Στις ελληνικές ακτές, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, κρύβεται ένα περιβαλλοντικό έγκλημα που συχνά περνά απαρατήρητο. Πρόκειται για τα λεγόμενα «ιχθυοτροφεία-φαντάσματα», εγκαταστάσεις που έχουν εγκαταλειφθεί από τις εταιρείες τους και σαπίζουν επί χρόνια, διασπείροντας τεράστιες ποσότητες πλαστικού και μικροπλαστικών στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Αυτά τα γιγάντια δαχτυλίδια, που κάποτε έσφυζαν από ζωή παράγοντας τσιπούρες και λαβράκια, έχουν μετατραπεί σε πηγές ρύπανσης που απειλούν την άγρια θαλάσσια ζωή και την υγεία των καταναλωτών.
Η περίπτωση της Μεθάνων είναι χαρακτηριστική, όπου ένα ιχθυοτροφείο που λειτουργούσε από το 1993 εγκαταλείφθηκε το 2011 λόγω προβλημάτων με τις άδειες λειτουργίας. Αντί η εταιρεία να απομακρύνει τον εξοπλισμό, επέλεξε να τον αφήσει στη μοίρα του. Καθώς οι εγκαταστάσεις διαλύονται, τα δίχτυα παγιδεύουν άγρια ψάρια, ενώ οι πλωτήρες σπάνε και απελευθερώνουν φελιζόλ, το οποίο τα ψάρια συχνά μπερδεύουν με τροφή. Η ρύπανση αυτή δεν περιορίζεται τοπικά, καθώς τα ρεύματα μεταφέρουν τα θραύσματα πλαστικού χιλιόμετρα μακριά, γεμίζοντας τις παραλίες με επικίνδυνα υπολείμματα.
Παρά το γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία προβλέπει πρόστιμα και κυρώσεις για τις εταιρείες που εγκαταλείπουν παράνομα τις εγκαταστάσεις τους, η επιβολή του νόμου παραμένει προβληματική. Πολλές εταιρείες θεωρούν ότι το κόστος των προστίμων είναι πολύ μικρότερο από το κόστος της πλήρους αποκατάστασης και καθαρισμού της περιοχής. Έτσι, το βάρος του καθαρισμού πέφτει συχνά σε μη κυβερνητικές οργανώσεις και εθελοντές, οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν όχι μόνο το επικίνδυνο έργο της απομάκρυνσης του εξοπλισμού από το βυθό, αλλά και έναν γραφειοκρατικό λαβύρινθο για να λάβουν τις απαραίτητες άδειες.
Η επιχείρηση καθαρισμού είναι μια επίπονη και επικίνδυνη διαδικασία που απαιτεί εξειδικευμένους δύτες και βαριά μηχανήματα. Χρειάζονται ημέρες εργασίας για να αποσυνδεθούν τα δίχτυα και οι σωλήνες από το βυθό και να ανασυρθούν στην επιφάνεια. Το παράδοξο είναι ότι, ενώ αυτές οι οργανώσεις καθαρίζουν δωρεάν τη ρύπανση άλλων, συχνά αντιμετωπίζουν νομικές απειλές από τους ιδιοκτήτες των εγκαταλελειμμένων μονάδων. Με τα σχέδια για την επέκταση της ιχθυοκαλλιέργειας στην Ελλάδα να βρίσκονται σε εξέλιξη, η ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία και υπεύθυνες πρακτικές είναι πιο επιτακτική από ποτέ, ώστε να μην γεμίσουν οι θάλασσές μας με περισσότερα «φαντάσματα» του παρελθόντος.