθυμοι να φιλήσουμε τα πόδια οποιουδήποτε δυνατού ή πλούσιου ξένου, έτοιμοι να διασκεδάσουμε με τη γελοιοποίησή μας, αρκεί να γίνουμε ευάρεστοι και να καταφέρουμε να αποσπάσουμε διάφορα ωφελήματα. Κι ας μην υποστηρίζουμε πως είναι η από παράδοση λαχτάρα φιλοξενίας που δοκιμάζει ο Έλληνας. Η φιλοξενία είναι μια μορφή χαμογελαστής αρχοντιάς, κάλεσμα πλούσιας και ελεύθερης καρδιάς που έχει μια ευρύτατη εποπτεία ζωής και οξεία συνείδηση της αποστολής του ανθρώπου ανάμεσα στους άλλους. Δεν είναι σκυμμένη αθλιότητα με ανοιχτές τις χούφτες κάτω από το πουγγί του ξένου, και με οποιοδήποτε αντάλλαγμα, δεν είναι διαγραφή ζωής. Αυτός είναι ο λεγόμενος ραγιαδισμός, το σκύψιμο του κεφαλιού, όταν το λαμπρό παρελθόν μας, αν είχε φωνή, θα συντάραζε την οικουμένη όλη με την αντίρρησή του. Κι από εδώ ξεκινά ο αφόρητος νεοελληνικός μιμητισμός.

 [...] Κ.Ε. Τσιρόπουλος

Οιστρηλατημένοι: κυριευμένοι από πάθος, ενθουσιασμένοι

 

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.      Σε ποια αρνητικά στοιχεία των σύγχρονων Ελλήνων αναφέρεται ο συγγραφέας του κειμένου;

(10 μονάδες)

2.      Στις παρακάτω περιόδους να βρείτε τι είδους προτάσεις (κύριες, δευτερεύουσες) συνδέουν οι σύνδεσμοι με έντονα γράμματα και πώς (παρατακτικά, υποτακτικά).

        I.            Ο ελληνισμός έπαιξε πρωταρχικό ρόλο στην επικοινωνία ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στους δύο αυτούς κόσμους.

      II.            Η Ελλάδα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης και  αποτελεί το νοτιότερο τμήμα της Βαλκανικής χερσονήσου.

 

    III.            Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί το θαυμασμό μου, όταν πεζοπορούσα στους δρόμους της Ελλάδας, ή αυλάκωνα τις θάλασσές της.

 

   IV.            Η Ελλάδα είναι μια χώρα μικρή, αλλά έχει πολύ μεγάλη ιστορία και τεράστια συμβολή στον παγκόσμιο πολιτισμό.

 

     V.            Προσωπικά συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου.

 

(20 μονάδες)

3.      Στις παρακάτω προτάσεις να βρεθεί το είδος της σύνδεσης.

 

        I.            Αξιοποίησε τις δυνατότητές σου και προσπάθησε να βελτιωθείς.

      II.            Θα κάνω ό,τι μου πεις, επειδή σε πιστεύω.

    III.            Ήρθε ένας κύριος και σας έψαχνε.

   IV.            Ο διευθυντής μπήκε στο γραφείο και οι υπάλληλοι μιλούσαν γι’ αυτόν.

     V.            Θα τελειώσεις τη δουλειά εδώ στο γραφείο ή θα την πάρεις στο σπίτι;

(5 μονάδες)

4.      « Η αρχαία ελληνική «έβαψε» ανεξίτηλα και εξακολουθεί να χρωματίζει τις ευρωπαϊκές γλώσσες, λατινογενείς και μη» : Ποια σημασία έχουν οι υπογραμμισμένες λέξεις; Αν τις ακούσετε έξω από το απόσπασμα, έχουν ίδια σημασία; Αν όχι, ποια;

(5 μονάδες) 

5.      Να αναγνωριστεί το είδος των ονοματικών προτάσεων (ειδικές- βουλητικές) και να δηλωθεί η συντακτική τους λειτουργία.

 

                    I.            Με έπεισε ότι έχει δίκιο.

                  II.            Σου υπόσχομαι να μην ξαναπώ ψέματα.

                III.            Αυτό είναι πολύ εγωιστικό, να θέλει κάθε φορά να γίνεται το δικό του.

               IV.            Η χθεσινή φήμη ότι παραιτήθηκε η κυβέρνηση, αποδείχτηκε ψεύτικη.

                 V.            Πρέπει να φύγεις αμέσως.

(10 μονάδες)

6.      Να γράψετε μία επιστολή την οποία θα στέλνετε σε σχολική κοινότητα του εξωτερικού. Στην επιστολή σας θα αναφέρεστε στους λόγους για τους οποίους θα πρέπει οι φίλοι σας να επισκεφτούν την Ελλάδα. (200-250 λέξεις)

(50 μονάδες)