Η Έλενα Βενιζέλου (το γένος Σκυλίτση) δεν υπήρξε απλώς η σύζυγος του Ελευθερίου Βενιζέλου, αλλά μια προσωπικότητα με αυτόνομη ακτινοβολία, κολοσσιαία περιουσία και σπουδαίο κοινωφελές έργο. Η ζωή της αποτελεί ένα μωσαϊκό από κοσμοπολίτικα ταξίδια, πολιτικές εντάσεις και μια ακλόνητη αφοσίωση στον άνθρωπο που σφράγισε την ελληνική ιστορία.
1. Η Καταγωγή και τα Νεανικά Χρόνια
Γεννημένη στο Λονδίνο το 1873, η Έλενα προερχόταν από τις ισχυρότερες χιώτικες οικογένειες της διασποράς (Σκυλίτση, Σεκιάρη, Ράλλη). Ο πατέρας της, Ιωάννης Σκυλίτσης, ήταν ένας επιτυχημένος έμπορος και τραπεζίτης, ενώ η μητέρα της, Βιργινία, συγκαταλεγόταν στις πλουσιότερες γυναίκες της Μεγάλης Βρετανίας.
- Εκπαίδευση: Κατ' οίκον, με έμφαση στις γλώσσες, τη μουσική και τη λογοτεχνία.
- Προσωπικότητα: Ανεξάρτητη και επαναστατική για την εποχή της, διέλυσε αρραβώνες και γάμους που δεν την εξέφραζαν, διεκδικώντας το δικαίωμα στην προσωπική ευτυχία.
2. Η Σχέση με τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Η Έλενα γοητεύτηκε από τον Βενιζέλο το 1910, διαβάζοντας τους λόγους του. Η γνωριμία τους έγινε το 1912, αλλά ο γάμος τελέστηκε το 1921 στο Λονδίνο, σε μια περίοδο που ο Βενιζέλος βρισκόταν στην εξορία μετά την εκλογική του ήττα.
Σταθμοί της Κοινής τους Ζωής
| Έτος | Γεγονός |
| 1921 | Γάμος στο Λονδίνο και πολύμηνο ταξίδι του μέλιτος στην Αμερική. |
| 1927 | Εγκατάσταση στην Ελλάδα και ανακαίνιση της πατρικής οικίας στη Χαλέπα Χανίων. |
| 1933 | Η Έλενα τραυματίζεται κατά τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του Βενιζέλου στη λεωφόρο Κηφισίας. |
| 1936 | Θάνατος του Βενιζέλου στο Παρίσι. Η Έλενα συνοδεύει τη σορό του στην Κρήτη. |
3. Το Κοινωφελές Έργο
Η Έλενα Βενιζέλου διέθεσε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της για την ενίσχυση του ελληνικού κράτους και της κοινωνικής πρόνοιας.
- Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου»: Το κορυφαίο της έργο, αφιερωμένο στη μνήμη της φίλης της, Μαρίκας Ηλιάδη.
- Πρεσβευτική Κατοικία Λονδίνου: Δώρισε το σπίτι της στο Mayfair στο ελληνικό κράτος.
- Προσφυγική Περίθαλψη: Σημαντική οικονομική συμβολή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
- Υποδομές στην Κρήτη: Χρηματοδότηση δρόμων, σχολείων και υγειονομικών σταθμών.
4. Η Έλενα και η Κρήτη: Μια Σχέση Αντιθέσεων
Παρά την αφοσίωσή της στον Βενιζέλο, η Έλενα δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί στην κρητική νοοτροπία. Η μεγαλοαστική της ανατροφή ερχόταν συχνά σε σύγκρουση με τον αυθορμητισμό και την έλλειψη πρωτοκόλλου των Κρητικών αγωνιστών.
«Δεν μπορούσε να εξηγήσει πώς αυτός ο άνθρωπος... έβρισκε ευχαρίστηση να κουβεντιάζει, σαν ίσος προς ίσο, με τους αφελείς καπεταναίους».