ΤΑΣΕΙΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΥΛΙΚΟ

ΒΙΝΤΕΟ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΛΥΚΕΙΟ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

Βρείτε εδώ πολλά και ενδιαφέροντα θέματα για την ενημέρωση και την ψυχαγωγία σας!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Δημοτικό!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Γυμνάσιο!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Λύκειο!

ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Βρείτε μ' ένα κλικ χρήσιμες πληροφορίες για όλα τα Πανεπιστήμια της Ελλάδας!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Βρείτε online εκπαιδευτικά παιχνίδια για το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Εκπαιδευτικές συμβουλές για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς!

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Ιδιαίτερα μαθήματα στις χαμηλότερες τιμές για τους φίλους της Ηλεκτρονικής Διδασκαλίας!

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ SKYPE

Διαδικτυακά ιδιαίτερα μαθήματα μέσω skype για απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας, για Έλληνες του εξωτερικού, αλλά και για όλους όσοι θέλουν να απολαύσουν τα προνόμια της σύγχρονης τεχνολογίας!

ΔΩΡΕΑΝ E-BOOKS ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Βρείτε online και δωρεάν e-books στα ελληνικά!

ΑΓΓΛΙΚΑ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ

Μάθετε δωρεάν τα βασικά Αγγλικά σε 20 απλά online μαθήματα!

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

Μάθετε όλα όσα έχουν συμβεί σαν σήμερα!

19/2/20

Κουίζ: Τι βαθμό θα έπαιρνες σ’ αυτό το απαιτητικό τεστ ελληνικής γλώσσας;



Περισσότερα κουίζ εδώ.





Τεστ: Πόσα τετράγωνα μπορείτε να δείτε στην εικόνα;






Πόσα τετράγωνα μπορείτε να δείτε στην εικόνα;

Δείτε την απάντηση παρακάτω...


Απάντηση...




Περισσότερα τεστ εδώ.


Βάλε έναν ή δύο τόνους στις λέξεις - Online άσκηση

Κουίζ: Πόσο καλά γνωρίζετε τις σημαίες του κόσμου;


Περισσότερα κουίζ εδώ.

Κουίζ: Πόσο καλά γνωρίζεις τις λίμνες του κόσμου;



Περισσότερα κουίζ εδώ.

Math vs Monsters - Εκπαιδευτικό παιχνίδι Μαθηματικών

Γλωσσικό κουίζ: Τι σημαίνει φαρί;


Περισσότερα κουίζ εδώ.


Διονύσιος Σολωμός «Ο θάνατος της ορφανής» - Ερωτήσεις και απαντήσεις για τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α' Λυκείου






Διονύσιος Σολωμός «Ο θάνατος της ορφανής»

Πες μου, θυμάσαι, αγάπη μου, εκείνη την παιδούλα,
Οπούχε στα ξανθά μαλλιά νεοθέριστη μυρτούλα;
Οπούχε σαν παρθενικό τραντάφυλλο το στόμα,
Πούχε τα μάτια γαλανά σαν τ’ ουρανού το χρώμα;
Που προς το βράδυ πάντοτε μονάχη επερπατούσε,
Κι είχε κοντά της έν’ αρνί που την ακολουθούσε;
Που καθισμένη εβρίσκαμε στο έρμο περιγιάλι,
Και λυπηρά ετραγούδαε της άνοιξης τα κάλλη;
Αχ! το τραγούδι ακλούθαε, κοιτάζοντας το κύμα
Με τόση λύπη, που έλεγες οπώς εκοίταε μνήμα.
Τη μαύρη! την απάντησα το χάραμα στο δρόμο,
Αλλά την κόρη τέσσεροι την είχανε στον ώμο·
Χυμένα ήταν σ’ όλο της το λείψανο που ευώδα
Γιούλια, μοσκούλες και γαντσιές, τραντάφυλλα και ρόδα.
Σβημένα ήταν τα μάτια της που φέγγαν σαν αστέρια,
Και με κορδέλες κόκκινες δεμένα είχε τα χέρια.
Αχ! κατεβάζοντάς τηνε οι τέσσεροι απ’ το βράχο,
Κανείς δεν την ακλούθαε πάρεξ το αρνί μονάχο,
Και μαραμένα ήτανε τα ανθηρά στολίδια,
Που κάθε αυγή του εμάζωνε και του έπλεκεν η ίδια.
Τ’ αρνί μόνον ακλούθαε, μπε μπε, μπε μπε φωνάζει,
Πάντα μπε μπε, πάντα μπε μπε, και την παιδούλα κράζει.
Με το κουδούνι στο λαιμό εις τους γκρεμούς περπάτει·
Ν τ ι ν ντιν κουδούνιζε κοντά εις το στερνό κρεβάτι.
Ετούτη είναι, κόρη μου, η όμορφη παιδούλα,
Οπούχε στα ξανθά μαλλιά νεοθέριστη μυρτούλα.

(Τα ευρισκόμενα, 1859)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

α.1Να εντάξετε το ποίημα στην παραδοσιακή ή στη μοντέρνα ποίηση.

Το ποίημα εντάσσεται στην παραδοσιακή ποίηση.

α.2Να εντοπίσετε στο ποίημα δύο (2) χαρακτηριστικά της μορφής του που δικαιολογούν την απάντηση που δώσατε παραπάνω.

- Στο ποίημα υπάρχει ομοιοκαταληξία, και ειδικότερα ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία.
- Οι στίχοι του ποιήματος είναι 15σύλλαβοι:

Και / μα / ρα / με / να /  ή / τα / νε / τα / αν / θη / ρά / στο / λί / δια,

α.3Να δείξετε πώς ο τίτλος του ποιήματος συνδέεται με το περιεχόμενό του.

Ο τίτλος του ποιήματος «Ο θάνατος της ορφανής» είναι περιγραφικός, εφόσον αποδίδει κατά τρόπο συνοπτικό το κεντρικό θέμα του ποιήματος. Η νεαρή κοπέλα που αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του ποιήματος πεθαίνει σε πολύ νεαρή ηλικία, και στην κηδεία της δεν υπάρχει κανένας άλλος να τη συνοδεύει πέρα από ένα μικρό αρνί, με το οποίο η κοπέλα περνούσε τις περισσότερες ώρες της. Η απουσία γονιών και συγγενών στον ύστατο αποχαιρετισμό της φανερώνει πως η κοπέλα ήταν ορφανή.

β.1Το ποίημα ξεκινάει με ερωτηματικές προτάσεις. Να καταγράψετε τέσσερεις (4) απ’ αυτές και να προσδιορίσετε τη λειτουργία τους.

- Πες μου, θυμάσαι, αγάπη μου, εκείνη την παιδούλα,
Οπούχε στα ξανθά μαλλιά νεοθέριστη μυρτούλα;

- Οπούχε σαν παρθενικό τραντάφυλλο το στόμα,
Πούχε τα μάτια γαλανά σαν τ’ ουρανού το χρώμα;

- Που προς το βράδυ πάντοτε μονάχη επερπατούσε,
Κι είχε κοντά της έν’ αρνί που την ακολουθούσε;

- Που καθισμένη εβρίσκαμε στο έρμο περιγιάλι,
Και λυπηρά ετραγούδαε της άνοιξης τα κάλλη;

Το ποιητικό υποκείμενο απευθύνει μια σειρά από ερωτήσεις στην αγαπημένη του, προκειμένου να διαπιστώσει αν εκείνη θυμάται μια μικρή κοπέλα που ζούσε στο νησί τους. Οι ερωτήσεις αυτές, ωστόσο, φαινομενικά μόνο λειτουργούν ως απόπειρες να δοθούν επαρκή στοιχεία, ώστε να θυμηθεί η αγαπημένη του ποιητή σε ποιο κορίτσι αναφέρεται. Στην πραγματικότητα η λειτουργία τους αποσκοπεί στο να παρουσιαστεί στους αναγνώστες κατά τρόπο όσο γίνεται πιο λεπτομερή η εικόνα της νέας κοπέλας, όπως και του ήθους της, προκειμένου να αντιληφθούν πόσο τραγική υπήρξε η απώλειά της. Το τέχνασμα των ερωτημάτων επιτρέπει στον ποιητή να δώσει τα στοιχεία εκείνα που θέλει, χωρίς να βαραίνει το ποίημά του με μια συνεχή περιγραφή, και να διατηρήσει, έτσι, αμείωτο το ενδιαφέρον των αναγνωστών.
Ενδεικτικά, λοιπόν, μέσω του πρώτου ερωτήματος μαθαίνουμε πως το κεντρικό πρόσωπο του ποιήματος είναι μια πολύ νέα κοπέλα, μια παιδούλα, με ξανθά μαλλιά, στα οποία συνήθιζε να τοποθετεί, ως κοσμητικό στοιχείο, ένα λουλούδι που είχε μόλις κόψει, μια μυρτιά.
Το δεύτερο ερώτημα μας ενημερώνει πως το νεανικό της στόμα έμοιαζε μ’ ένα παρθενικό τριαντάφυλλο που μόλις είχε ανθίσει. Ενώ τα μάτια της ήταν γαλανά κι έμοιαζαν να έχουν το χρώμα του ουρανού.
Το τρίτο ερώτημα μας αποκαλύπτει πως η κοπέλα συνήθιζε τα βράδια να περπατά μονάχη της, έχοντας ως μόνη συντροφιά ένα μικρό αρνί που την ακολουθούσε, όπου εκείνη πήγαινε.
Ενώ, το τέταρτο ερώτημα μας ενημερώνει πως ο ποιητής και η αγαπημένη του, τύχαινε να συναντούν την κοπέλα καθισμένη στο ερημικό περιγιάλι να τραγουδά τις ομορφιές της άνοιξης.
Μέσα, επομένως, από αυτά τα ερωτήματα αντλούμε στοιχεία τόσο για την εμφάνισή της, όσο και για το πώς συνήθιζε να περνά τις μοναχικές της μέρες.

β.2Οι δύο πρώτοι στίχοι του ποιήματος μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με τους δύο τελευταίουςΑφού εντοπίσετε τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, να προσπαθήσετε να ερμηνεύσετε αυτή την επιλογή του ποιητή.

Πες μου, θυμάσαι, αγάπη μου, εκείνη την παιδούλα,
Οπούχε στα ξανθά μαλλιά νεοθέριστη μυρτούλα;

Οι πρώτοι στίχοι του ποιήματος έχουν τη μορφή ερωτήματος, καθώς ο ποιητής επιχειρεί να διερευνήσει αν η αγαπημένη του θυμάται μια νεαρή κοπέλα που οι δυο τους είχαν δει πολλές φορές στο νησί. Τη ρωτά, λοιπόν, αν θυμάται την κοπέλα που έβαζε στα ξανθά μαλλιά της μια φρεσκοκομμένη μυρτιά.

Ετούτη είναι, κόρη μου, η όμορφη παιδούλα,
Οπούχε στα ξανθά μαλλιά νεοθέριστη μυρτούλα.

Στους δύο καταληκτικούς στίχους, ωστόσο, ο ποιητής δεν ρωτά πια την αγαπημένη του, αν τη θυμάται, διότι, αφού την έχει ήδη ενημερώσει πως η κοπέλα έχει πεθάνει, κι αφού της έχει περιγράψει το πόσο θλιβερή υπήρξε η κηδεία της, μιας και δεν ήταν κανένας εκεί για να συνοδεύσει το μικρό ορφανό κορίτσι, της τονίζει πλέον με δραματικό τρόπο πως αυτή είναι η όμορφη παιδούλα, με το άνθος στα ξανθά μαλλιά∙ μια κοπέλα εντελώς μόνη της σ’ αυτόν τον κόσμο που δεν βρέθηκε κανείς να σταθεί πλάι της έστω την ώρα της κηδείας της.

β.3Το ποίημα κυριαρχείται από μια ατμόσφαιρα έντονης θλίψηςΝα βρείτε και να περιγράψετε δύο από τις εικόνες του ποιήματος που αποδίδουν εντονότερα και παραστατικότερα αυτή τη θλίψη.

Χυμένα ήταν σ’ όλο της το λείψανο που ευώδα
Γιούλια, μοσκούλες και γαντσιές, τραντάφυλλα και ρόδα.
Σβημένα ήταν τα μάτια της που φέγγαν σαν αστέρια,
Και με κορδέλες κόκκινες δεμένα είχε τα χέρια.

Η πρώτη εικόνα παρουσιάζει το πώς ήταν το μικρό κορίτσι μέσα στο φέρετρο. Εικόνα γεμάτη με λουλούδια προκειμένου να μειωθεί κατά κάποιο τρόπο η αίσθηση της οδύνης που προκύπτει από την επίγνωση πως μια τόσο νέα κοπέλα είχε χάσει τη ζωή της. Ιδιαίτερα θλιβερή είναι η αναφορά πως τα μάτια της που κάποτε έφεγγαν σαν αστέρια, τώρα πια ήταν σβησμένα.

Κανείς δεν την ακλούθαε πάρεξ το αρνί μονάχο,
Και μαραμένα ήτανε τα ανθηρά στολίδια,
Που κάθε αυγή του εμάζωνε και του έπλεκεν η ίδια.

Η δεύτερη εικόνα αποδίδει ακόμη πιο έντονα την ατμόσφαιρα της θλίψης, καθώς μας φανερώνει πως στην κηδεία της κοπέλας δεν υπήρχε κανένας δικός της άνθρωπος, ούτε γονείς, ούτε συγγενείς, μα ούτε και φίλοι. Η μόνη συνοδεία της ήταν το μικρό αρνί που τη συντρόφευε άλλοτε στους μοναχικούς της περιπάτους.

Ενώ, συναισθηματικά φορτισμένη είναι και η λεπτομέρεια αυτής της εικόνας, πως τα φτιαγμένα από άνθη λουλούδια που είχε πάνω του το αρνάκι, στολίδια που του τα έπλεκε κάθε πρωί με τα χέρια της η κοπέλα, ήταν πια μαραμένα. Η κοπέλα δεν ήταν πια ζωντανή, για να του φτιάξει νέα στολίδια με φρέσκα λουλούδια.  

Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη «Τα επόμενα εκατό χρόνια» - Ανάλυση ποιήματος, ερμηνευτικό σχόλιο και κειμενικοί δείκτες






Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη «Τα επόμενα εκατό χρόνια»

Έπιασα να δω
τι θα ‘πρεπε να πρωτομάθω
για να ζωγραφίσω απ’ την αρχή τον κόσμο·
κι όλα έβγαζαν άθροισμα ηλεκτρονικό
ούτε πουλιά ούτε ψάρια
ούτε τα ίδια απ’ την αρχή
τίποτα όπως ήταν
ή όπως σχεδιάζουν·
μόνο ένα ατέλειωτο πλέγμα πληροφοριών
σ’ ένα κόσμο που ζυγίζει τ’ ορθολογικό
με το κιλό και το πουλάει χύμα
στα μανάβικα.
Και ξέρεις τι;
Δε φοβήθηκα. Καιρός ν’ αλλάξουνε τα πράγματα.

Καιρός να μείνει το νερό για το νερό
τα ψάρια για τα ψάρια
κι ο άυλος, εναργής άνθρωπος
να επιστρέψει στην αστρόσκονη
και να χαθεί· ούτε οίκτος
ούτε περηφάνια
ούτε δικαιοσύνη.

Μια σιωπή μονάχα, κοσμική
κι εμείς αστράκια που ανάβουμε τις νύχτες
στο αιώνιο κι απέραντο σκοτάδι.

Ανθολογία ποίησης «Μέτρα Λιτότητας». Εισ., Ανθ., Επιμ. Karen Van Dyck. Άγρα, 2017, σ.109

Η Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη λαμβάνοντας υπόψη αφενός την έμμονη προσήλωση των ανθρώπων στην τεχνολογία και τον ορθολογισμό, κι αφετέρου την αδιαφορία τους απέναντι σε όσα συνιστούν τις πιο ανθρώπινες πτυχές της προσωπικότητάς τους, όπως είναι η ψυχική και πνευματική τους καλλιέργεια, προβλέπει πως στα επόμενα εκατό χρόνια ό,τι αποτελεί σήμερα την πνευματική έκφανση της ανθρώπινης υπόστασης θα χαθεί οριστικά. Ο συναισθηματικός κόσμος των ανθρώπων, οι ευαισθησίες, η ενσυναίσθηση, όπως κι η δυνατότητά τους να απολαμβάνουν το φυσικό κάλλος, θα παραχωρήσουν τη θέση τους σ’ έναν ψυχρά ορθολογικό τρόπο σκέψης που θα αποθεώνει το τεχνολογικά υπερέχον και το χρηστικά αξιοποιήσιμο.

«Έπιασα να δω
τι θα ‘πρεπε να πρωτομάθω
για να ζωγραφίσω απ’ την αρχή τον κόσμο·»

Η ποιήτρια έχοντας την πρόθεση να κατανοήσει τον κόσμο, όπως αυτός έχει διαμορφωθεί ύστερα από τις ραγδαίες τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, προσπαθεί να εξετάσει ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που οφείλει να μάθει, προκειμένου να είναι σε θέση να ερμηνεύσει σωστά την κοινωνική της πραγματικότητα. Αναζητά τις «γνώσεις» εκείνες που απαιτούνται, ώστε να μπορεί κάποιος να «ζωγραφίσει απ’ την αρχή», να ανασυνθέσει στη σκέψη του από την αρχή το νόημα και τις προεκτάσεις που έχει λάβει ο σύγχρονος αυτός κόσμος.

«κι όλα έβγαζαν άθροισμα ηλεκτρονικό
ούτε πουλιά ούτε ψάρια
ούτε τα ίδια απ’ την αρχή
τίποτα όπως ήταν
ή όπως σχεδιάζουν·»

Η προσπάθειά της εντούτοις προσκρούει σε μια απροσδόκητη δυσκολία, εφόσον ο σύγχρονος κόσμος δεν περιέχει κανένα από τα συνήθη στοιχεία που μπορεί να αποδώσει κανείς σε μια ζωγραφιά. Στο σημερινό κόσμο δεν υπάρχουν -δεν διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο- ούτε πουλιά, ούτε ψάρια, ούτε τίποτε άλλο απ’ όσα η ίδια γνώριζε κι οι άνθρωποι συνήθιζαν να σχεδιάζουν. Στο σύγχρονο κόσμο όλα βγάζουν «άθροισμα ηλεκτρονικό», αφού όλα όσα έχουν πλέον σημασία σχετίζονται με την τεχνολογία, την πληροφορική και το εικονικό σύμπαν των υπολογιστών.

«μόνο ένα ατέλειωτο πλέγμα πληροφοριών
σ’ ένα κόσμο που ζυγίζει τ’ ορθολογικό
με το κιλό και το πουλάει χύμα
στα μανάβικα.»

Ό,τι αντικρίζει η ποιήτρια είναι μια ατελείωτη σειρά πληροφοριών, μέσω της οποίας διαμορφώνεται μια απρόσωπη πραγματικότητα όπου κυριαρχεί η τυπολογία, οι αριθμητικοί υπολογισμοί, ο ηλεκτρονικός σχεδιασμός και φυσικά ο ορθολογισμός. Στο σύγχρονο κόσμο δεν υπάρχει θέση για τα συναισθήματα ή για τις βαθύτερες ανησυχίες της ανθρώπινης ψυχής. Όλα έχουν υποταχτεί στον ορθολογικό τρόπο σκέψης, που έχει γίνει το σύγχρονο προϊόν προς πώληση ακόμη και στα μανάβικα. Η ποιήτρια στηλιτεύει εδώ με ιδιαίτερα ειρωνικό τρόπο την τάση των συγκαιρινών της να αναγνωρίζουν την αξία μόνο του ορθολογισμού και του πρακτικώς αξιοποιήσιμου. Η απροθυμία τους να αναγνωρίσουν τη σημασία άλλων καίριων για την ισόρροπη λειτουργία του ανθρώπινου πνεύματος αναγκών, την ενοχλεί και την προδιαθέτει αρνητικά απέναντι στη νέα αυτή πραγματικότητα.

«Και ξέρεις τι;
Δε φοβήθηκα. Καιρός ν’ αλλάξουνε τα πράγματα.»

Η ποιήτρια δηλώνει στο συνομιλητή της πως η συνειδητοποίηση της δραστικής αυτής αλλαγής στον τρόπο σκέψης των συνανθρώπων της, δεν τη φόβισε. Αντιλαμβάνεται, όπως επισημαίνει, πως είναι καιρός να αλλάξουν τα πράγματα. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ό,τι ακολουθεί είναι η δυσοίωνη πρόβλεψή της σχετικά με τις επιπτώσεις που θα έχει στη ζωή των ανθρώπων η αποθέωση αυτή του ορθολογικού και της τεχνολογίας που διακρίνει την εποχή μας.
«Καιρός να μείνει το νερό για το νερό
τα ψάρια για τα ψάρια
κι ο άυλος, εναργής άνθρωπος
να επιστρέψει στην αστρόσκονη
και να χαθεί·»

Είναι καιρός, σχολιάζει η ποιήτρια, να βρουν τα πράγματα τη σωστή τους θέση. Το νερό και τα ψάρια να υπάρχουν για τον εαυτό τους, αφού το φυσικό περιβάλλον μοιάζει τόσο αδιάφορο για τους ανθρώπους της εποχής μας, κι η «άυλη» πνευματική και διαυγής πτυχή της ανθρώπινης φύσης να επιστρέψει στη συμπαντική δύναμη που τη γέννησε και να χαθεί. Στον κόσμο που τείνει να δημιουργηθεί, άλλωστε, η πνευματική υπόσταση των ανθρώπων κι όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν την ψυχική του ευαισθησία δεν έχουν καμία αξία ή λειτουργικότητα. Ο άνθρωπος του ορθολογισμού και της τεχνολογίας δεν έχει χρόνο ή λόγο να επηρεάζεται από συναισθήματα.

«ούτε οίκτος
ούτε περηφάνια
ούτε δικαιοσύνη.»

Η εξέλιξη αυτή είναι, κατά την ποιήτρια, αναπόφευκτη με βάση την πορεία που έχουν πάρει τα πράγματα. Δεν υπάρχουν, άρα, περιθώρια για να δείξει κανείς οίκτο στους ανθρώπους ή να επικαλεστεί τις έννοιες εκείνες που άλλοτε συνομιλούσαν με το συναισθηματικό τους κόσμο. Ο άνθρωπος απεμπόλησε ο ίδιος τα άλλοτε καίρια στοιχεία της ταυτότητάς του, επιλέγοντας μια ψυχρά ορθολογιστική πορεία. Ό,τι ανήκε κάποτε στον ψυχικό του κόσμο οφείλει να απομακρυνθεί οριστικά.

«Μια σιωπή μονάχα, κοσμική
κι εμείς αστράκια που ανάβουμε τις νύχτες
στο αιώνιο κι απέραντο σκοτάδι.»

Η απομάκρυνση του πνευματικού κόσμου των ανθρώπων και της ψυχικής τους υπόστασης, θα αποτελέσει για την ανθρωπότητα της τεχνολογίας και του ορθολογισμού μια τραγική απώλεια, έστω κι αν ακόμη δεν γίνεται αντιληπτό απ’ όλους. Ο κόσμος θα σιγήσει και το άλλοτε γεμάτο συναισθήματα, ψυχικές αρετές και ευαισθησία μέρος του ανθρώπου, η ίδια του η ψυχή, θα φωτίζει αχνά πλέον τον ουρανό σαν μικρό αστέρι. Ο πολιτισμός του μέλλοντος θα είναι ένα αιώνιο, δίχως ψυχή σκοτάδι, αφού οι άνθρωποι δεν κατανοούν πως στην προσπάθειά τους να χτίσουν τον τεχνολογικά άρτιο κόσμο του αύριο θυσιάζουν ένας προς ένα όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν την ανθρωπιά τους.

Ερμηνευτικό σχόλιο

Ποιο βασικό ερώτημα θεωρείτε ότι τίθεται στο ποίημα μέσα από την παράθεση των συνεχιζόμενων οπτικών εικόνων και πώς θα το σχολιάζατε σύμφωνα με τη δική σας οπτική; (100-200 λέξεις)

Το ποιητικό υποκείμενο στέκει κριτικά απέναντι στις σύγχρονες αντιλήψεις που αντικρίζουν τα πράγματα κυρίως υπό το πρίσμα της τεχνολογίας, αδιαφορώντας για την πνευματική και ψυχική υπόσταση του ανθρώπου, κι αισθάνεται πως δεν μπορεί να συμβιβαστεί με αυτές. Με τη χρήση οπτικών εικόνων που μας παραπέμπουν αντιθετικά άλλοτε στις πρότερες πιο απλοϊκές εποχές που οι άνθρωποι βρίσκονταν σε στενότερη επαφή με τη φύση  (το νερό για το νερό / τα ψάρια για τα ψάρια) κι άλλοτε στον σύγχρονο τεχνολογικό κόσμο (έβγαζαν άθροισμα ηλεκτρονικό, ένα ατέλειωτο πλέγμα πληροφοριών) θέτει το ερώτημα σχετικά με το κατά πόσο μπορεί να συνεχιστεί αυτή η έμμονη προσήλωση στην τεχνολογία και τον ορθολογισμό εις βάρος τόσο της πνευματικότητας του ανθρώπου όσο και του φυσικού περιβάλλοντος. Όπως, άλλωστε, επισημαίνεται στον τίτλο του ποιήματος («Τα επόμενα εκατό χρόνια»), στόχος του ποιητικού υποκειμένου είναι να ελέγξει τις μελλοντικές επιπτώσεις αυτής της σύγχρονης επιλογής. Ως προς αυτό, το ποιητικό υποκείμενο απευθυνόμενο σ’ ένα συνομιλητή (Και ξέρεις τι;) προδικάζει την απώλεια της πνευματικής διάστασης των ανθρώπων (ο άυλος, εναργής άνθρωπος / να επιστρέψει στην αστρόσκονη), θεωρώντας αυτή την εξέλιξη αναπόφευκτη «τιμωρία» για την αδιαφορία που δείχνουν απέναντι στην πραγματική ουσία της ανθρώπινης υπόστασης. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για ένα ουσιαστικό ζήτημα, εφόσον η έμφαση που έχει δοθεί στην τεχνολογική εξέλιξη και στον ορθολογισμό παραγνωρίζει κρίσιμες πτυχές του ανθρώπινου βίου, όπως είναι η ψυχική και πνευματική καλλιέργεια, αλλά κι η επαφή με τη φύση, η οποία έχει ήδη πληρώσει ακριβό τίμημα λόγω της υπερβολικής προσήλωσης στην τεχνολογική ανάπτυξη.

Κειμενικοί δείκτες

Δομή
Το ποίημα χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο καταγράφεται ο κύριος προβληματισμός της ποιήτριας και στο δεύτερο, το οποίο λαμβάνει τη μορφή απάντησης στο ερώτημα «Και ξέρεις τι;», αποδίδονται οι σκέψεις της σχετικά με το ποια θα είναι -ή οφείλει να είναι- η εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού.

Γλωσσικές επιλογές
Η γλώσσα του ποιήματος προσεγγίζει την καθημερινή ομιλία, καθώς το υπό εξέταση ζήτημα αφορά το σύνολο των ανθρώπων της σύγχρονης εποχής. Μόνη διαφοροποίηση αποτελούν ορισμένες λέξεις/εκφράσεις που συνδέονται με την τεχνολογική πτυχή του πολιτισμού μας (άθροισμα ηλεκτρονικό, ατέλειωτο πλέγμα πληροφοριών, αστρόσκονη).

Ύφος
Η ποιήτρια επιλέγει να παρουσιάσει τους προβληματισμούς της σε πρώτο πρόσωπο, φανερώνοντας τον υποκειμενικό τους χαρακτήρα. Σε ορισμένα σημεία γίνεται αντιληπτό ένα αίσθημα απόγνωσης και απογοήτευσης απέναντι στην τροπή που έχει λάβει ο σύγχρονος τρόπος σκέψης, καθώς και η ειρωνική διάθεση της ποιήτριας απέναντι στην απροσδόκητη αδιαφορία που δείχνουν πλέον οι άνθρωποι για οτιδήποτε δεν μπορεί να αποτιμηθεί σε χρηστικό επίπεδο και για οτιδήποτε δεν ακολουθεί το κυρίαρχο ορθολογιστικό πνεύμα (σ’ ένα κόσμο που ζυγίζει τ’ ορθολογικό / με το κιλό και το πουλάει χύμα / στα μανάβικα).

Εκφραστικά μέσα
Συχνή χρήση μεταφορών: (για να ζωγραφίσω απ’ την αρχή τον κόσμο / άθροισμα ηλεκτρονικό / ατέλειωτο πλέγμα πληροφοριών / το πουλάει χύμα στα μανάβικα / να επιστρέψει στην αστρόσκονη / κι εμείς αστράκια που ανάβουμε τις νύχτες)
Ασύνδετο σχήμα: (ούτε πουλιά ούτε ψάρια / ούτε τα ίδια απ’ την αρχή / τίποτα όπως ήταν… ούτε οίκτος / ούτε περηφάνια / ούτε δικαιοσύνη)
Οπτικές εικόνες: (αστράκια που ανάβουμε τις νύχτες / ψάρια / μανάβικα)

Τίτλος
Ο τίτλος του ποιήματος επιτρέπει στον αναγνώστη να αντιληφθεί πως πρόθεση της ποιήτριας είναι να εξετάσει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των αντιλήψεων που έχουν υιοθετήσει οι άνθρωποι της εποχής μας.

Συναισθηματικό κλίμα
Στο πρώτο μέρος του ποιήματος κυριαρχεί το αίσθημα απογοήτευσης της ποιήτριας απέναντι σ’ έναν κόσμο που έχει αλλάξει σε τέτοιο βαθμό, ώστε η ίδια αισθάνεται πως δεν μπορεί μήτε να τον κατανοήσει, μήτε να προσαρμοστεί σε αυτόν. Στο δεύτερο μέρος του ποιήματος, όπου και διατυπώνεται η απαισιόδοξη πρόβλεψή της, το συναισθηματικό κλίμα αποκτά μια διάθεση αυστηρής σκληρότητας, εφόσον η ποιήτρια δεν αισθάνεται πως αξίζει οίκτος ή επιείκεια στους ανθρώπους.

Τεχνική γραφής
Η ποιήτρια αποδίδει μια επίφαση διαλόγου στο ποίημά της, το οποίο διακρίνεται για το γοργό ξεδίπλωμα των σκέψεων (ασύνδετο σχήμα), μέσω της παράθεσης αποσπασματικών εικόνων. Αξιοποιεί μερικώς τις δυνατότητες της λυρικής διατύπωσης με τη χρήση πολλών μεταφορικών εκφράσεων, καταφεύγει, ωστόσο, στην ειρωνεία, επαναφέροντας το ύφος του κειμένου σε μια αυστηρότερη θέαση της πραγματικότητας.  

Συγκείμενο
Ο προβληματισμός της ποιήτριας τοποθετείται στη σύγχρονη εποχή και σχετίζεται με τις επιπτώσεις που έχει στην ηθική ποιότητα και στις αξίες των συγκαιρινών της η προσήλωση στην τεχνολογική εξέλιξη και τον ορθολογισμό. Η πνευματική διάσταση του ατόμου ολοένα και περιορίζεται υπό την πίεση της υπέρμετρης ανάπτυξης του τεχνολογικού πολιτισμού, γεγονός που, όπως επισημαίνει η ποιήτρια, θα έχει δραματικές συνέπειες στο μέλλον.  



Γάτος από σπίτι ζητά νέα οικογένεια - Γλώσσα Γ' Δημοτικού - Φύλλα εργασίας


Περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό για το Δημοτικό εδώ.

Εξελίξεις στην αμερικανική ήπειρο, στην Κίνα και στην Ιαπωνία - Ιστορία Γ' Γυμνασίου - Σημειώσεις


Περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό για το Γυμνάσιο εδώ.



18/2/20

Κατηγοριοποίηση επιρρημάτων - Κάρτες για το Δημοτικό

Φύλλα εργασίας με προμαθηματικές έννοιες για το Νηπιαγωγείο

ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

TRANSLATE THIS SITE

 
Copyright © 2020 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ
Powered byBlogger