ΤΑΣΕΙΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΥΛΙΚΟ

ΒΙΝΤΕΟ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ

ΧΡΗΣΙΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

Βρείτε εδώ πολλά και ενδιαφέροντα θέματα για την ενημέρωση και την ψυχαγωγία σας!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Δημοτικό!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Γυμνάσιο!

ΠΛΟΥΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

Βρείτε μ' ένα κλικ πλούσιο και δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλο το Λύκειο!

ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Βρείτε μ' ένα κλικ χρήσιμες πληροφορίες για όλα τα Πανεπιστήμια της Ελλάδας!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Βρείτε online εκπαιδευτικά παιχνίδια για το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Εκπαιδευτικές συμβουλές για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς!

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Ιδιαίτερα μαθήματα στις χαμηλότερες τιμές για τους φίλους της Ηλεκτρονικής Διδασκαλίας!

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ SKYPE

Διαδικτυακά ιδιαίτερα μαθήματα μέσω skype για απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας, για Έλληνες του εξωτερικού, αλλά και για όλους όσοι θέλουν να απολαύσουν τα προνόμια της σύγχρονης τεχνολογίας!

ΔΩΡΕΑΝ E-BOOKS ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Βρείτε online και δωρεάν e-books στα ελληνικά!

ΑΓΓΛΙΚΑ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ

Μάθετε δωρεάν τα βασικά Αγγλικά σε 20 απλά online μαθήματα!

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

Μάθετε όλα όσα έχουν συμβεί σαν σήμερα!

20/10/18

Φυσική ΣΤ' Δημοτικού - Φύλλα εργασίας

Ιστορία Γ' Δημοτικού - Το τέλος του Ηρακλή - Βιντεομάθημα



Περισσότερα εκπαιδευτικά βίντεο εδώ.

Σύνδρομο διάσπασης ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας: μια πιλοτική παρέμβαση



Περισσότερες συμβουλές εδώ.

Διδασκαλία λεξιλογίου και γραμματικής με χρήση νέων τεχνολογιών: εφαρμογή στο Δημοτικό σχολείο



Περισσότερες συμβουλές εδώ.

Η ένταξη των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στη γενική τάξη και οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τους συμμαθητές τους



Περισσότερες συμβουλές εδώ.

Αφανείς ήρωες του ’40. Η ζωή και το τέλος 10 άγνωστων ηρώων του πολέμου





Όταν οι σειρήνες του πολέμου ξυπνούσαν τον κόσμο, το αξέχαστο εκείνο πρωινό της 28ης Οκτωβρίου, ένας άνεμος καινούργιος φυσούσε πάνω από την ελληνική επικράτεια. Ένας άνεμος που φούσκωνε και γέμιζε τις αγουροξυπνημένες καρδιές των Ελλήνων με ενθουσιασμό και περηφάνια.

Γράφει η Νίκη Παπάζογλου

Ένας άνεμος που γινόταν θύελλα αγανάκτησης και αποφασιστικότητας, βουερή φωνή περιφρόνησης για να μετατραπεί στη συνέχεια σε ένα κέφι παράδοξο, με ξέφρενες εκδηλώσεις και πανηγυρισμούς για ένα γεγονός κάθε άλλο παρά χαρμόσυνο… για την κήρυξη ενός πολέμου…
Οι χιλιάδες ήρωες που πολέμησαν τότε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, στην αντίσταση της Κατοχής και στον αγώνα για την απελευθέρωση έχουν κατά κάποιο τρόπο αποσυρθεί στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Πολλοί από τους πρωταγωνιστές των ιστοριών που χάρισαν τη ζωή τους στο ιδανικό της πατρίδας, μένουν καταδικασμένοι στη λήθη αφού οι μνήμες από την εποχή εκείνη ανασύρουν κυρίως τα ονόματα του Ιωάννη Μεταξά, του Μανώλη Γλέζου και του Λάκη Σάντα που κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη και του Άρη Βελουχιώτη με του Ναπολέοντα Ζέρβα.
Το newsbeast.gr με αφορμή τον εορτασμό του ΟΧΙ ανασύρει μερικά άγνωστα ονόματα κάποιων ηρωικών μορφών της περιόδου εκείνης, σε μια τυχαία επιλογή αφού μονάδα μέτρησης του ηρωισμού δεν υπάρχει…
Από τους πρώτους μήνες του 1939 τα σύννεφα του πολέμου αρχίζουν να εμφανίζονται στον ευρωπαϊκό ουρανό. Το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου του 1939, η Ιταλία, με τη σύμφωνη γνώμη της Γερμανίας, καταλαμβάνει, με σαθρές αιτιολογίες, την Αλβανία, για ν' αποκαλύψει έτσι τα επεκτατικά σχέδια της στον χώρο της Χερσονήσου του Αίμου και στη Μεσόγειο. Η κατάληψη της Αλβανίας και η προώθηση ισχυρών ιταλικών δυνάμεων προς την ελληνοαλβανική μεθόριο ήταν φυσικό ν' ανησυχήσουν την ελληνική κυβέρνηση, η οποία σπεύδει να ενισχύσει με μικρές μονάδες τους τομείς ευθύνης της 8ης Μεραρχίας (Ήπειρος) και της 9ης Μεραρχίας (Δ. Μακεδονία).
Χαράλαμπος Κατσιμήτρος
Ένας από τους πρώτους που αντιμετώπισε τα ιταλικά στρατεύματα, ήταν ο Χαράλαμπος Κατσιμήτρος. Το ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου τον βρίσκει στρατηγό διοικητή της 8ης Μεραρχίας. Με λιγοστές δυνάμεις αντιμετώπιζε τον ιταλικό στρατό, παρόλο που η διαταγή από το αρχηγείο ήταν να εγκαταλείψει σιγά-σιγά τα εδάφη της Ηπείρου και να οπισθοχωρήσει μπροστά στις δυνάμεις του εχθρού. Η απάντησή του τότε ήταν «Κρατάω Καλπάκι». Λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα, ο Κατσιμήτρος στήνει τη γραμμή άμυνάς του, με κίνδυνο να περικυκλωθεί και να αποδεκατιστεί, δίνοντας όπλα σε βοηθητικούς, σε μάγειρες, σε όλους. Μ’ αυτόν τον τρόπο καταφέρνουν να κρατήσουν τους Ιταλούς μέχρι να φτάσουν τα τρένα με τους φαντάρους από την Αθήνα.
Ο Κατσιμήτρος ονομάστηκε τότε σύγχρονος Λεωνίδας. Μετά την κατάκτηση από τους Γερμανούς δέχτηκε να συμμετάσχει στην κυβέρνηση Τσολάκογλου ως υπουργός εργασίας και γεωργίας. Τέσσερις μήνες αργότερα όμως παραιτείται, βλέποντας την κυβέρνηση να λειτουργεί ως ανδρείκελο των Γερμανών. Μετά την απελευθέρωση η ολιγόμηνη του αυτή «παρασπονδία» τον οδηγεί στο εδώλιο αφού θεωρείται δωσίλογος και συνεργάτης των Γερμανών. Καταδικάζεται σε φυλάκιση 5,5 χρόνων τα οποία δεν εκτίει. Η φήμη του αποκαθίσταται πλήρως το 1949 και του επιστρέφεται ο βαθμός και τα παράσημά του.
Για εκείνη την πρώτη επίθεση η βιογραφία του γράφει: «Καθ’ όλην την μακράν αυτού στρατιωτικήν ζωήν και τους τεσσάρας πολέμους εις ους μετέσχεν από του 1912 και εντεύθεν, τους αγώνας και τας μάχας εις ας έλαβε μέρος, ουδέποτε ευρέθη υπό δυσμενεστέρας και δυσχερεστέρας περιστάσεις εν τη εκτελέσει των καθηκόντων του».
Μαρία Δημάδη
Καταγόμενη από εύπορη οικογένεια του Αγρινίου, πατέρας της ο γιατρός και ποιητή Γιάννης Δημάδης, η Μαρία Δημάδη, ιδιαιτέρως μορφωμένη, φιλάνθρωπη και καλλιεργημένη, σπουδάζει φιλολογία στο Αμβούργο. Στην διάρκεια του πολέμου, οι γείτονές της, ο αρχιτέκτονας Κώστας Καζαντζής και ο γιατρός Δημήτριος Πανόπουλος, την μυούν, όπως γράφει ο Φ. Γελαδόπουλος στο σχετικό βιβλίο του, στο ΕΑΜ. Στην εξοχική της βίλα, στο χωριό Πλάτανος γίνεται μάλιστα και η πρώτη Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ της περιοχής με εκείνη να είναι η πρώτη γυναίκα που οργανώνεται από την Αιτωλοακαρνανία στις γραμμές της Εθνικής Αλληλεγγύης.
Χάρη στη μόρφωση της και στην άριστη γνώση των Γερμανικών, προσλαμβάνεται ως διερμηνέας των Γερμανών στο φρουραρχείο του Αγρινίου. Εκεί παρακολουθεί τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, κρυφακούει συζητήσεις, ανοίγει βιβλία, διαβάζει απόρρητα έγγραφα και τα αποτυπώνει στο μυαλό της. Χρησιμοποιεί καινούρια καρμπόν για να έχει στα χέρια της λεπτομέρειες των κινήσεων του γερμανικού στρατού. Παράλληλα, όπως επίσης γράφει ο Φ. Γελαδόπουλος, η νέα διερμηνέας πείθει τον διοικητή του Φρουραρχείου να γίνει έρανος για τους φτωχούς της περιοχής, συγκροτούνται επιτροπές και συγκεντρώνονται 50.000 οκάδες καλαμπόκι, στάρι, λάδι.
Οι δέκα χιλιάδες μοιράζονται στους φτωχούς και οι υπόλοιπες 40.000 στέλνονται στον ΕΛΑΣ . Χωρίς να κινήσει υποψίες, με το πρόσχημα της εργασίας, παρακολουθεί τα πάντα, και μεταδίδει πληροφορίες για τις στρατιωτικές κινήσεις των κατακτητών στο Θέρμο, το Μακρυνόρος και το Καρπενήσι, όπου κατευθύνονται 50.000 Γερμανοί από Αγρίνιο και Λαμία με στόχο την κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδας.
Όταν γίνεται αντιληπτή, μάλλον από κάποιον καταδότη, ανακρίνεται αλλά αρνείται τα πάντα. Έτσι το Σεπτέμβριο του 1944, λίγες μέρες πριν οι Γερμανοί εγκαταλείψουν οριστικά την πόλη, οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα, όπου εκτελείται από Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών σε ηλικία 37 ετών, έξω από το νεκροταφείο της Αγίας Τριάδος και απέναντι σχεδόν από τις εκεί φυλακές.
Μιλτιάδης Ιατρίδης
Ενώ ο ελληνοϊταλικός πόλεμος μαίνεται στα βουνά της Ηπείρου, πέντε ελληνικά υποβρύχια προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τον εχθρό στις θάλασσες της Μεσογείου. Ένα εξ’ αυτών το υποβρύχιο «Παπανικολής» με κυβερνήτη τον Μίλτο Ιατρίδη, έναν απείθαρχο θαλασσόλυκο. Όταν στις 22 Απριλίου περιπολεί κοντά στις ακτές της Ιταλοκρατούμενης Αλβανίας, το πλήρωμα του συλλαμβάνει ένα ιταλικό ιστιοφόρο το οποίο μεταφέρει έγγραφα του ιταλικού ναυτικού. Σε αυτά αναγράφεται η πληροφορία πως αναμένεται μεγάλη νηοπομπή στο λιμάνι του Αυλώνα στην Αλβανία, με σκοπό τον ανεφοδιασμό των ιταλικών δυνάμεων. Δύο μέρες μετά, όταν εμφανίζονται στον ορίζοντα τα ιταλικά πλοία, ο «Παπανικολής» εκτοξεύει δύο τορπίλες διαλύοντάς τα. Σε αντίποινα οι ιταλοί εκτοξεύουν 85 βόμβες βυθού με σκοπό να διαλύσουν το υποβρύχιο. Δεν το πετυχαίνει όμως καμία. Το υποβρύχιο και το πλήρωμά του βγαίνει αλώβητο από τον πόλεμο.
Μετά την απελευθέρωση ο κυβερνήτης του Ιατρίδης, υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό περνώντας από διάφορες διοικητικές θέσεις μέχρι την αποστρατεία του. Εν τέλει σκοτώνεται σε τροχαίο το 1960.
Γιώργος Δουράτσος.
Ο πόλεμος τον βρήκε στο βαθμό του ταγματάρχη και διοικητή του οχυρού Ρούπελ, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Με τους λιγοστούς άνδρες του, πρόβαλε λυσσαλέα αντίσταση στις ναζιστικές δυνάμεις που κατέβαιναν στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία. Οι ναζί βλέποντας πως δεν μπορούν να σπάσουν τη γραμμή των οχυρών την παρακάμπτουν και καταλαμβάνουν την κοιλάδα του Αξιού από τη Γιουγκοσλαβία και τη Θεσσαλονίκη. Τα οχυρά αποκόβονται και περικυκλώνονται. Όταν οι γερμανοί κήρυκες ζητούν από τους Έλληνες υπερασπιστές να παραδοθούν ο Δουράτσος απαντά: «Τα οχυρά καταλαμβάνονται, δεν παραδίδονται».
Μόνο όταν έφτασε η επίσημη διαταγή από την Αθήνα για κατάπαυση του πυρός ο Δουράτσος πείστηκε να σταματήσει την αντίσταση. Μόλις 30 άνδρες του είχαν απομείνει όταν βγήκαν κουρελιασμένοι και μπαρουτοκαπνισμένοι από τα οχυρά. Ο Γερμανός διοικητής έβαλε τους άνδρες του να παρουσιάσουν όπλα και κάλεσε τον Δουράτσο δίπλα του να επιθεωρήσουν μαζί το άγημα. Κανείς από τους υπερασπιστές του συγκεκριμένου οχυρού δεν πιάστηκε αιχμάλωτος.
Δημήτρης Ίτσιος
Από την ίδια περιοχή των οχυρών μας έρχεται άλλη μια ιστορία ενός αφανή ήρωα. Ο λοχίας Ίτσιος υπηρετεί ως πολυβολητής στα οχυρά Μεταξά και μάχεται υπέρ βωμών και εστιών. Αποστολή των εννέα πολυβολείων είναι να καθυστερήσουν την προέλαση του εχθρού μέχρι να συμπτυχθούν οι ελληνικές δυνάμεις στα Κρούσια. Τα 8 από τα πολυβολεία καταλαμβάνονται και σιγούν. Το μόνο που αντιστέκεται και παραμένει είναι το Π8 του Δημήτρη Ιτσιού. Όταν έχουν απομείνει 38.000 σφαίρες, ο πυροβολητής ζητά από τους υπόλοιπους στρατιώτες να φύγουν μένοντας εκείνος πίσω να τους καλύψει.
Οι περισσότεροι φεύγουν και αφήνουν πίσω τον Ίτσιο με άλλα δύο άτομα. Πριν τελειώσουν οι σφαίρες και παραδοθούν, σκοτώνουν πάνω από 200 γερμανούς στρατιώτες. Όταν ανοίγουν την πόρτα του πολυβολείου ο γερμανός διοικητής του δείχνει τους εκατοντάδες νεκρούς στην Ομορφοπλαγιά. Ο Ίτσιος αφού χαιρετά στρατιωτικά απαντά «έκανα το καθήκον μου» τότε ο γερμανός απαντά «πρέπει να κάνω κι εγώ το δικό μου» εκτελώντας τον εν ψυχρώ μπροστά στα μάτια των συντρόφων του. Ο Γερμανός Διοικητής έγραφε αργότερα στο ημερολόγιο του «δεν μπορούσα να αφήσω στη ζωή έναν άνθρωπο που μου προξένησε τόσο μεγάλο κακό»…
Ηρώ Κωνσταντοπούλου
«Δεκαεφτά σφαίρες για έναν άγγελο» ήταν ο τίτλος της Ελληνικής ταινίας το 1981 που εξιστορούσε την σύντομη ζωή μιας ακόμη αγωνίστριας που αποτέλεσε παράδειγμα ηρωισμού και αυτοθυσίας στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου γεννημένη στις 16 Ιουλίου 1927 στην Αθήνα ήταν ακόμα μαθήτρια του οκτατάξιου Γυμνασίου του Αρσακείου στο Ψυχικό, όταν εντάχθηκε το 1943, στην ΕΠΟΝ. Κάτω από την μπλε ποδιά της, έκρυβε από προκηρύξεις μέχρι όπλα. Συμμετείχε σε σαμποτάζ και άλλες αντιστασιακές δράσεις. Αρχές Ιουλίου 1944, μια ομάδα των Ταγμάτων Ασφαλείας εισέβαλε στο σπίτι της στο Κουκάκι. Αφού τη χτύπησαν, τη μετέφεραν στα κρατητήρια.
Μετά από πάμπολα βασανιστήρια χωρίς να καταδώσει κανέναν, ο πατέρας της κατάφερε να πετύχει την προσωρινή της απελευθέρωσή με ένα αρκετά καλό χρηματικό ποσό για τα δεδομένα της εποχής. Οι πληγές στο πρόσωπο και στο κορμί δεν τσάκισαν το ηθικό της. Αντίθετα, συνέχισε πιο έντονα τον αγώνα. Συμμετείχε μάλιστα λόγω των άριστων γερμανικών της σε μια από τις πιο δύσκολες επιχειρήσεις, στην ανατίναξη ενός γερμανικού τρένου γεμάτου πυρομαχικά και πολεμοφόδια. Μετά από αυτό συλλαμβάνεται για δεύτερη φορά στις 31 Ιουλίου 1944, τη μέρα που τελείωνε τις απολυτήριες εξετάσεις της. Για τέσσερα μερόνυχτα βασανιζόταν άγρια για να μαρτυρήσει τους συνεργάτες της. Όχι μόνο δεν μίλησε, αλλά προκαλούσε κι έβριζε τους βασανιστές της σε άπταιστα γερμανικά. Η Ηρώ, μαζί με άλλους 49, μεταφέρεται στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Εκεί γαζώνεται από το εκτελεστικό απόσπασμα με τόσες σφαίρες όσα ήταν και τα χρόνια της, για παραδειγματισμό…
Κώστας Περρίκος
Ο αξιωματικός της ελληνικής αεροπορίας δεν έδειξε τον ηρωισμό του μόνο στις πολεμικές επιχειρήσεις αλλά και κατά την περίοδο της κατοχής. Βέβαια στις 27 Απριλίου 1935, είχε αποταχθεί από την Πολεμική Αεροπορία επειδή με σειρά άρθρων του στην εφημερίδα Εστία είχε ασκήσει κριτική στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία - θεωρούσε ως μη αξιόμαχη την Πολεμική Αεροπορία και ζητούσε την αναδιοργάνωσή της, με τη δημιουργία κρατικής αεροπορικής βιομηχανίας, προκειμένου η Ελλάδα να απαλλαγεί από ξένες πολιτικές και οικονομικές επιρροές στην εκλογή διαφόρων τύπων αεροσκαφών. Παρότι αντιτάχθηκε στο μεταξικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου, με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου ζήτησε με αίτησή του στο Υπουργείο Αεροπορίας την ανάκλησή του στην ενεργό υπηρεσία. Η αίτησή του γίνεται δεκτή όμως μετά την κατάρρευση του μετώπου απολύεται ξανά. Αμέσως μετά την αποστράτευσή του ιδρύει στην Αθήνα μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις, τη «Στρατιά των Σκλαβωμένων Νικητών». Η οργάνωση αυτή αποτέλεσε το πρόπλασμα για την ίδρυση την 1η Οκτωβρίου 1941 της Πανελληνίου Ενώσεως Αγωνιζομένων Ελλήνων, γνωστής με τα αρχικά ΠΕΑΝ
Στην ΠΕΑΝ και την ομάδα Περρίκου οφείλεται μία από τις κορυφαίες πράξεις της Εθνικής Αντίστασης, η ανατίναξη των γραφείων της οργάνωσης ΕΣΠΟ (Εθνικο-Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις) στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος, στις 20 Σεπτεμβρίου 1942. Η ΕΣΠΟ είχε ιδρυθεί το καλοκαίρι του 1941 από τον γιατρό Σπύρο Στεροδήμα και συνεργαζόταν με τους Γερμανούς κατακτητές. Η ανατίναξη του κτιρίου της ΕΣΠΟ χαρακτηρίστηκε από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς της Μόσχας ως το μεγαλύτερο σαμποτάζ που είχε γίνει μέχρι τότε στην κατεχόμενη Ευρώπη.
Στις 11 Νοεμβρίου 1942, κατόπιν προδοσίας, ο Κώστας Περρίκος με 12 συναγωνιστές του συλλαμβάνονται σ’ ένα από τα κρησφύγετα της οργάνωσης στην Καλλιθέα. Στις 31 Δεκεμβρίου 1942, καταδικάζεται από Γερμανικό Στρατοδικείο της Αθήνας τρις εις θάνατο και μεταφέρεται στις φυλακές Αβέρωφ στο κελί των μελλοθανάτων Νο12. Στις 23 Ιανουαρίου 1943 οι Γερμανοί επιτρέπουν στην οικογένειά του να τον επισκεφθεί στη φυλακή. Ήταν η τελευταία φορά που τον είδαν η γυναίκα και τα παιδιά του ζωντανό. Νωρίς το πρωί της 4ης Φεβρουαρίου 1943 οδηγήθηκε στον τόπο της εκτελέσεώς του, στο Σκοπευτήριο Καισαριανής.
Λέλα Καραγιάννη
Υπήρξε ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα γυναίκας της διπλανής πόρτας, πολύτεκνης και νοικοκυράς, που έγινε σύμβολο Αντίστασης. Κατά την Γερμανική κατοχή μετατρέπει το σπίτι της σε αρχηγείο της οργάνωσης «Μπουμπουλίνα», την οποία έχει δημιουργήσει και χρηματοδότει η ίδια το 1941. Στόχος της οργάνωσης είναι αρχικά η φυγάδευση Βρετανών στρατιωτών στο Κάιρο αλλά δεν αργούν αν πραγματοποιηθούν και δολιοφθορές κατά του εχθρού. Με πομπό που κρύβει στο σπίτι της επικοινωνεί με το στρατηγείο Μέσης Ανατολής και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για διάφορα σαμποτάζ που γίνονται στην Αττική.
Πρώτη φορά συλλαμβάνεται τον Οκτώβριο του 1941, αλλά αφήνεται ελεύθερη μετά από 8 μήνες κράτησης. Εκείνη συνεχίζει τη δράση της, όμως συλλαμβάνεται και πάλι από την Γκεστάπο, τον Ιούλιο του 1944 με πέντε από τα παιδιά της. Κατά τη διάρκεια των άκαρπων βασανιστηρίων οι γερμανοί φέρνουν στο κρατητήριο τα παιδιά της απειλώντας τη πως θα τα σκοτώσουν μπροστά της. Αγέρωχη απαντά «τα παιδιά μου ανατράφηκαν με ιδανικά να δώσουν το αίμα τους για την πατρίδα».
Αφού βασανίζεται χωρίς να ομολογήσει στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν, μεταφέρεται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου. Περίπου ένα μήνα πριν την Απελευθέρωση, στις 8 Σεπτεμβρίου 1944, εκτελείται από τους Γερμανούς κατακτητές στο παρακείμενο άλσος Χαϊδαρίου μαζί με άλλους 27 αγωνιστές της αντίστασης. Τη στιγμή της εκτέλεσής της τραγουδούσε τον Εθνικό Ύμνο. Μετά το θάνατο της απενεμήθη το Βραβείο Αρετής και Αυτοθυσίας από την Ακαδημία Αθηνών και ο τιμητικός τίτλος "Δίκαιη των Εθνών" από το Γιαντ Βασσέμ, το Ίδρυμα για την Μνήμη των Μαρτύρων και των Ηρώων του Ολοκαυτώματος.
Δημήτρης Κασλάς
Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν έπεσαν τόσα πυρομαχικά όσα στο ύψωμα 731. Η πανωλεθρία των Ιταλών σ’ αυτή την επίθεση λέγεται πως έκανε τον Χίτλερ να αποφασίσει να επιτεθεί στην Ελλάδα. Για τις «Νέες Θερμοπύλες», όπως αποκαλούνται από κάποιους, έχει γραφτεί ειδικός Θούριος ως εμβατήριο του Στρατού, ενώ αναφέρεται και στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στην Αθήνα. 
Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος βρίσκει τον Δημήτρη Κασλά λοχαγό στα Τρίκαλα. Η ανδραγαθία του συμβάλλει στο να προαχθεί ήδη από τις πρώτες μέρες του πολέμου σε ταγματάρχη. Παρόλο που η Ελλάδα έχει ήδη απωθήσει τους Ιταλούς στην Αλβανία από το Νοέμβριο του 1940, ζει επί μήνες υπό τον φόβο της περίφημης «εαρινής επίθεσης» που σχεδίαζε προσωπικά ο Μουσολίνι και εξαπολύθηκε εν τέλει τον Μάρτιο. Διοικητής του περίφημου υψώματος 731 είναι ο ταγματάρχης Δημήτρης Κασλάς. Παρόλο που διοικεί ένα αποδεκατισμένο τάγμα ο Κασλάς αρνείται να υποχωρήσει όπως υπαγορεύουν οι διαταγές και συνεχίζει καταχωρώντας το ύψωμα 731 στην ιστορία .
Την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης ο Κασλάς θα πολεμήσει στην αρχή με τον ΕΔΕΣ και εν συνεχεία με τον ΕΛΑΣ. Έχοντας στιγματιστεί ως αριστερός την περίοδο 1945-1948 οδηγείται στην εξορία. Αφού αποστρατεύθηκε αναγκάστηκε να κάνει άλλες δουλειές για να επιβιώσει. Πικραμένος μέχρι το τέλος της ζωής του αρνείται την προγενέστερη ιδιότητα του σε άτομα που τον αναγνωρίζουν επειδή είχαν υπηρετήσει κάτω από τις διαταγές του. Ο Δημήτρης Κασλάς απεβίωσε στις 22 Φεβρουαρίου του 1966 από καρδιακό επεισόδιο.
Μανώλης Πατεράκης
«Ό Χίτλερ δεν πίστευε στα αυτιά του. Κάθισε βαριά στην πολυθρόνα του. Στη “φωλιά των αετών” στον πύργο και στρατηγείο του στο Berchtesgaden στα χιονισμένα βουνά των Βαυαρικών Άλπεων. Με το ένα του χέρι χάιδεψε το αγαπημένο του λυκόσκυλο την Μπλόντι. Το άλλο το έφερε στο μέτωπο του και το έτριψε. Ζήτησε λίγο ουίσκι δίχως παγάκια από τον πιστό του υπηρέτη τον Χάιντς Λίγκε.
Ήταν έτοιμος να καταρρεύσει. Ο Υποστράτηγος Karl Heinrich Georg Ferdinand Kreipe, ο οποίος για τη Wehrmacht ήταν ένας ζωντανός θρύλος, ένας αξιωματικός που πολεμούσε από τον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και που στον Δεύτερο είχε διακριθεί και παρασημοφορηθεί για τις ικανότητες και το θάρρος του στο Ανατολικό μέτωπο, απήχθη από μια ντουζίνα ντόπιους Κρητικούς και Άγγλους κομάντο»...
Ένα ηχηρό πλήγμα στις γερμανικές δυνάμεις στη Μεγαλόνησο κατάφερε και ο επικεφαλής των Κρητικών αγωνιστών, Μανώλης Πατεράκης, με τη συνεργασία δύο Βρετανών αξιωματικών. Οργάνωσαν και εκτέλεσαν την απαγωγή του στρατιωτικού διοικητή του νησιού στρατηγού Κράιπε. Συνέλαβαν το στρατηγό, τον οδήγησαν στα βουνά και στη συνέχεια τον επιβίβασαν σε υποβρύχιο, όπου στάλθηκε αιχμάλωτος στο συμμαχικό στρατηγείο στο Κάιρο. Σύμφωνα με ιστορικούς η απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε στην Κρήτη, τσάκισε το ηθικό των Γερμανών.
Μετά τον πόλεμο ο ήρωας Πατεράκης βρίσκεται χωρίς δουλειά και χωρίς αναγνώριση από το ελληνικό κράτος. Σε αναγνώριση της άψογης, «στρατιωτικής» συμπεριφοράς του απέναντι στον αιχμάλωτο Γερμανό στρατηγό, οι Γερμανοί τον διορίζουν φύλακα στο γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο του Μάλεμε.
Δημήτριος Κωστάκης
Ο πόλεμος του '40 τον βρίσκει απόστρατο ταγματάρχη και τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ανακαλείται στις τάξεις του στρατού ως έφεδρος εκ μονίμων. Ως ταγματάρχης του πυροβολικού αποτελεί μαζί με τον Διοικητή της VIII Μεραρχίας, Υποστράτηγο Χαρ. Κατσιμήτρο και τον Συνταγματάρχη Παναγ. Μαυρογιάννη το Επιτελείο της Μεραρχίας που παίρνει τις οριστικές αποφάσεις για τον αγώνα.
Όταν οι Ιταλοί άρχιζαν στις 5.30 την επίθεσή τους σε όλο το πλάτος του αλβανικού μετώπου, τα Ελληνικά τμήματα προκαλύψεως υποχωρούσαν στη βασική γραμμή άμυνας όπου βρισκόταν η VIII Μεραρχία. Οι Ιταλικές δυνάμεις προωθούνται σε θέσεις μάχης στα Δολιανά και τον Παρακάλαμο. Το ελληνικό πυροβολικό, με τα παρατηρητήριά του σε θέσεις πλεονεκτικές, βάλλει συνέχεια κατεπάνω τους. Σύμφωνα με μαρτυρίες στρατιωτών ο Κωστάκης δεν χρησιμοποιεί ποτέ όργανα μέτρησης του πυροβόλου. Αντ’ αυτού χρησιμοποιεί τις δύο γροθιές του δείχνοντας στους πυροβολητές πόσες μοίρες δεξιά και πόσες αριστερά και τα βλήματα βρίσκουν πάντα τον στόχο….


Η ηρωική ιστορία του θρυλικού «ξυπόλυτου τάγματος». Πιτσιρίκια, σαλταδόροι, που αδιαφόρησαν για το θάνατο και τα έβαλαν με τις ναζιστικές ορδές





«Δεν υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες, κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει», είχε πει ο Νίκος Καζαντζάκης. Υπάρχει μια περίπτωση στην ελληνική ιστορία που το μπόι του ανθρώπου ήταν πολύ μικρό για να χωρέσει τις ιδέες που είχε.
Γιατί πόσο μπόι μπορεί να έχει ένα παιδάκι 12 ετών που αντιστέκεται στις ναζιστικές ορδές. Που στήνει ενέδρες για ν’ απαλλοτριώσει τρόφιμα, ώστε, να ξεπεινάσει το ίδιο αλλά και μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι που λιμοκτονούσαν; Που βοηθάει σε αυτή την τρυφερή ηλικία αντιστασιακούς και αντάρτες να διαφύγουν από τον κλοιό των κατακτητών;
Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και το πάθος για μια ελεύθερη ζωή ξεπερνούσαν το μπόι των παιδιών του «ξυπόλυτου τάγματος» ή των μικροκαμωμένων σαλταδάρων που στη σκοτεινή περίοδο της ναζιστικής κατοχής, καθημερινά έδιναν ραντεβού, τον κοιτούσαν, τον περιγελούσαν και τον αντιμετώπιζαν σα να ήταν το πιο αστείο παιχνίδι που έπαιζαν στους χωματόδρομους.
Γι’ αυτό και η ιστορία κατέταξε όλα αυτά τα παιδιά, ανάμεσα στους μεγαλύτερους ήρωες. Κι ας ήταν το μπόι τους μικρό.

Το «ξυπόλυτο τάγμα» της Θεσσαλονίκης

Μετά την πτώση των οχυρών Ρούπελ οι ναζιστικές ορδές εξορμούν προς τη νότια Ελλάδα. Μπροστάρης σε αυτό το δρομολόγιο του θανάτου η 2η Θωρακισμένη Μεραρχία «Panzer». Πολύκαστρο, λίμνη Δοϊράνης και από εκεί στην κοιλάδα του Αξιού.
Στις 8 Απριλίου του 1941 ο Γερμανικός στρατός βρίσκεται στα πρόθυρα της Θεσσαλονίκης. Ακολουθούν σύντομες διαπραγματεύσεις και ο Έλληνας αντιστράτηγος στρατιωτικός διοικητής της πόλης υπογράφει την άνευ όρων παράδοση της Θεσσαλονίκης. Από τις 8 το πρωί της 9ης Απριλίου οι στρατιώτες της Βέρμαχτ αρχίζουν να μπαίνουν στην πόλη καταλαμβάνοντας την.
Οι Θεσσαλονικείς ένιωσαν από τις πρώτες κιόλας ημέρες την μπότα του κατακτητή στο λαιμό τους. Όσο περνούσε ο καιρός τόσο χειρότερα γινόντουσαν τα πράγματα με τους κατοίκους της πόλης ήδη από το πρώτο διάστημα να έρχονται αντιμέτωποι με την πείνα.
Από τις πρώτες κινήσεις των Γερμανών ήταν η εκκένωση δημόσιων κτιρίων, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν για τις δικές τους ανάγκες. Ανάμεσα στα κτίρια που άδειασαν ήταν και μερικά ορφανοτροφεία. Έτσι εκατοντάδες μικρά παιδιά, βρέθηκαν από τη μια στιγμή στην άλλη μόνα τους στους δρόμους της πόλης. Ρακένδυτα, χωρίς παπούτσια και δίχως πρόσβαση σε τροφή.
Λένε πως η ανάγκη γεννά τους ήρωες και κάπως έτσι φαίνεται πως λειτούργησε και σε αυτή την περίπτωση. Μια μεγάλη ομάδα από αυτά τα παιδιά, περίπου 160, αποφασίζει να οργανωθεί. Όχι, δεν πήραν τα όπλα. Έκαναν αυτό που είχαν μεγαλύτερη ανάγκη. Έβλεπαν τα γερμανικά καμιόνια γεμάτα φαγητά και αποφάσισαν πως αν είναι να πεθάνουν, θα πεθάνουν προσπαθώντας να ζήσουν.
Δημιουργούν μικρότερες ομάδες, πολλές από τις οποίες είχαν στρατιωτική δομή και πειθαρχία και αποφασίζουν να δράσουν. Ελέγχουν τα δρομολόγια που κάνουν τα γερμανικά καμιόνια, καταγράφουν τις στάσεις που κάνουν και παρατηρούν τις συνήθειες των στρατιωτών. Όταν νιώθουν πως όλα είναι έτοιμα, κάποια από τα πιτσιρίκια σκαρφαλώνουν στις καρότσες και πετάνε σε άλλα πιτσιρίκια που περιμένουν έξω από τις καρότσες ότι είναι φαγώσιμο και μπορούν να το αρπάξουν. Στη συνέχεια όλοι μαζί, «εξαφανίζονται» και απολαμβάνουν τα αγαθά της απαλλοτρίωσης τους.
Δεν κρατάνε τα αγαθά, όμως, μόνο για τους εαυτούς τους. Μοιράζουν πολλά σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη. Είτε είναι παιδιά της ηλικίας του, είτε μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι. Την ίδια τακτική ακολουθούν και στις αποθήκες των μαυραγοριτών. Τις αδειάζουν με τον ίδιο τρόπο.
Όταν η δράση τους άρχισε να γίνεται αντιληπτή από τους ναζί τα μέλη του «ξυπόλυτου τάγματος» ήρθαν αντιμέτωπα με τα όπλα. Πολλά ήταν τα παιδιά που εκτελέστηκαν. Τα περισσότερα επί τόπου. Με μια σφαίρα στην πλάτη την ώρα που προσπαθούσαν να διαφύγουν. Η δράση τους, ωστόσο, συνεχίστηκε μέχρι την ημέρα που οι Γερμανοί έφυγαν από τη Θεσσαλονίκη. Ο μύθος του «ξυπόλυτου τάγματος» γιγαντώθηκε μετά την απελευθέρωση και έγινε, μάλιστα, ακόμα και ταινία (1954) η οποία ήταν η πρώτη ελληνική που βραβεύτηκε σε διαγωνισμό στο εξωτερικό.

Οι σαλταδόροι της Αθήνας

«Τρεις φίλοι απ' τον Βύρωνα με τρύπιο παντελόνι - χωρίς να κάνουν σαματά κουρσέψαν το καμιόνι. Και μύρισε, θεούλι μου, ο δρόμος μακαρόνι - Σταδίου και Αμερικής, μέχρι Κολοκοτρώνη», λέει ένα τραγούδι της εποχής. Τους στίχους, τους  έγραψε ένας πραγματικός σαλταδόρος, ο στιχουργός Ξενοφών Φιλέρης.
Στην Αθήνα δεν υπήρχε το «ξυπόλυτο τάγμα». Οι ανάγκες για τροφή, ωστόσο, στην κατεχόμενη πρωτεύουσα ήταν οι ίδιες. Οι άνθρωποι πέθαιναν στη μέση του δρόμου και τα γερμανικά καμιόνια, όπως και οι αποθήκες των μαυραγοριτών, φάνταζαν και ήταν ο ιδανικός στόχος.
Κάπως έτσι άρχισαν τη δράση τους οι σαλταδόροι. Νεαροί, δηλαδή, που ήταν οι μάγκες της εποχής και που αποφάσισαν να δράσουν. Η τακτική τους ίδια με αυτή του «ξυπόλυτου τάγματος» της Θεσσαλονίκης.
Μια χούφτα πιτσιρικάδες που αγνόησαν τους πάνοπλους ναζί στρατιώτες, οργανώνοντας μικρές ομάδες που με καταδρόμικες επιθέσεις άρπαζαν ότι μπορούσαν. Σχεδόν κάθε γειτονιά της Αθήνας είχε και μια τέτοια ομάδα. Η πιο γνωστή και θρυλική απ’ όλες αυτή του Βύρωνα, ενώ ακολουθούσαν επάξια εκείνες στην Καισαριανή, τα Πετράλωνα, όπου βρισκόταν μια από τις πιο γνωστές κρυψώνες αγαθών, τον Πειραιά και τα δυτικά της πόλης.
Ονομάστηκαν σαλταδόροι επειδή δεν δίσταζαν να… σαλτάρουν πάνω στα γερμανικά καμιόνια όταν αυτά ήταν εν κινήσει και έκοβαν λίγη από την ταχύτητά τους σε ανηφόρες ή στροφές!
Οι Αθηναίοι σαλταδόροι, ωστόσο, εκτός από τρόφιμα ή άλλα είδη πρώτης ανάγκης είχαν προχωρήσει ένα βήμα παραπάνω. Αν έβρισκαν μέσα στα γερμανικά καμιόνια, άρπαζαν και οπλισμό! Οτιδήποτε μπορούσαν να κουβαλήσουν. Στη συνέχεια τα έδιναν σε αντιστασιακούς και αντάρτες. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, άλλωστε, πως πολλοί από τους ατρόμητους πιτσιρικάδες αργότερα βρέθηκαν να πολεμάνε μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ ή να είναι μέλη του ΕΑΜ.





Οι πράξεις τους, μάλιστα έγιναν και λαϊκά τραγούδια.  Ένα από αυτά ήταν ένα ζεϊμπέκικο του Γιώργου Μητσάκη, με τον τίτλο «Κατοχή στην Τρούμπα» που τραγούδησε ο Παναγιώτης Μιχαλόπουλος. «Ήταν Κατοχή, κι έπεφτε βροχή, ητανε βαθύ σκοτάδι, στη Τρούμπα κάθε βράδυ. Κι εμείς για ντου πηγαίναμε, σαλτάραμε και κλέβαμε, παρέα ήτανε με μας κι ο μπουκαδόρος ο Κοσμάς. Ήταν Κατοχή, πείνα και βροχή», ενώ γίνεται αναφορά και σε ονόματα: «Μια νύχτα τον Τζιμίνσκουλα, τον φάγανε για ψίχουλα, και τον βαρκάρη το Θωμά που έπαιζε τον μπαγλαμά»!
Στο τραγούδι «το πιτσιρίκι» του Γιώργου Ζαμπέτα περιγράφεται η σύλληψη και η απόδραση ενός σαλταδόρου πιτσιρικά. «Πιτσιρίκι με λαγού περπατησιά, εξυπνάδα Μωραΐτη, Μακεδόνα λεβεντιά, ένα πιτσιρίκι που `χει αντρική καρδιά, πονηριά Κεφαλλονίτη, Κρητικού παλικαριά»!





Τόπος συγκέντρωσης των σαλταδόρων ήταν το Ζάππειο. Εκεί αντάμωναν τα πρωινά για να χωριστούν στη συνέχεια σε μικρότερες ομάδες ανά δύο ή το πολύ ανά τρεις. Είχαν εφεύρει τρεις λέξεις για να συνεννοούνται μεταξύ τους: Η πρώτη ήταν το λίιου (για να βιαστούν οι αργοπορημένοι και να ενωθούν με τους υπόλοιπους διότι όλα είναι έτοιμα), η δεύτερη το ντουντουντου (όταν δεν έβλεπε κανείς και γινόταν το σάλτο) και η τρίτη το χάπατες (όταν υπήρχε κάποιος κίνδυνος).
Το κυνήγι του «θησαυρού» γινόταν στα μέρη που σίγουρα σύχναζαν Γερμανοί και Ιταλοί: Ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία», Παναθηναϊκό Στάδιο, Κολυμβητήριο, Στύλοι Ολυμπίου Διός, Ακρόπολη και ξανά πίσω. Σημαντικό σημείο επίσης ήταν η Ομόνοια. Στην πλατεία τα καμιόνια έκοβαν ταχύτητα, το σάλτο γινόταν και μέχρι το καμιόνι να βγει στην Πειραιώς ή σε άλλο κεντρικό δρόμο η… δουλειά είχε τελειώσει.
Και εδώ οι απώλειες ήταν πολλές. Ο… αρχισαλταδόρος Φώντας που σκοτώθηκε στο Βοτανικό ή ο Τζίμης που άρπαξε μια κουραμάνα και εκτελέστηκε εν ψυχρώ στη μέση της Πανεπιστημίου στο κέντρο της Αθήνας.

Τι ήταν ο Ταράξιππος που τόσο έτρεμαν οι αρχαίοι Έλληνες





Οι πρόγονοί μας είχαν μια λέξη ειδικά αφιερωμένη σε έναν από τους χειρότερους εφιάλτες τους.
Ταράξιππο ονόμαζαν τον δαίμονα που τρόμαζε τα άλογα στις ιπποδρομίες, μια βασανισμένη ψυχή που στοίχειωνε τα ιπποδρόμια του ελλαδικού χώρου και καταλάγιαζε μόνο με θυσίες.
Ο Ταράξιππος ήταν ουσιαστικά Ταράξιπποι, πλήθος δαιμονίων δηλαδή που ενέδρευαν στους ιπποδρόμους και έκαναν τα άλογα να αφηνιάζουν, προκαλώντας συντριβές αρμάτων και τραυματισμούς ή θανάτους αρματηλατών.
Δεν ήταν μικρό πράγμα ο Ταράξιππος, που όπως μας λέει ο Παυσανίας ήταν περισσότερο επίθετο που αποδίδονταν στους δαίμονες του ιπποδρόμου παρά αυθύπαρκτη οντότητα. Ο δαίμονας έσπερνε όλεθρο και καταστροφή στα ιπποδρόμια και έπρεπε να καλοπιαστεί για να αφήσει ήσυχα τα άλογα και τους αναβάτες τους.
Κάθε πόλη-κράτος είχε τον δικό της Ταράξιππο, αν και ο γνωστότερος ήταν στην Ολυμπία. Αυτός την έστηνε στις στροφές του ιπποδρόμου και όταν περνούσαν από κει τα άλογα, έβγαινε και τα τρόμαζε. Αόρατος φυσικά στους αρματοδρόμους, το μόνο που έβλεπες από αυτόν ήταν οι τρομακτικές συνέπειες της δράσης του.
Γι’ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες φρόντιζαν να στήνουν βωμούς στις στροφές των ιπποδρόμων και οι ηνίοχοι να τελούν κατευναστικές θυσίες στο όνομά του πριν από τους αγώνες: «παραθέοντας δὲ κατὰ τοῦτο τοὺς ἵππους φόβος τε αὐτίκα ἰσχυρὸς ἀπ' οὐδεμιᾶς προφάσεως φανερᾶς καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου λαμβάνει ταραχή, τά τε δὴ ἅρματα καταγνύουσιν ὡς ἐπίπαν καὶ οἱ ἡνίοχοι τιτρώσκονται: καὶ τοῦδε ἡνίοχοι ἕνεκα θυσίας θύουσι καὶ γενέσθαι σφίσιν ἵλεων εὔχονται τὸν Ταράξιππον», γράφει χαρακτηριστικά ο Παυσανίας στην «Ελλάδος περιήγησις».
Ποιος ήταν όμως ο Ταράξιππος που έβαζε τους προγόνους μας σε τέτοιο μπελά;
Ο Ταράξιππος της Ολυμπίας
Στην ελληνική μυθολογία αναφέρονται αρκετοί ονομαστοί Ταράξιπποι, κανείς τους όμως πιο γνωστός και τρομακτικός από τον Ταράξιππο της Ολυμπίας. Ο σπουδαίος ποιητής των ελληνιστικών χρόνων Λυκόφρων ο Χαλκιδεύς μας λέει πως ήταν ένας γίγαντας αυτός που είχε ενταφιαστεί στον ιππόδρομο και στοίχειωνε τα άλογα.
Ή ήταν ο γιος του γίγαντα, ένας ντόπιος ευγενής που είχε θυσιαστεί για να εξευμενίσει τους θεούς και να λήξει μια παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας. Άλλοι αποδίδουν τον Ταράξιππο της Ολυμπίας στον φοβερό αρματοδρόμο Ωλένιο της Ολυμπίας, που σκοτώθηκε σε αγώνα, ή ακόμα και στον Δαμέωνα, τον σύντροφο του Ηρακλή στον πόλεμο.
Όπως ξέρουμε από την ελληνική μυθολογία, ο Δαμέων ακολούθησε τον Ηρακλή στην οδύσσειά του εναντίον του Αυγεία και τον συνακόλουθο άθλο του, σκοτώθηκε όμως από τον Κτεάτη. Κατά την παράδοση, το πιστό του άτι θάφτηκε δίπλα του, στοιχειώνοντας τον χώρο που μετατράπηκε αργότερα στον ιππόδρομο της Ολυμπίας.
Ο Παυσανίας μας λέει πάντως πως όλα αυτά είναι θρύλοι και ο Ταράξιππος συνδεόταν αποκλειστικά με τον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας και των αλόγων. Ο Ποσειδών Ίππος δεν σκότωσε εξάλλου τον Ιππόλυτο, τον γιο του Θησέα, στέλνοντας έναν μαινόμενο ταύρο να φοβίσει τα άλογα του άρματός του; Το άρμα αναποδογύρισε τελικά και ο Ιππόλυτος σκοτώθηκε από τον πραγματικό Ταράξιππο.
Η ελληνική μυθολογία παραθέτει αρκετά ακόμα ονόματα ως πιθανούς πρωταίτιους του δαίμονα των ιπποδρόμων και όλα τους έχουν να κάνουν με τοπικούς ήρωες που σκοτώθηκαν σε ιππικούς αγώνες. Μπορεί δηλαδή κάλλιστα να ήταν το πνεύμα όποιου είχε αφήσει τη ζωή του στο ιπποδρόμιο.
Υπάρχει πάντως και μια σαγηνευτική ιστορία που μας έρχεται από τον τραγικό Οίκο των Ατρειδών και αξίζει να τη μνημονεύσουμε…
Ο πανούργος βασιλιάς Οινόμαος και η θρυλική αρματοδρομία του με τον Πέλοπα
Πατέρας του καταραμένου βασιλιά των Μυκηνών, Ατρέα, και παππούς του Μενέλαου και του Αγαμέμνονα ήταν ο Πέλοπας, γιος αυτός του Ταντάλου, το έγκλημα του οποίου απλώθηκε σαν μάστιγα σε όλο το γένος των Τανταλιδών. Αφού επιβίωσε λοιπόν ο Πέλοπας από την περιπέτεια που είχε με τον πατέρα του, ο οποίος τον έκοψε κομματάκια και τον τάισε στους θεούς(!), θέλησε να πάρει γυναίκα όχι όποια κι όποια, αλλά την πεντάμορφη Ιπποδάμεια, την κόρη του βασιλιά Οινόμαου της Πίσας (πόλης-κράτους στην αρχαία Ηλεία).
Ο Πέλοπας αγαπούσε να βάζει στον εαυτό του δύσκολα, μιας και ο Οινόμαος είχε φονεύσει μέχρι τότε καμιά ντουζίνα επίδοξους γαμπρούς, καθώς είχε λάβει χρησμό πως ο γαμπρός του θα τον σκοτώσει τελικά (κατά άλλη εκδοχή, είχε ερωμένη την Ιπποδάμεια και δεν ήθελε να τη μοιραστεί). Κι έτσι προκαλούσε τους μνηστήρες σε αρματοδρομία αντοχής από τον Ναό του Διός στην Ολυμπία ως τον Ναό του Ποσειδώνα στον Ισθμό της Κορίνθου.
Αρματοδρομίες που ήξερε πως θα κέρδιζε φυσικά, μιας και γιος του Άρη καθώς ήταν είχε ζεμένα στο άρμα του θεϊκά άλογα. Ο Οινόμαος έπαιρνε πράγματι κάθε φορά τον αγώνα και το κεφάλι του αντιπάλου του στο τέλος, κατά την αρχική συμφωνία, τα οποία παλούκωνε σε πασσάλους γύρω από το παλάτι του. Κατά τους τοπικούς θρύλους, Ταράξιπποι έγιναν κάποιοι από τους μνηστήρες, όπως ο Αλκάθοος, ο βασιλιάς των Μεγαρέων. Αυτό αναφέρει ο Παυσανίας, πως επειδή έχασαν στην αρματοδρομία, μετατράπηκαν σε εχθρικά στοιχειά για κάθε αναβάτη.
Απτόητος απ’ όλα αυτά ο Πέλοπας και παρά το γεγονός ότι γνώριζε για το στημένο του πράγματος, είπε να δοκιμάσει την τύχη του. Και είπε να τη δοκιμάσει γιατί δεν θα το άφηνε στην τύχη φυσικά, κάθε άλλο. Είχε κι αυτός την εύνοια των θεών, μιας και όχι μόνο δεν τον κατασπάραξαν όταν ο πατέρας του τον τεμάχισε και τους τον σερβίρισε, αλλά με εντολή του Δία η Κλωθώ ταίριαξε όλα του τα κομμάτια φέρνοντάς τον ξανά στη ζωή.
Ο Ψευδο-Απολλόδωρος μας λέει στη «Βιβλιοθήκη του Απολλόδωρου» πως ο Ποσειδώνας του έδωσε ένα φτερωτό άρμα με τέτοιες δυνατότητες που ακόμα και στη θάλασσα μπορούσε να τρέξει χωρίς καν να βραχεί. Ακόμα κι έτσι όμως η μάχη ήταν αμφίρροπη, κι έτσι έκανε άλλο ένα βήμα: δωροδόκησε τον περίφημο ηνίοχο του Οινόμαου, Μυρτίλο, γιος του Ερμή αυτός, ώστε να σαμποτάρει το βασιλικό άρμα.
Ο Πέλοπας του υποσχέθηκε πως θα του έδινε το μισό βασίλειο ή την Ιπποδάμεια για ένα βράδυ, ό,τι αποφάσιζε ο Μυρτίλος, φτάνει να τον βοηθούσε να κερδίσει τον Οινόμαο. Έτσι κι έγινε, ο έμπιστος ηνίοχος αντικατέστησε τα ορειχάλκινα καρφιά στους άξονες του βασιλικού άρματος με κέρινα και τα υπόλοιπα θα ήταν ιστορία.
Μόλις ξεκίνησε η αρματοδρομία της Πίσας, το τέθριππο άρμα του Οινόμαου αναποδογύρισε και ο βασιλιάς σκοτώθηκε. Ή, κατά την άλλη εκδοχή, τον κέρδισε στα ίσα ο Πέλοπας με το φτερωτό άρμα του Ποσειδώνα και τον σκότωσε μετά ο ίδιος, διαφεύγοντας με την Ιπποδάμεια και τον Μυρτίλο. Όταν ωστόσο είπε ο τελευταίος να διεκδικήσει την αμοιβή του επιλέγοντας τη νύχτα με την Ιπποδάμεια, ο Πέλοπας τον σκότωσε κι αυτόν. Να τη βιάσει προσπάθησε ουσιαστικά, επισύροντας την οργή του νόμιμου πια συζύγου της.
Ο Ταράξιππος της Ολυμπίας ήταν λοιπόν σε αυτή την εκδοχή είτε ο βασιλιάς Οινόμαος είτε ο κατεργάρης Μυρτίλος. Ο οποίος καταράστηκε τον Πέλοπα και η κατάρα του απλώθηκε πάνω από τον Οίκο των Ατρειδών με τις γνωστές συνέπειες. Ο Πέλοπας, από την άλλη, για να εξευμενίσει τον νεκρό Μυρτίλο, του αφιέρωσε ένα ανάχωμα και θυσίασε προς τιμήν του θέλοντας να κάνει την οργή του να κοπάσει, όπως καταμαρτυρεί ο Παυσανίας.
Τελειώνοντας, υπάρχει άλλος ένας μύθος που συνδέεται με τον Ταράξιππο της Ολυμπίας, ακόμα πιο περίεργος από τους άλλους. Σύμφωνα με αυτόν, ο Πέλοπας έθαψε ένα μυστηριώδες αντικείμενο κοντά στο ιπποδρόμιο, ένα αντικείμενο που του έδωσε ο θηβαίος ήρωας Αμφίονας της Αντιόπης και, κατά τον Παυσανία, ήταν αυτό που τρόμαξε τα άλογα του Οινόμαου, αλλά και κάθε άλλο άλογο έκτοτε.
Ο Παυσανίας αποκαλύπτει πως την ιστορία του την είπε ένας Αιγύπτιος και μας λέει πως μπορεί να είναι αληθινή, καθώς ο Αμφίονας είχε μαγικές ικανότητες. Με τις θείες μελωδίες της λύρας του δεν ανέβαιναν εξάλλου μόνοι τους οι λίθοι που έφτιαξαν τα πρώτα τείχη της επτάπυλης Θήβας;
Ένας ακόμα διαβόητος Ταράξιππος ήταν αυτός που πανικόβαλλε τα άλογα στην Κόρινθο. Εδώ ήταν πιθανότατα ο Γλαύκος, ο γιος του Σισύφου, που στοίχειωσε τον ιππόδρομο του Ισθμού, γιατί είχε πεθάνει με τραγικό τρόπο. Είχε πάρει μέρος στους αθλητικούς αγώνες που διοργάνωσε ο Άκαστος για τον νεκρό πατέρα του Πελία, όταν -κατά τη γνωστότερη εκδοχή που παραθέτει ο λατίνος λόγιος Γάιος Ιούλιος Υγίνος- κατασπαράχθηκε από τα άλογά του, τα οποία τρελάθηκαν όταν ήπιαν νερό από μια μαγεμένη στέρνα…

Εμείς οι Έλληνες: Ο ελληνικός εμφύλιος (1946-1949)



Περισσότερα ντοκιμαντέρ εδώ.

Χώρα στα έγκατα της Γης - Κόμιξ - Το εικοστό δεύτερο συλλεκτικό τεύχος



Περισσότερα κόμικς εδώ.

16 πράγματα να κάνεις όταν βαριέσαι



Περισσότερα χρήσιμα θέματα εδώ.

21 κόλπα για να φτιάξετε παιχνίδια από συνηθισμένα αντικείμενα



Περισσότερα χρήσιμα θέματα εδώ.

ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

TRANSLATE THIS SITE

 
Copyright © 2018 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ
Powered byBlogger