Η αντίστροφη μέτρηση για τη ριζική αναμόρφωση του Λυκείου ξεκίνησε και επίσημα μέσα στον Φεβρουάριο, με την έναρξη του εθνικού διαλόγου στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής. Η κυβέρνηση θέτει ως κεντρική προτεραιότητα την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου, μια διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει εννέα μήνες και στοχεύει στην αποκατάσταση του κύρους των λυκειακών σπουδών. Το νέο αυτό πλαίσιο επιδιώκει να συνδέσει τον τελικό βαθμό του απολυτηρίου όχι μόνο με τις Πανελλαδικές εξετάσεις, αλλά και με τις επιδόσεις των μαθητών στην Α’ και Β’ Λυκείου, αξιοποιώντας παράλληλα την Τράπεζα Θεμάτων σε όλες τις ενδοσχολικές δοκιμασίες.
Παρά τις κυβερνητικές προσδοκίες, οι εκπαιδευτικοί της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό και σοβαρές επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις του νέου συστήματος στην ψυχολογία των μαθητών. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση της προέδρου της ΕΛΜΕ Φθιώτιδας, Γεωργίας Ζαγγανά, η οποία προειδοποιεί ότι η μεταρρύθμιση κινδυνεύει να μετατρέψει το Λύκειο σε ένα ατέρμονο εξεταστικό κέντρο. Η ανησυχία εστιάζεται στο γεγονός ότι το άγχος των Πανελλαδικών θα μεταφερθεί πλέον πολύ νωρίτερα, αναγκάζοντας τους μαθητές της Α’ Λυκείου να μπουν σε έναν εξαντλητικό μαραθώνιο προετοιμασίας που ενδέχεται να υπονομεύσει την ουσιαστική παιδαγωγική διαδικασία.
Επιπλέον, η εκπαιδευτική κοινότητα θέτει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την ετοιμότητα των σχολικών υποδομών και τη στελέχωση των μονάδων. Η καθολική εφαρμογή της Τράπεζας Θεμάτων απαιτεί συγκεκριμένους διδακτικούς χρόνους και επάρκεια προσωπικού, στοιχεία που σύμφωνα με τους συνδικαλιστικούς φορείς δεν είναι πάντα δεδομένα. Η διαρκής εξεταστική πίεση θεωρείται από πολλούς ως ένα μέτρο που αυξάνει τις εκπαιδευτικές ανισότητες, καθώς δίνει προβάδισμα σε όσους έχουν τη δυνατότητα επιπλέον εξωσχολικής υποστήριξης για να ανταπεξέλθουν στις συνεχείς αξιολογήσεις.
Στον αντίποδα αυτής της κριτικής, οι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων υιοθετούν μια σαφώς πιο θετική προσέγγιση, θεωρώντας ότι το Εθνικό Απολυτήριο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αναβάθμισης για το δημόσιο σχολείο. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Φροντιστηρίων Φθιώτιδας, Φωκίδας και Ευρυτανίας, Γιάννης Τσαπρούνης, επισημαίνει ότι η ενίσχυση της εσωτερικής αξιολόγησης είναι απαραίτητη για να πάψει το Λύκειο να λειτουργεί αποκλειστικά ως ένας άχαρος προθάλαμος για το Πανεπιστήμιο. Η ύπαρξη αντικειμενικών κανόνων και η αξιολόγηση της συνολικής πορείας του μαθητή θεωρούνται βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση για την ανάκτηση του χαμένου παιδαγωγικού ρόλου του σχολείου.
Ο εθνικός διάλογος που μόλις ξεκίνησε αναμένεται να είναι έντονος, καθώς καλείται να γεφυρώσει δύο εκ διαμέτρου αντίθετες οπτικές για το μέλλον της παιδείας. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη για ένα αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρισμένο απολυτήριο και από την άλλη η ανάγκη προστασίας των μαθητών από την υπερβολική εξεταστική πίεση. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν το Υπουργείο Παιδείας θα καταφέρει να συνθέσει αυτές τις απόψεις, δημιουργώντας ένα σύστημα που θα προάγει τη γνώση χωρίς να εξουθενώνει τους εφήβους.