Η ιστορία της Γουατεμάλας το 1954 αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, καθώς σηματοδότησε την πρώτη μεγάλη επιχείρηση της CIA για την ανατροπή μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης στο δυτικό ημισφαίριο. Ο πρόεδρος Ιάκωβος Άρμπενς είχε εκλεγεί με την υπόσχεση να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να την απελευθερώσει από τον ασφυκτικό έλεγχο των ξένων εταιρειών, κυρίως της United Fruit Company. Η εταιρεία αυτή ήλεγχε τεράστιες εκτάσεις γης, σιδηροδρόμους και λιμάνια, απολαμβάνοντας προκλητικές φοροαπαλλαγές ενώ το 80% των κατοίκων ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας.
Το σημείο καμπής ήταν η αγροτική μεταρρύθμιση του Άρμπενς, η οποία προέβλεπε την αγορά ακαλλιέργητων εκτάσεων από μεγαλοϊδιοκτήτες για τη διανομή τους σε ακτήμονες αγρότες. Όταν η κυβέρνηση επιχείρησε να απαλλοτριώσει γη της United Fruit προσφέροντας αποζημίωση βασισμένη στις δικές της φορολογικές δηλώσεις, οι επικεφαλής της εταιρείας αντέδρασαν σφοδρά. Χρησιμοποιώντας τις στενές τους διασυνδέσεις με την αμερικανική κυβέρνηση —συγκεκριμένα με τους αδελφούς Ντάλες, οι οποίοι κατείχαν τις θέσεις του Υπουργού Εξωτερικών και του Διευθυντή της CIA— ξεκίνησαν μια τεράστια εκστρατεία προπαγάνδας, παρουσιάζοντας τον Άρμπενς ως πράκτορα των Σοβιετικών.
Η επιχείρηση «PB Success» που ακολούθησε ήταν ένας συνδυασμός ψυχολογικού πολέμου, δωροδοκιών και στρατιωτικής πίεσης. Η CIA εκπαίδευσε μια μικρή ομάδα εξόριστων υπό τον Κάρλος Καστίγιο Άρμας, ενώ ταυτόχρονα κατέκλυσε τη χώρα με ψευδείς ειδήσεις για μεγάλες εξεγέρσεις και λιποταξίες. Η παράνοια του Ψυχρού Πολέμου χρησιμοποιήθηκε ως προπέτασμα καπνού για την προστασία των εταιρικών συμφερόντων. Παρόλο που ο Άρμπενς δεν ήταν κομμουνιστής και η κυβέρνησή του ήταν δημοκρατική, η πίεση από τις κυρώσεις, το σαμποτάζ και την απομόνωση οδήγησε τελικά στην κατάρρευση της αντίστασης του στρατού και στην παραίτησή του τον Ιούνιο του 1954.
Οι συνέπειες αυτού του πραξικοπήματος ήταν ολέθριες για τον λαό της Γουατεμάλας. Ο Άρμας εγκαθίδρυσε μια δικτατορία, κατήργησε τα εργατικά συνδικάτα και επέστρεψε τη γη στην United Fruit Company. Η καταστροφή της ελπίδας για δημοκρατία βύθισε τη χώρα σε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο που κράτησε 40 χρόνια, κατά τη διάρκεια του οποίου διαπράχθηκαν γενοκτονίες και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν άμαχοι.
Αν και το 1999 ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον παραδέχθηκε ότι η υποστήριξη των ΗΠΑ σε αυτά τα βίαια στρατιωτικά καθεστώτα ήταν λάθος, δεν έχει δοθεί ποτέ επίσημη συγγνώμη ή αποζημίωση στις οικογένειες των θυμάτων. Η περίπτωση της Γουατεμάλας παραμένει μια ισχυρή υπενθύμιση του πώς η εταιρική απληστία και η γεωπολιτική παράνοια μπορούν να θυσιάσουν μια ολόκληρη χώρα στο βωμό του κέρδους και της επιρροής, αφήνοντας πίσω τους πληγές που δεν έχουν κλείσει ακόμα και σήμερα.