Η κατάρρευση του ομίλου Ασπίς Πρόνοια το 2009 αποτελεί το μεγαλύτερο οικονομικό σκάνδαλο στον ασφαλιστικό κλάδο της Ελλάδας, αφήνοντας στον «άσο» περίπου ένα εκατομμύριο άμεσα και έμμεσα ασφαλισμένους. Η εταιρεία, που ιδρύθηκε το 1944 από τον Αλέξανδρο Ταμπουρά, γιγαντώθηκε υπό τη διοίκηση του Παύλου Ψωμιάδη, ο οποίος την μετέτρεψε σε έναν πανίσχυρο όμιλο εκτοπίζοντας ξένους ανταγωνιστές. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της οικονομικής ευρωστίας κρυβόταν μια συστηματική απάτη τύπου «πυραμίδας» (Ponzi scheme), όπου τα νέα ασφάλιστρα χρησιμοποιούνταν για να καλύψουν ελλείμματα παλαιότερων επενδυτικών προϊόντων, όπως το διαβόητο Aspis Bond, και για να εξυπηρετήσουν προσωπικά δάνεια του ιδιοκτήτη.
Κεντρικό ρόλο στην απάτη έπαιξαν παράνομα επενδυτικά προγράμματα που υπόσχονταν εγγυημένο κεφάλαιο, παραβιάζοντας τη νομοθεσία για τα συμβόλαια Unit Linked. Η εταιρεία παρουσίαζε εικονικές υπεραξίες στους ισολογισμούς της, αναπροσαρμόζοντας αυθαίρετα την αξία ακινήτων και χρησιμοποιώντας μετοχές μη εισηγμένων εταιρειών για να καλύψει τις «τρύπες» των αποθεματικών της. Το σκάνδαλο συντηρήθηκε για χρόνια υπό την ανοχή των κρατικών αρχών, οι οποίες εξέδιδαν πιστοποιητικά φερεγγυότητας παρά τις δεκάδες καταγγελίες για καθυστερήσεις πληρωμών. Η πολιτική ηγεσία της εποχής κατηγορήθηκε για συγκάλυψη, ενώ ο λεγόμενος «νόμος Τσοχατζόπουλου» επέτρεψε στην εταιρεία να αποσβέσει σταδιακά τις ζημιές από το χρηματιστήριο, δίνοντας στον Ψωμιάδη πολύτιμο χρόνο για να συνεχίσει τη δράση του.
Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε με την οικονομική κρίση του 2008 και την αδυναμία της εταιρείας να ανταποκριθεί στις μαζικές αιτήσεις εξαγοράς συμβολαίων. Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε τον Σεπτέμβριο του 2009, όταν ο Ψωμιάδης κατέθεσε μια πλαστή εγγυητική επιστολή 550 εκατομμυρίων ευρώ από την HSBC Λονδίνου. Η άμεση ανάκληση της άδειας λειτουργίας από την εποπτική αρχή (ΕΠΕΑ) οδήγησε στο κλείσιμο μιας ιστορικής εταιρείας μέσα σε λίγα λεπτά, προκαλώντας κοινωνικό σεισμό. Χιλιάδες ασθενείς, έγκυες και άνθρωποι με αναπηρίες έμειναν χωρίς ιατρική κάλυψη, ενώ η διαδικασία εκκαθάρισης αποδείχθηκε εξαιρετικά χρονοβόρα και αναποτελεσματική, με πολλούς δικαιούχους να μένουν εκτός λίστας αποζημιώσεων λόγω γραφειοκρατικών κωλυμάτων και κακού συντονισμού κατά την περίοδο των capital controls το 2015.
Ο Παύλος Ψωμιάδης, που χαρακτηρίστηκε ως ο «Έλληνας Madoff», καταδικάστηκε τελικά σε 22 χρόνια κάθειρξη για απάτη και υπεξαίρεση, αφήνοντας την τελευταία του πνοή στη φυλακή το 2017. Παρά την αναγνώριση αστικής ευθύνης του δημοσίου από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το κράτος απέφυγε να πληρώσει απευθείας τους ζημιωθέντες, παραπέμποντάς τους στο Εγγυητικό Κεφάλαιο Ζωής. Σήμερα, 17 χρόνια μετά, η πληγή παραμένει ανοιχτή, έχοντας κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη των Ελλήνων στους θεσμούς. Το δίδαγμα της υπόθεσης Ασπίς είναι η ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια και αυστηρό θεσμικό έλεγχο, ώστε οι αποταμιεύσεις των πολιτών να μην εξαρτώνται ποτέ ξανά από την καλή πίστη ενός «ισχυρού άνδρα» ή την αμέλεια των εποπτικών μηχανισμών.