Ο Βασιλιάς Λεοπόλδος Β' του Βελγίου παραμένει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες και σκληρές φιγούρες της παγκόσμιας ιστορίας, υπεύθυνος για μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές καταστροφές στην Αφρική. Παρόλο που στην Ευρώπη παρουσιαζόταν ως φιλάνθρωπος μονάρχης που ήθελε να εκπολιτίσει τις «άγριες φυλές» και να πατάξει το δουλεμπόριο, τα πραγματικά του κίνητρα ήταν η απληστία και η απόκτηση πλούτου. Κατάφερε να αναγνωριστεί η περιοχή του Κονγκό ως προσωπική του ιδιοκτησία το 1885, δημιουργώντας το λεγόμενο «Ελεύθερο Κράτος του Κονγκό», μια έκταση 76 φορές μεγαλύτερη από το Βέλγιο, την οποία δεν επισκέφθηκε ποτέ.
Η κυριαρχία του Λεοπόλδου βασίστηκε στην απόλυτη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, αρχικά του ελεφαντόδοντου και αργότερα του καουτσούκ, η ζήτηση του οποίου εκτινάχθηκε λόγω της βιομηχανικής επανάστασης. Για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του, επέβαλε ένα καθεστώς καταναγκαστικής εργασίας που εφάρμοζε η διαβόητη «Force Publique», ένας μισθοφορικός στρατός που χρησιμοποιούσε αποτρόπαιες μεθόδους. Οι χωρικοί εξαναγκάζονταν να συλλέγουν καουτσούκ υπό την απειλή του θανάτου, ενώ οι γυναίκες και τα παιδιά τους κρατούνταν συχνά ως όμηροι για να διασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους.
Οι φρικαλεότητες που έλαβαν χώρα στο Κονγκό περιελάμβαναν μαζικές δολοφονίες, βασανιστήρια και τον ακρωτηριασμό χεριών ως «απόδειξη» ότι οι στρατιώτες δεν σπαταλούσαν τις σφαίρες τους. Αν και ο Λεοπόλδος προσπάθησε να κρατήσει τα εγκλήματά του κρυφά μέσω αυστηρών συμφωνιών εχεμύθειας, η αλήθεια άρχισε να αποκαλύπτεται χάρη στο θάρρος ιεραποστόλων και ερευνητών, όπως ο Τζορτζ Ουάσινγκτον Γουίλιαμς και ο Έντμοντ Μορέλ. Οι αποκαλύψεις τους για το θάνατο περίπου 10 εκατομμυρίων ανθρώπων προκάλεσαν διεθνή κατακραυγή, αναγκάζοντας τελικά τον Λεοπόλδο να παραχωρήσει τη διοίκηση του Κονγκό στο βελγικό κράτος το 1908.
Πριν πεθάνει το 1909, ο Λεοπόλδος διέταξε την καταστροφή των αρχείων του Κονγκό, δηλώνοντας κυνικά ότι κανείς δεν είχε το δικαίωμα να μάθει τι έκανε εκεί. Η κληρονομιά του παραμένει ένα ζωντανό τραύμα για την κεντρική Αφρική και ένα διαχρονικό μάθημα για τους κινδύνους της απόλυτης εξουσίας και της αποικιοκρατικής βουλιμίας. Η ιστορία αυτή μας υπενθυμίζει ότι πίσω από τις μεγαλόσχημες διακηρύξεις περί πολιτισμού συχνά κρύβονταν τα πιο σκοτεινά ένστικτα της ανθρώπινης φύσης, αφήνοντας πίσω τους εκατομμύρια αθώα θύματα.