Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 υπήρξε ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα του 20ού αιώνα, φέρνοντας μαζί της την υπόσχεση για ελευθερία και ευημερία. Για τον μέσο Ρώσο πολίτη, η Δύση συμβολιζόταν μέσα από απλά καταναλωτικά αγαθά, όπως ένα αυθεντικό τζιν Levi’s, το οποίο στην εποχή του Σιδηρού Παραπετάσματος κόστιζε έναν ολόκληρο μηνιαίο μισθό στη μαύρη αγορά. Ωστόσο, η απότομη μετάβαση από την κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία στην ελεύθερη αγορά αποδείχθηκε μια επώδυνη διαδικασία, που αντί για πλούτο έφερε εξαθλίωση για εκατομμύρια ανθρώπους.
Η περίοδος που ακολούθησε χαρακτηρίστηκε από την εκρηκτική άνοδο της ρωσικής μαφίας, η οποία έσπευσε να καλύψει το κενό εξουσίας. Οι εγκληματικές συμμορίες δεκαπλασιάστηκαν, στελεχωμένες συχνά από πρώην πράκτορες της KGB και βετεράνους του πολέμου στο Αφγανιστάν. Η βία έγινε καθημερινότητα, ενώ το οργανωμένο έγκλημα απέκτησε τον έλεγχο του 40% των ιδιωτικών επιχειρήσεων και του 60% των κρατικών. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε μία από τις ταχύτερες μεταφορές πλούτου στην ιστορία, καθώς οι τεράστιες πηγές φυσικού αερίου και πετρελαίου πέρασαν σε χέρια λίγων ιδιωτών, δημιουργώντας την περιβόητη τάξη των ολιγαρχών.
Στο πολιτικό επίπεδο, ο Μπορίς Γέλτσιν αναδείχθηκε ως η ηγετική μορφή της νέας εποχής, εφαρμόζοντας την οικονομική «θεραπεία σοκ». Οι μεταρρυθμίσεις αυτές, αν και αποσκοπούσαν στον εκσυγχρονισμό της χώρας, οδήγησαν σε καλπάζοντα πληθωρισμό που εκμηδένισε τις οικονομίες μιας ζωής για τους πολίτες. Η σύγκρουση του Γέλτσιν με το κοινοβούλιο το 1993 κατέληξε στον βομβαρδισμό του ρωσικού «Λευκού Οίκου» από τον στρατό, γεγονός που εδραίωσε υπερεξουσίες στο προεδρικό αξίωμα, οι οποίες υφίστανται μέχρι σήμερα.
Η δεκαετία του '90 έκλεισε με τη Ρωσία σε βαθιά οικονομική κρίση και έναν ταπεινωτικό πόλεμο στην Τσετσενία. Μέσα σε αυτό το κλίμα χάους και αβεβαιότητας, η ανάγκη για έναν ισχυρό ηγέτη που θα αποκαθιστούσε την τάξη έγινε επιτακτική. Αυτό το κενό ήρθε να καλύψει ο Βλαντιμίρ Πούτιν, ένας πρώην αξιωματικός της KGB, ο οποίος διορίστηκε πρωθυπουργός και στη συνέχεια έγινε υπηρεσιακός πρόεδρος την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1999. Η άνοδός του σηματοδότησε το τέλος της χαοτικής μετασοβιετικής περιόδου και την αρχή μιας νέας εποχής συγκεντρωτικής εξουσίας.