ΤΑΣΕΙΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΥΛΙΚΟ

ΒΙΝΤΕΟ

30/3/22

Θουκυδίδη Ιστορία Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 75 - Μετάφραση - Ερμηνευτικά σχόλια - Απαντήσεις στις ασκήσεις σχολικού βιβλίου - Συντακτική ανάλυση

Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 75


Κείμενο

[1] T δ πιγιγνομέν μέρ Νικόστρατος  Διειτρέφους θηναίων στρατηγς παραγίγνεται βοηθν κ Ναυπάκτου δώδεκα ναυσ κα Μεσσηνίων πεντακοσίοις πλίταις· ξύμβασίν τε πρασσε κα πείθει στε ξυγχωρσαι λλήλοις δέκα μν νδρας τος ατιωτάτους κρναι, ο οκέτι μειναν, τος δ λλους οκεν σπονδς πρς λλήλους ποιησαμένους κα πρς θηναίους, στε τος ατος χθρος κα φίλους νομίζειν.
Μετάφραση: Την επόμενη μέρα έφτασε από τη Ναύπακτο ο Αθηναίος στρατηγός Νικόστρατος ο γιος του Διειτρέφη, με δώδεκα πλοία και πεντακόσιους Μεσσήνιους οπλίτες. Διαπραγματεύτηκε με τις δύο παρατάξεις και τις έπεισε να συμφιλιωθούν και να δικάσουν τους δέκα πρωταίτιους, οι οποίοι δεν έμειναν πλέον εκεί, και οι υπόλοιποι να παραμείνουν, αφού κάνουν συμφωνία μεταξύ τους και με τους Αθηναίους, υπό τον όρο να θεωρούν τους ίδιους εχθρούς και φίλους.

[2] Kα  μν τατα πράξας μελλεν ποπλεύσεσθαι· ο δ το δήμου προστάται πείθουσιν ατν πέντε μν νας τν ατο σφίσι καταλιπεν, πως σσόν τι ν κινήσει σιν ο ναντίοι, σας δ ατο πληρώσαντες κ σφν ατν ξυμπέμψειν. [3] Kα  μν ξυνεχώρησεν, ο δ τος χθρος κατέλεγον ς τς νας. δείσαντες δ κενοι μ ς τς θήνας ποπεμφθσι καθίζουσιν ς τ τν Διοσκόρων ερόν.
Μετάφραση: Αφού τα πέτυχε όλα αυτά επρόκειτο να φύγει· αλλά οι αρχηγοί του δήμου τον έπεισαν να αφήσει πίσω πέντε καράβια του, ώστε να αποθαρρυνθούν οι αντίπαλοι τους να κάνουν κίνημα. Σε αντάλλαγμα θα επάνδρωναν και θα του έδιναν ισάριθμα καράβια με δικά τους πληρώματα. Εκείνος συμφώνησε, όμως οι δημοκρατικοί στρατολόγησαν πολιτικούς τους αντιπάλους για την επάνδρωση των καραβιών. Κι επειδή εκείνοι φοβήθηκαν μήπως τους στείλουν στην Αθήνα κάθισαν ικέτες στο ιερό των Διοσκούρων.

[4] Νικόστρατος δ ατος νίστη τε κα παρεμυθετο. ς δ οκ πειθεν,  δμος πλισθες π τ προφάσει ταύτς οδν ατν γις διανοουμένων τ το μ ξυμπλεν πιστί, τά τε πλα ατν κ τν οκιν λαβε κα ατν τινς ος πέτυχον, ε μ Νικόστρατος κώλυσε, διέφθειραν ν.
Μετάφραση: Ο Νικόστρατος προσπαθούσε να τους σηκώσει και να τους καθησυχάσει. Επειδή όμως δεν τους έπειθε, οι δημοκρατικοί οπλίστηκαν με πρόφαση ότι η δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί με το Νικόστρατο, φανέρωνε ότι είχαν κακούς σκοπούς, και τους πήραν τα όπλα από τα σπίτια και θα είχαν σκοτώσει μερικούς από αυτούς που συνάντησαν τυχαία εκεί, αν δεν τους εμπόδιζε ο Νικόστρατος.  

[5] ρντες δ ο λλοι τ γιγνόμενα καθίζουσιν ς τ Ηραιον κέται κα γίγνονται οκ λάσσους τετρακοσίων.  δ δμος δείσας μή τι νεωτερίσωσιν νίστησί τε ατος πείσας κα διακομίζει ς τν πρ το ραίου νσον, κα τ πιτήδεια κεσε ατος διεπέμπετο.
Μετάφραση: Βλέποντας τι γίνεται οι άλλοι κατέφυγαν ικέτες στο ναό της Ήρας και συγκεντρώθηκαν περισσότεροι από τετρακόσιους. Οι δημοκρατικοί επειδή φοβήθηκαν μήπως επιχειρήσουν πολιτική μεταβολή, τους έπεισαν να σηκωθούν και τους μετέφεραν στο νησί απέναντι από το Ηραίο, και τους έστελναν εκεί ό,τι χρειάζονταν.

Ερωτήσεις - Ασκήσεις

1Να αξιολογηθούν από διπλωματική και στρατιωτική άποψη οι ενέργειες του ΝικόστρατουΝα σκιαγραφήσετε το χαρακτήρα του Αθηναίου στρατηγού με βάση τις ενέργειες του αυτές.

Ο Αθηναίος στρατηγός θα επιδείξει ιδιαίτερη μετριοπάθεια στο χειρισμό της κρίσης. Κατορθώνει να τερματίσει την εσωτερική διαμάχη στο νησί με την συμφιλίωση των δύο παρατάξεων, φροντίζοντας, μάλιστα, να μην εντείνει τη δυσαρέσκεια των ολιγαρχικών, καθώς θέτει ως βάση της μεταξύ τους συμφωνία να περιοριστεί η απόδοση ευθυνών στους δέκα βασικούς υπαίτιους. Ενώ, παράλληλα, πέτυχε να παραμείνουν απείραχτοι οι υπόλοιποι ολιγαρχικοί, αφού συναινέσουν στο να συνάψει η Κέρκυρα συμμαχία με την Αθήνα.
Ο Νικόστρατος με διαλλακτικότητα και διπλωματική ευστροφία προσπαθεί, επομένως, να συμβιβάσει τις αντίπαλες παρατάξεις και να ισχυροποιήσει τους δεσμούς Κερκυραίων και Αθηναίων πάντοτε με γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας του. Οι Αθηναίοι είχαν συμφέρον να ομονοούν οι Κερκυραίοι, ώστε να έχουν ακέραιες τις δυνάμεις τους στον πόλεμο κατά των Πελοποννησίων. Το ζητούμενο για το Νικόστρατο ήταν, άλλωστε, η συμμαχία της πατρίδας του με την Κέρκυρα να συναντήσει την ευρύτερη δυνατή αποδοχή.
Η επόμενη κίνηση του Νικόστρατου ήταν να δεχτεί το αίτημα των δημοκρατικών να αφήσει πέντε από τα πλοία του στο νησί, με αντάλλαγμα ισάριθμα πλοία επανδρωμένα με Κερκυραίους. Οι δημοκρατικοί φαίνεται ότι θεωρούσαν την παρουσία των αθηναϊκών πλοίων στην Κέρκυρα ως αποτρεπτικό μέσο της επιθετικότητας των αντιπάλων τους. Με την πράξη αυτή, ο Νικόστρατος φανερώνει πως κατανοεί το εύθραυστο της συμφιλίωσης που είχε μόλις επιτευχθεί, καθώς και τη διάθεσή του να στηρίξει τους δημοκρατικούς. Ας προσεχθεί, ωστόσο, πως όταν οι δημοκρατικοί προσπάθησαν να επανδρώσουν τα πλοία με πολιτικούς τους αντιπάλους κι εκείνοι προσέφυγαν ικέτες στο ιερό, ο Νικόστρατος επιχείρησε να τους σηκώσει από εκεί, όχι με τη χρήση βίας ή απειλών, αλλά προσπαθώντας να καθησυχάσει το φόβο τους ότι τίθεται σε κίνδυνο η ζωή τους. Το ρήμα παρεμυθετο του κειμένου δηλώνει τις προσπάθειες του Νικόστρατου να απαλλάξει τους ολιγαρχικούς από το φόβο, γεγονός που δείχνει τον ήπιο και μετριοπαθή χαρακτήρα του.
Ο Νικόστρατος, επίσης, όταν η κατάσταση έγινε ακόμη πιο τεταμένη, με τους οπλισμένους δημοκρατικούς να αφοπλίζουν τους ολιγαρχικούς, εμπόδισε τους δημοκρατικούς από το να σκοτώσουν τους ολιγαρχικούς που έτυχε να συναντήσουν μακριά από το ναό, όπου οι περισσότεροι είχαν καταφύγει ικέτες. Η ήπια και μετριοπαθής αυτή προσέγγιση και στάση του Νικόστρατου φανερώνουν αφενός τη διαλλακτικότητα που τον χαρακτηρίζει ως άτομο και αφετέρου τη συνέπεια με την οποία επιδίωξε να επιτύχει τον πολιτικό του στόχο, που ήταν φυσικά ο κατευνασμός των εσωτερικών αντιθέσεων στο νησί και η σύναψη συμμαχίας.
Συνολικά η πολιτική του Νικόστρατου υπήρξε διαλλακτική και η παρέμβασή του σωτήρια για έναν αριθμό ολιγαρχικών. Η στάση του καθορίζεται με γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας του, αλλά εξηγείται επίσης από το γεγονός ότι ο ίδιος δεν είχε άμεση ανάμειξη στα φοβερά πολιτικά πάθη των Κερκυραίων.
Ο Νικόστρατος, επομένως, μπορεί να χαρακτηριστεί ως συνετός στη δράση του, μετριοπαθής και εξαιρετικά διπλωματικός, αφού αποφεύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως επίδειξη ισχύος ή ως αμιγώς εχθρικές απέναντι στους ολιγαρχικούς. Η φιλειρηνική του αυτή διάθεση θα πρέπει, ωστόσο, να κρίνεται πάντα σε συνάρτηση με το γεγονός ότι βρισκόταν εκεί για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Αθήνας.

2Πώς κρίνετε την απόφαση του Νικόστρατου να συμφωνήσει με την πρόταση των δημοκρατικών;

Ο Νικόστρατος αποδεχόμενος το αίτημα των δημοκρατικών να τους αφήσει πέντε από τα πλοία του λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα ισάριθμα πλοία επανδρωμένα με Κερκυραίους, καθιστούσε σαφές ότι αντιλαμβανόταν τη ρευστή πολιτική κατάσταση στην Κέρκυρα και άρα την πιθανότητα μιας νέας συντονισμένης αντίδρασης από τη μεριά των ολιγαρχικών. Πρόθεση δική του ήταν να διασφαλιστεί η ηρεμία στο νησί, καθώς και η διατήρηση της συμμαχίας που είχε μόλις κατορθώσει να διαπραγματευτεί και με τις δύο παρατάξεις. Εντούτοις, η απόφασή του αυτή αποτέλεσε αφορμή για το ξέσπασμα νέας έντασης, εφόσον οι δημοκρατικοί θέλησαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για να απαλλαγούν από ένα σημαντικό μέρος των ολιγαρχικών επανδρώνοντας με αυτούς τα πλοία που υποσχέθηκαν στον Νικόστρατο.

3ο δ τος χθρούς κατέλεγον ς τς νας (§3): Ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η ενέργεια αυτή των δημοκρατικώνΝα συγκρίνετε την τακτική τους με αυτήν του τυράννου της Σάμου Πολυκράτη (Παράθεμα). Σε ποια συμπεράσματα οδηγείστε από τη σύγκριση;

Παράθεμα
Ηροδότου Ιστορία 3,44: Ο δε Πολυκράτης έστειλε κρυφά από τους Σαμίους απεσταλμένο στον Καμβύση, το γιο του Κύρου, που συνάθροιζε στρατό κατά της Αιγύπτου, και τον παρακάλεσε να στείλει και σ’ αυτόν στη Σάμο να ζητήσει στρατό. Και ο Καμβύσης, αφού άκουσε την πρόταση αυτή, έστειλε με προθυμία στη Σάμο απεσταλμένους για να παρακαλέσουν τον Πολυκράτη να στείλει ναυτικό για να τον ακολουθήσει στην εκστρατεία κατά της Αιγύπτου. Εκείνος τότε (δηλ. ο Πολυκράτης) διάλεξε από τους πολίτες εκείνους που ήταν πλέον ύποπτοι να επαναστατήσουν και τους έστειλε με σαράντα τριήρεις, με την παράκληση προς τον Καμβύση να μη τους στείλει πλέον πίσω προς αυτόν.

Οι δημοκρατικοί θέλοντας να απαλλαγούν από εκείνους τους ολιγαρχικούς που θεωρούσαν πιο επικίνδυνους για την ευάλωτη ακόμη πολιτική κατάσταση του νησιού, επιλέγουν να τους διώξουν από την Κέρκυρα με έναν πλάγιο τρόπο. Αποφασίζουν, δηλαδή, να επανδρώσουν με αυτούς τα πέντε πλοία που θα έδιναν στον Νικόστρατο για να ενταχθούν στη δική του δύναμη. Έτσι, οι ολιγαρχικοί θα εκδιώκονταν από την Κέρκυρα, χωρίς επί της ουσίας να θεωρείται ότι τους εξόριζαν, αφού τυπικά θα ακολουθούσαν μια συμμαχική δύναμη. Με την κίνηση αυτή οι δημοκρατικοί πίστευαν ότι θα αποδυνάμωναν την ολιγαρχική παράταξη και πως θα διασφάλιζαν τον έλεγχο του νησιού.  
Μιαν αντίστοιχη κίνηση είχε κάνει και ο Πολυκράτης, ο τύραννος της Σάμου, ο οποίος επιθυμώντας να απαλλαγεί από εκείνους τους πολίτες που θεωρούνταν περισσότεροι ύποπτοι για να επαναστατήσουν, πέτυχε με δόλιο τρόπο να συμπεριληφθεί και η Σάμος στις περιοχές από τις οποίες ο Καμβύσης συνάθροιζε στρατό για να επιτεθεί στους Αιγύπτιους. Παρατηρούμε, επομένως, πως και στις δύο περιπτώσεις ως τρόπος απαλλαγής από τους άμεσους πολιτικούς αντιπάλους επιλέγεται η έμμεση εξορία με τη συνδρομή μιας ξένης δύναμης. Σε αντίθεση, λοιπόν, με τις δημοκρατικές πολιτείες, όπου οι αντίπαλες παρατάξεις συνυπάρχουν και επιλύουν τις μεταξύ τους διαφορές μέσω δημοκρατικών διαδικασιών, στις περιοχές όπου ο έλεγχος της εξουσίας έχει ληφθεί άνομα ή βίαια, η επιλογή της συνύπαρξης μοιάζει ανεπιθύμητη, εφόσον υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο της αντεκδίκησης.
Ας σημειωθεί, πάντως, πως στην περίπτωση του Πολυκράτη, η επιλογή αυτή ισοδυναμεί με θανατική καταδίκη των αντιπάλων, εφόσον αίτημά του προς τον Καμβύση είναι να μην τους στείλει ποτέ πίσω στη Σάμο, και άρα να τους αξιοποιήσει στο στρατό του για όσο διάστημα αυτοί άντεχαν να πολεμούν.

4Να σχηματιστεί πίνακας με λέξεις της ΝΕ (σύνθετα, παράγωγα του στημι με προθέσεις) που να περιέχει: α) αρσενικά ουσιαστικά συγκεκριμένα (επιστάτης), β) ουσιαστικά αφηρημένα (διάσταση) και γ) επίθετα.

αρσενικά ουσιαστικά: επιστήμονας, επαναστάτης, αποστάτης, αντικαταστάτης, παραστάτης, συμπαραστάτης, προστάτης      

αφηρημένα ουσιαστικά: επιστήμη, ανάσταση, επανάσταση, αποστασία, διάσταση, έκσταση, αντεπανάσταση, κατάσταση, αντικατάσταση, αποκατάσταση, εγκατάσταση, υποκατάσταση, παράσταση, αναπαράσταση, αντίσταση, συμπαράσταση, περίσταση, προστασία, υπερπροστασία, ανασύσταση         

επίθετα: επιστημονικός, διεπιστημονικός, αναστάσιμος, επαναστατικός, ανάστατος, διαστημικός, εκστατικός, ένσταση, καταστατικός, ακατάστατος, παραστατικός, αντιστασιακός, περιστασιακός, απροστάτευτος, προϊστάμενος, υφιστάμενος, ανυπόστατος           

5Να σχηματίσετε φράσεις στη ΝΕ με τις λέξεις: αποστάτης, σύμβαση, πρόφαση.

- Ο πολιτικός που εγκαταλείπει την πολιτική του παράταξη και προσχωρεί σε μια αντίπαλη ονομάζεται αποστάτης.
- Ο γάμος τους είναι πλέον μια σύμβαση· μένουν μαζί μόνο για τα παιδιά.
- Όλα αυτά είναι προφάσεις· απλώς δεν θέλει να σου πει ευθέως ότι πλέον δεν τον ενδιαφέρεις.

6.   Να καταγραφούν οι ρηματικοί τύποι των §2-4 που εκφράζουν τις κύριες ενέργειες του Νικόστρατου και να μεταφερθούν στον ενεστώτα.

πράξας = πράττων
μελλεν = μέλλει
ποπλεύσεσθαι = ποπλεν
καταλιπεν = καταλείπειν
ξυνεχώρησεν = ξυγχωρε
νίστη = νίστησι
παρεμυθετο = παραμυθεται
πειθεν = πείθει
κώλυσε = κωλύει

7.  ο οκέτι μειναν (75.1): Να γράψετε τη φράση μεταφέροντας το ρήμα στους άλλους χρόνους. (Τα υπόλοιπα παρεπόμενα του ρήματος θα μείνουν αμετάβλητα).

ο οκέτι μειναν (Αόριστος)
ο οκέτι μένουσι (Ενεστώτας)
ο οκέτι μενον (Παρατατικός)
ο οκέτι μενοσι (Μέλλοντας)
ο οκέτι μεμενήκασι (Παρακείμενος)
ο οκέτι μεμενήκεσαν (Υπερσυντέλικος)

8Να καταγραφούν οι αιτιολογικές και χρονικές μετοχές του κεφαλαίου και να αναλυθούν στις αντίστοιχες προτάσεις.

ποιησαμένους: χρονικοϋποθετική μετοχή, η οποία δηλώνει το προσδοκώμενο. =  ταν ποιήσωνται
πράξας: χρονική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος, η οποία εκφράζει το προτερόχρονο. Η χρονική πρόταση που δημιουργείται εκφέρεται με Οριστική, καθώς δηλώνει κάτι το πραγματικό. = πεί πραξε
πληρώσαντες: χρονικοϋποθετική μετοχή, η οποία δηλώνει το προσδοκώμενο. = ταν πληρώσωσι
δείσαντες: αιτιολογική μετοχή, αντικειμενικής αιτιολογίας, εξαρτώμενη από ρήμα αρκτικού χρόνου. = πειδή δεισαν
πλισθες: χρονική μετοχή = πεί πλίσθη (υποκείμενο  δμος)
ς διανοουμένων: γενική απόλυτη αιτιολογική μετοχή, υποκειμενικής αιτιολογίας, εξαρτώμενη από ρήμα ιστορικού χρόνου. = ς διενοοντο
ρντες: αιτιολογική μετοχή ενεστώτα = πειδή ώρων (υποκείμενο ο λλοι)
δείσας: αιτιολογική μετοχή αορίστου = πειδή δεισεν (υποκείμενο  δμος)
πείσας: χρονική μετοχή αορίστου = πεί πεισεν (υποκείμενο  δμος)

9τ δ πιγιγνομένη... πλίταις (75.1): Να αναγνωρίσετε τους ομοιόπτωτους ονοματικούς προσδιορισμούς στο κείμενο, του οποίου επισημαίνεται η αρχή και το τέλος.

τ πιγιγνομέν = επιθετική μετοχή ως επιθετικός προσδιορισμός στο μέρ
 Διειτρέφους = παράθεση στο Νικόστρατος
στρατηγς = παράθεση στο Νικόστρατος
πεντακοσίοις = επιθετικός προσδιορισμός στο πλίταις

10Στο κείμενο της προηγούμενης άσκησης να καταγραφούν οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί και να δηλωθεί η επιρρηματική σχέση που εκφράζουν.

τ μέρ = δοτική του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης παραγίγνεται
βοηθν = τροπική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο (Νικόστρατος) του ρήματος παραγίγνεται, το οποίο και προσδιορίζει
κ Ναυπάκτου = εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει κίνηση από τόπο, που προσδιορίζει το ρήμα παραγίγνεται
ναυσ  = δοτική της συνοδείας στο ρήμα παραγίγνεται
πλίταις = δοτική της συνοδείας στο ρήμα παραγίγνεται

11. «Ο Θουκυδίδης θέλει να μεταδώσει γνώσεις τελικές μόνιμης αξίας. Κατορθώνει αυτό το πολύ σημαντικό για την εποχή του βήμα με την αποκάλυψη της νομοτέλειας που βρίσκεται πίσω από την ποικιλία και την πολυεδρικότητα των γεγονότων». (Κ.Ν. Παπανικολάου, «Θουκυδίδης», Νέα Παιδεία 4, 1978, σ. 80). Διακρίνετε αυτή τη νομοτέλεια, (δηλ. τη σύνδεση των γεγονότων μέσω της σχέσης αιτίου-αποτελέσματος), στο Κεφ. 75Τεκμηριώστε την απάντησή σας.

Ο Θουκυδίδης παρουσιάζει τα γεγονότα με τρόπο που να καθιστά εμφανή τη σχέση αιτίου-αποτελέσματος εφόσον κάθε πράξη ή επιλογή των προσώπων προκύπτει ως αποτέλεσμα μιας προγενέστερης κατάστασης και συνάμα η ίδια συνιστά αιτία για την πρόκληση μιας νέας αντίδρασης. Παρατηρούμε, δηλαδή, πως η άφιξη του Νικόστρατου, που αποτελεί επιλογή των Αθηναίων για την επίτευξη της συμφιλίωσης των αντιμαχόμενων παρατάξεων, με απώτερο στόχο τη σύναψη συμμαχίας ευρείας αποδοχής, προσφέρει στους δημοκρατικούς της Κέρκυρας την ευκαιρία να επιζητήσουν, όχι μια απλή συμφιλίωση, αλλά την πλήρη επικράτησή τους στο νησί.
Έτσι, όταν ο Νικόστρατος αποδέχεται το αίτημά τους να αφήσει πέντε δικά του πλοία με αντάλλαγμα πέντε πλοία επανδρωμένα με Κερκυραίους, οι δημοκρατικοί βρίσκουν την ευκαιρία να απαλλαγούν από τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Κίνηση, ωστόσο, που αποτελεί το έναυσμα έντονων αντιδράσεων, καθώς οι ολιγαρχικοί φοβούμενοι για τη ζωή τους προσπέφτουν ικέτες στα ιερά του νησιού· πράξη που με τη σειρά της λειτουργεί ως πρόφαση πιο δυναμικής αντίδρασης από τη μεριά των δημοκρατικών, οι οποίοι και οπλίζονται προκειμένου να προλάβουν τα υποτιθέμενα σχέδια των ολιγαρχικών.
Η όλη εξέλιξη δίνεται με τη συνεχή χρήση αιτιολογικών προτάσεων, μετοχών και εμπρόθετων προσδιορισμών, ώστε κάθε φορά να είναι εμφανές πως κάθε γεγονός αποτελεί την αιτία για την πρόκληση ενός άλλου γεγονότος. Έχουμε, έτσι, για παράδειγμα, τη γοργή και αλυσιδωτή αντίδραση γεγονότων, μόλις οι δημοκρατικοί επιδιώκουν να επανδρώσουν τα πλοία με ολιγαρχικούς, προκαλώντας τον φόβο σε αυτούς (δείσαντες δ κενοι: αιτιολογική μετοχή), κι αμέσως μετά η επίσης υποκειμενική πρόσληψη των γεγονότων από τους δημοκρατικούς (π τ προφάσει ταύτ: εμπρόθετος της αιτίας), που τους οδηγεί στο να οπλιστούν οι ίδιοι και να επιδιώξουν τον αφοπλισμό των αντιπάλων τους. 

Θουκυδίδη Ιστορία Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 75 [Συντακτική ανάλυση]
 
[1] T δ πιγιγνομέν μέρ Νικόστρατος  Διειτρέφους θηναίων στρατηγς παραγίγνεται βοηθν κ Ναυπάκτου δώδεκα ναυσ κα Μεσσηνίων πεντακοσίοις πλίταις·
Κύρια πρόταση
παραγίγνεται: Ρήμα. Νικόστρατος: Υποκείμενο ρήματος.  Διειτρέφους: Παράθεση στο υποκείμενο. στρατηγς: Παράθεση στο υποκείμενο. θηναίων: Γενική κτητική. T πιγιγνομέν: Επιθετική μετοχή ως επιθετικός προσδιορισμός στο μέρμέρ: Δοτική του χρόνου.
βοηθν: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. κ Ναυπάκτου: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης από τόπο. ναυσ & πλίταις: Δοτικές της συνοδείας. δώδεκα: Επιθετικός προσδιορισμός στο ναυσ. πεντακοσίοις: Επιθετικός προσδιορισμός στο πλίταις. Μεσσηνίων: Γενική κτητική.
 
ξύμβασίν τε πρασσε
Κύρια πρόταση
πρασσε: Ρήμα. Νικόστρατος: Εννοείται ως υποκείμενο. ξύμβασίν: Αντικείμενο ρήματος.
 
κα πείθει
Κύρια πρόταση
πείθει: Ρήμα. Νικόστρατος: Εννοείται ως υποκείμενο.
 
στε ξυγχωρσαι λλήλοις δέκα μν νδρας τος ατιωτάτους κρναι, τος δ λλους οκεν σπονδς πρς λλήλους ποιησαμένους κα πρς θηναίους,
Δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση
ξυγχωρσαι: Απαρέμφατο σε θέση ρήματος. Κερκυραίους: Εννοείται ως υποκείμενο του απαρεμφάτου. κρναι: Τελικό απαρέμφατο ως άμεσο αντικείμενο του ξυγχωρσαι (ως υποκείμενο του κρναι εννοείται το Κερκυραίους). λλήλοις: Έμμεσο αντικείμενο του ξυγχωρσαι. νδρας: Αντικείμενο του απαρεμφάτου κρναι. δέκα: Επιθετικός προσδιορισμός. τος ατιωτάτους: Επιθετικός προσδιορισμός στο νδρας ή κατηγορούμενο, αν εννοηθεί μια μετοχή ντας.
οκεν: Τελικό απαρέμφατο, ως άμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου ξυγχωρσαι. τος λλους: Υποκείμενο του απαρεμφάτου οκεν. ποιησαμένους: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του απαρεμφάτου οκεν. σπονδς: Αντικείμενο της μετοχής. πρς λλήλους & πρς θηναίους: Εμπρόθετοι προσδιορισμοί της φιλικής διάθεσης.
 
ο οκέτι μειναν,
Δευτερεύουσα αναφορική πρόταση που προσδιορίζει το δέκα νδρας
μειναν: Ρήμα. ο: Υποκείμενο ρήματος. οκέτι: Επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου.
 
στε τος ατος χθρος κα φίλους νομίζειν.
Δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση
νομίζειν: Απαρέμφατο σε θέση ρήματος. Κερκυραίους & τος λλους: Εννοούνται ως υποκείμενα του απαρεμφάτου. τος ατος: Αντικείμενο του απαρεμφάτου. χθρος κα φίλους: Κατηγορούμενα του αντικειμένου.
 
[2]   μν τατα πράξας μελλεν ποπλεύσεσθαι·
Κύρια πρόταση
μελλεν: Ρήμα.  μν: Υποκείμενο ρήματος. ποπλεύσεσθαι: Τελικό απαρέμφατο ως αντικείμενο του ρήματος (ταυτοπροσωπία). πράξας: Χρονική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο της μετοχής. τατα: Αντικείμενο της μετοχής.
 
ο δ το δήμου προστάται πείθουσιν ατν πέντε μν νας τν ατο σφίσι καταλιπεν, σας δ ατο πληρώσαντες κ σφν ατν ξυμπέμψειν.
Κύρια πρόταση
πείθουσιν: Ρήμα. ο προστάται: Υποκείμενο ρήματος. το δήμου: Γενική αντικειμενική στο προστάται. ατν: Άμεσο αντικείμενο ρήματος. καταλιπεν: Τελικό απαρέμφατο ως έμμεσο αντικείμενο ρήματος. ατν: Υποκείμενο του απαρεμφάτου (ετεροπροσωπία). νας: Άμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου. σφίσι: Έμμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου. πέντε: Επιθετικός προσδιορισμός στο νας. τν ατο: Γενική διαιρετική.
ξυμπέμψειν: Ειδικό απαρέμφατο ως έμμεσο αντικείμενο του ρήματος. ο προστάται: Υποκείμενο του απαρεμφάτου. ατο: Κατηγορηματικός προσδιορισμός. σας: Σύστοιχο αντικείμενο του απαρεμφάτου (ή επιθετικός προσδιορισμός στο εννοούμενο αντικείμενο νας). πληρώσαντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του απαρεμφάτου. κ σφν ατν: Εμπρόθετος της προέλευσης.
 
πως σσόν τι ν κινήσει σιν ο ναντίοι
Δευτερεύουσα τελική πρόταση
σιν: Ρήμα. ο ναντίοι: Υποκείμενο. ν κινήσει: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατάστασης. σσόν: Επιρρηματικός προσδιορισμός του ποσού. τι: Αιτιατική της αναφοράς.
 
[3]   μν ξυνεχώρησεν,
Κύρια πρόταση
ξυνεχώρησεν: Ρημα.  μν: Υποκείμενο.
 
ο δ τος χθρος κατέλεγον ς τς νας.
Κύρια πρόταση
κατέλεγον: Ρήμα. ο δ: Υποκείμενο. τος χθρος: Αντικείμενο ρήματος. ς τς νας: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.
 
δείσαντες δ κενοι καθίζουσιν ς τ τν Διοσκόρων ερόν.
Κύρια πρόταση
καθίζουσιν: Ρήμα. κενοι: Υποκείμενο ρήματος. ς τ ερόν: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο.  δείσαντες: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τν Διοσκόρων: Γενική κτητική.
 
μ ς τς θήνας ποπεμφθσι
Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο της μετοχής.
ποπεμφθσι: Ρήμα. κενοι: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. ς τς θήνας: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.
 
[4] Νικόστρατος δ ατος νίστη τε
Κύρια πρόταση
νίστη: Ρήμα. Νικόστρατος: Υποκείμενο. ατος: Αντικείμενο.
 
κα παρεμυθετο.
Κύρια πρόταση
παρεμυθετο: Ρήμα. Νικόστρατος: Εννοείται ως υποκείμενο. ατος: Εννοείται ως αντικείμενο.
 
ς δ οκ πειθεν,
Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση
οκ πειθεν: Ρήμα. Νικόστρατος: Εννοείται ως υποκείμενο. ατος: Εννοείται ως αντικείμενο.
 
 δμος πλισθες π τ προφάσει ταύτς οδν ατν γις διανοουμένων τ το μ ξυμπλεν πιστί, τά τε πλα ατν κ τν οκιν λαβε
Κύρια πρόταση
λαβε: Ρήμα.  δμος: Υποκείμενο ρήματος. τά πλα: Αντικείμενο ρήματος. ατν: Γενική κτητική. κ τν οκιν: Εμπρόθετος της προέλευσης.
πλισθες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. π τ προφάσει: Εμπρόθετος προσδιορισμός της αιτίας. ταύτ: Επιθετικός προσδιορισμός.
ς διανοουμένων: Γενική απόλυτη αιτιολογική μετοχή, υποκειμενικής αιτιολογίας. ατν: Υποκείμενο μετοχής. οδν: Σύστοιχο αντικείμενο της μετοχής. γις: Επιθετικός προσδιορισμός στο αντικείμενο της μετοχής. τ πιστί: Δοτική της αιτίας. το μ ξυμπλεν: Έναρθρο απαρέμφατο ως γενική αντικειμενική στο τ πιστί.
 
κα ατν τινς διέφθειραν ν.
Κύρια πρόταση
διέφθειραν ν: Ρήμα.  δμος: Εννοείται ως υποκείμενο του ρήματος (σχήμα κατά το νοούμενο λόγω της χρήσης περιληπτικού ουσιαστικού). τινς: Αντικείμενο ρήματος. ατν: Γενική διαιρετική.
 
ος πέτυχον
Δευτερεύουσα αναφορική πρόταση
πέτυχον: Ρήμα.  δμος: Εννοείται ως υποκείμενο του ρήματος. ος: Αντικείμενο ρήματος.
 
ε μ Νικόστρατος κώλυσε,
Δευτερεύουσα υποθετική πρόταση
κώλυσε: Ρήμα. Νικόστρατος: Υποκείμενο.
 
[5] ρντες δ ο λλοι τ γιγνόμενα καθίζουσιν ς τ Ηραιον κέται
Κύρια πρόταση
καθίζουσιν: Ρήμα. ο λλοι: Υποκείμενο ρήματος. κέται: Επιρρηματικό κατηγορούμενο του τρόπου. ς τ Ηραιον: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο. ρντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τ γιγνόμενα: Επιθετική μετοχή ως αντικείμενο της μετοχής ρντες.
 
κα γίγνονται οκ λάσσους τετρακοσίων.
Κύρια πρόταση
γίγνονται: Ρήμα. ο λλοι: Εννοείται ως υποκείμενο. οκ λάσσους: Κατηγορούμενο του υποκειμένου. τετρακοσίων: Γενική συγκριτική.
 
 δ δμος δείσας νίστησί τε ατος πείσας
Κύρια πρόταση
νίστησί: Ρήμα.  δμος: Υποκείμενο ρήματος. ατος: Αντικείμενο ρήματος. δείσας: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος (ως αντικείμενό της λειτουργεί η ενδοιαστική πρόταση). πείσας: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος (ως αντικείμενο της μετοχής τίθεται το ατος).
 
μή τι νεωτερίσωσιν
Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο στη μετοχή δείσας
νεωτερίσωσιν: Ρήμα. οτοι: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. τι: Σύστοιχο αντικείμενο ρήματος.
 
κα διακομίζει ς τν πρ το ραίου νσον,
Κύρια πρόταση
διακομίζει: Ρήμα.  δμος: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. ς τν νσον: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο. πρ το ραίου: Εμπρόθετος προσδιορισμός του τόπου (δηλώνει το ενώπιον).
 
κα τ πιτήδεια κεσε ατος διεπέμπετο.
Κύρια πρόταση
διεπέμπετο: Ρήμα.  δμος: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος.  τ πιτήδεια: Άμεσο αντικείμενο ρήματος. ατος: Έμμεσο αντικείμενο ρήματος. κεσε: Επιρρηματικός προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.




Δημοσίευση σχολίου

ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

TRANSLATE THIS SITE

 
Copyright © 2022 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ
Powered byBlogger