Ο Ιωσήφ Στάλιν αποτελεί μια από τις πιο εμβληματικές και ταυτόχρονα σκοτεινές προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Ενώ οι περισσότεροι γνωρίζουν τον ρόλο του στη νίκη κατά του Χίτλερ και τις αιματηρές εκκαθαρίσεις που σημάδεψαν το καθεστώς του, υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες της ζωής του που παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό. Από την παιδική του ηλικία στη Γεωργία μέχρι την ανάδειξή του στην κορυφή της Σοβιετικής Ένωσης, η πορεία του ήταν γεμάτη ανατροπές, βία και απροσδόκητες επαγγελματικές ιδιότητες που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του "ανθρώπου από ατσάλι".
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες αφορά τη σωματική του αναπηρία, η οποία προκλήθηκε από ένα ατύχημα με άμαξα όταν ήταν μόλις δώδεκα ετών. Το ατύχημα αυτό άφησε το αριστερό του χέρι κοντότερο και με περιορισμένη κινητικότητα. Αυτός είναι και ο λόγος που σε πολλές φωτογραφίες τον βλέπουμε με το χέρι στην τσέπη ή σε στάσεις που κρύβουν το πρόβλημα. Επιπλέον, πριν γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος του Κρεμλίνου, ο Στάλιν είχε μια έντονη εγκληματική δράση. Ως νεαρός επαναστάτης, οργάνωνε απεργίες και ληστείες τραπεζών για τη χρηματοδότηση των Μπολσεβίκων, με πιο γνωστή τη φονική επίθεση στην Τιφλίδα το 1907, η οποία απέφερε τεράστια ποσά στο κόμμα.
Πριν αφοσιωθεί πλήρως στην επανάσταση, ο Στάλιν εργάστηκε για ένα διάστημα ως βοηθός μετεωρολόγου σε παρατηρητήριο. Η δουλειά αυτή, αν και φαινομενικά αθώα, χρησίμευε ως προκάλυψη για τις παράνομες μαρξιστικές του δραστηριότητες. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι ο άνθρωπος που ευθύνεται για εκατομμύρια θανάτους είχε προταθεί δύο φορές για το Νόμπελ Ειρήνης, το 1945 και το 1948, κυρίως λόγω της συμβολής του στον τερματισμό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, το περιοδικό Time τον ανακήρυξε δύο φορές "Πρόσωπο της Χρονιάς", αναγνωρίζοντας την τεράστια επιρροή του στις παγκόσμιες εξελίξεις, ανεξάρτητα από το ηθικό πρόσημο της δράσης του.
Στην προσωπική του ζωή, ο Στάλιν ακολουθούσε ένα ιδιόρρυθμο ωράριο, εργαζόμενος μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες και ξυπνώντας αργά το μεσημέρι. Οι νυχτερινές συναντήσεις με τον εσωτερικό του κύκλο συνοδεύονταν συχνά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και προβολές ταινιών, γεγονός που του επέτρεπε να ελέγχει τους συνεργάτες του όταν εκείνοι ήταν εξαντλημένοι. Ακόμη και η διάσημη φράση που του αποδίδεται, ότι "ένας θάνατος είναι τραγωδία, ενώ ένα εκατομμύριο θάνατοι είναι στατιστική", φαίνεται πως δεν ειπώθηκε ποτέ από τον ίδιο, αλλά ανήκει σε Γερμανό σατιρικό συγγραφέα. Παρά τη σκληρότητά του, ο Στάλιν είχε ξεκινήσει σπουδές σε θεολογικό σεμινάριο για να γίνει ιερέας, μια πορεία που εγκατέλειψε όταν ανακάλυψε τα έργα του Μαρξ.
Σήμερα, η μνήμη του Στάλιν στη Ρωσία παραμένει διχασμένη. Σε πολλές δημοσκοπήσεις κατατάσσεται ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς ιστορικές προσωπικότητες, με πολλούς να εστιάζουν στην εκβιομηχάνιση της χώρας και τη στρατιωτική δόξα, παραβλέποντας τις θηριωδίες των Γκουλάγκ και τους λιμούς. Η νοσταλγία για τη σοβιετική ισχύ και η ανάγκη για έναν "ισχυρό ηγέτη" συνεχίζουν να διατηρούν ζωντανό τον θρύλο του, αποδεικνύοντας ότι η επιρροή του παραμένει ισχυρή ακόμα και δεκαετίες μετά τον θάνατό του.