Μία συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις, μεταξύ της κυβέρνησης και των κοινωνικών εταίρων, ανακοινώνεται και επίσημα αυτήν την ώρα, σε κοινή συνέντευξη Τύπου της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως και των επικεφαλής των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ).
Eίτε είστε εργαζόμενος είτε εργοδότης, έχετε πιθανώς ακούσει τον όρο «Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας» ή ΣΣΕ. Αλλά τι ακριβώς είναι και, κυρίως, πώς επηρεάζουν την καθημερινότητά σας στην εργασία;
Σε αυτό το άρθρο, αναλύουμε με απλά λόγια τι είναι οι ΣΣΕ, πώς λειτουργούν και γιατί αποτελούν θεμέλιο λίθο των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα.
Η δύναμη της ομάδας
Με απλά λόγια, οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) είναι γραπτές συμφωνίες που προκύπτουν από συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ:
- Εκπροσώπων των Εργαζομένων: Συνδικαλιστικές οργανώσεις (σωματεία, ομοσπονδίες, ΓΣΕΕ).
- Εκπροσώπων των Εργοδοτών: Εργοδοτικές ενώσεις ή μεμονωμένοι μεγάλοι εργοδότες.
Αντί ο κάθε εργαζόμενος να διαπραγματεύεται μόνος του τον μισθό του, η ΣΣΕ θέτει ένα κοινό, δεσμευτικό πλαίσιο όρων εργασίας για όλους όσοι καλύπτονται από αυτήν.
Τι περιλαμβάνει μια ΣΣΕ;
Μια τυπική ΣΣΕ ρυθμίζει κρίσιμα θέματα που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα και τα δικαιώματά σας:
- Κατώτατοι Μισθοί & Ημερομίσθια: Θεσπίζει τα ελάχιστα όρια αμοιβών ανά ειδικότητα και προϋπηρεσία.
- Επιδόματα: Όπως οικογενειακά, ανθυγιεινής εργασίας, τριετίες κ.λπ.
- Ωράριο Εργασίας: Καθορίζει το εβδομαδιαίο ωράριο, τις υπερωρίες και τις αργίες.
- Άδειες: Διάρκεια ετήσιας άδειας, άδειες μητρότητας/πατρότητας.
- Λοιποί Όροι: Θέματα υγιεινής και ασφάλειας, εκπαίδευσης, ακόμα και τα δικαιώματα των συνδικαλιστικών οργάνων.
Τα είδη των συλλογικών συμβάσεων
Οι ΣΣΕ διακρίνονται με βάση το πεδίο εφαρμογής τους:
- Εθνική Γενική ΣΣΕ (ΕΓΣΣΕ): Η πιο γνωστή. Θέτει τα γενικά ελάχιστα (όπως ο βασικός μισθός και το νομικό πλαίσιο) για όλους τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα της χώρας.
- Κλαδικές ΣΣΕ: Καλύπτουν συγκεκριμένο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (π.χ., Τουρισμός, Τράπεζες, Εμπόριο) σε πανελλαδικό ή τοπικό επίπεδο.
- Επιχειρησιακές ΣΣΕ: Αφορούν αποκλειστικά τους εργαζόμενους μίας συγκεκριμένης επιχείρησης.
Γιατί είναι σημαντικές;
Ο κύριος λόγος ύπαρξης των ΣΣΕ είναι η προστασία των εργαζομένων. Χωρίς αυτές, ο κάθε εργοδότης θα μπορούσε να ορίζει μονομερώς τους όρους, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και επισφαλούς εργασίας.
Οι ΣΣΕ διασφαλίζουν:
- Κατώτατο Όριο Προστασίας: Καμία ατομική σύμβαση δεν μπορεί να έχει όρους δυσμενέστερους από αυτούς της ΣΣΕ που ισχύει για τον κλάδο.
- Σταθερότητα: Παρέχουν ένα προβλέψιμο πλαίσιο τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις.
- Ισχύς στις Διαπραγματεύσεις: Μεταφέρουν τη διαπραγματευτική δύναμη από το άτομο στην ομάδα.
Συμπέρασμα: Η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας είναι το νομικό εργαλείο που εξασφαλίζει ότι η εργασία σας αμείβεται δίκαια και ότι τα δικαιώματά σας είναι προστατευμένα. Είναι ένας όρος που κάθε εργαζόμενος οφείλει να γνωρίζει.