Είναι οι εκπαιδευτικοί προνομιούχοι; Δουλεύουν πραγματικά λίγες ώρες και κάθονται τρεις μήνες; Αποδομούμε τους πιο διαδεδομένους μύθους για το ωράριο, τις διακοπές και τον μισθό των εκπαιδευτικών και αποκαλύπτουμε την αθέατη εργασία που κρύβεται πίσω από κάθε ώρα διδασκαλίας.
Σε κάθε δημόσιο διάλογο για την παιδεία, το αφήγημα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο: οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα είναι οι «προνομιούχοι» του συστήματος. Δουλεύουν λίγο, πληρώνονται για να κάθονται και απολαμβάνουν τρεις μήνες διακοπών.
Αυτή η καρικατούρα, μια μίξη μισής αλήθειας και ολόκληρου ψεύδους, δεν είναι απλώς μια παρεξήγηση. Είναι μια στοχευμένη προσπάθεια απαξίωσης που μετατρέπει τον δάσκαλο σε αποδιοπομπαίο τράγο. Ήρθε η ώρα να δούμε την αλήθεια πίσω από τους αριθμούς.
Μύθος #1: Το ωράριο των 23 ωρών και η "ορατή" εργασία
Το επιχείρημα ξεκινά πάντα με το ωρολόγιο πρόγραμμα: «Ο καθηγητής διδάσκει 23 ώρες την εβδομάδα». Αυτό είναι το ορατό μέρος της εργασίας. Είναι ο χρόνος που ο εκπαιδευτικός βρίσκεται μπροστά στους μαθητές.
Όμως, το πραγματικό ωράριο του εκπαιδευτικού δεν τελειώνει με το κουδούνι. Η διδασκαλία είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου.
Τι κρύβεται πίσω από μία ωρα διδασκαλίας;
Για κάθε μία ώρα στην τάξη, αντιστοιχούν πολλαπλάσιες ώρες «αθέατης» εργασίας που μεταφέρονται στο σπίτι, στα απογεύματα και τα σαββατοκύριακα:
Προετοιμασία υλικού: Σχεδιασμός μαθήματος, δημιουργία φυλλαδίων, αναζήτηση πηγών.
Διόρθωση & αξιολόγηση: Δεκάδες γραπτά, τεστ και εργασίες που απαιτούν προσεκτική διόρθωση και εξατομικευμένη ανατροφοδότηση.
Επικοινωνία με γονείς: Ενημερώσεις, τηλεφωνήματα, συναντήσεις για την πρόοδο κάθε μαθητή.
Διοικητικά καθήκοντα: Ατελείωτη γραφειοκρατία με απουσιολόγια, πρακτικά συλλόγων, εκθέσεις και αναφορές.
Παιδαγωγικές δράσεις: Οργάνωση και συνοδεία σε εκδρομές, σχολικές γιορτές, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά προγράμματα.
Επιμορφώσεις & συσκέψεις: Υποχρεωτική συμμετοχή σε συλλόγους διδασκόντων και επιμορφωτικά σεμινάρια.
Η δουλειά του εκπαιδευτικού δεν είναι μια εργασία 9 με 2. Είναι ένα λειτούργημα που δεν σταματά ποτέ.
Μύθος #2: Οι "τρεις μήνες διακοπών" που δεν είναι ούτε τρεις ούτε διακοπές
Αυτό είναι το αγαπημένο επιχείρημα των επικριτών. Η πραγματικότητα, όμως, είναι εντελώς διαφορετική.
Οι εκπαιδευτικοί εργάζονται μέχρι τις 30 Ιουνίου, καλύπτοντας βαθμολογίες, αποτελέσματα, απολυτήριες και πανελλαδικές εξετάσεις, καθώς και την υποστήριξη για τα μηχανογραφικά.
Τα σχολεία, ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά όλο το καλοκαίρι και οι εκπαιδευτικοί δίνουν το παρόν σε αυτά, εναλλάξ, για να κάνουν εφημερία.
Όλοι οι εκπαιδευτικοί επιστρέφουν στα σχολεία την 1η Σεπτεμβρίου για προγραμματισμό, συνεδριάσεις, αναθέσεις μαθημάτων και οργάνωση της νέας χρονιάς.
Ο καθαρός χρόνος πραγματικών διακοπών είναι περίπου 6-7 εβδομάδες, όχι τρεις μήνες. Επιπλέον, σε αντίθεση με έναν υπάλληλο του ιδιωτικού τομέα, ο εκπαιδευτικός δεν έχει την ευελιξία να επιλέξει πότε θα πάρει την άδειά του.
Η αθέατη πραγματικότητα: Χαμηλός μισθός και έργο ψυχής
Πέρα από τους μύθους, υπάρχει και η σκληρή πραγματικότητα. Ο μισθός ενός νεοδιόριστου εκπαιδευτικού στην Ελλάδα, παρά τα πολλαπλά πτυχία και τα μεταπτυχιακά, είναι λιγότερο από 900 ευρώ καθαρά.
Αυτός ο μισθός δεν ανταμείβει απλώς τις ώρες διδασκαλίας. Καλεί τον εκπαιδευτικό να είναι ψυχολόγος για έναν μαθητή που υποφέρει, κοινωνικός λειτουργός για μια οικογένεια σε κρίση, και φάρος γνώσης σε μια απομακρυσμένη τάξη στην Ικαρία ή τα Αντικύθηρα, συχνά χωρίς θέρμανση και υποδομές.
Γιατί αυτή η απαξίωση; Η στρατηγική πίσω από τον "αποδιοπομπαίο τράγο"
Η συστηματική καλλιέργεια της εικόνας του «τεμπέλη» εκπαιδευτικού δεν είναι αθώα. Εξυπηρετεί μια συγκεκριμένη στρατηγική:
Υπονομεύει το δημόσιο σχολείο για να προωθήσει την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης.
Δικαιολογεί τους χαμηλούς μισθούς και τις ελαστικές εργασιακές σχέσεις.
Μετατρέπει τον λειτουργό σε υπάλληλο, που αξιολογείται με κριτήρια απόδοσης δανεισμένα από τον κόσμο των επιχειρήσεων.
Η διδασκαλία δεν μετριέται με ρολόι, αλλά με ζωές
Η ουσία της δουλειάς του εκπαιδευτικού δεν χωράει σε πίνακες Excel. Είναι ένα έργο άυλο που δεν παράγει προϊόντα, αλλά σπέρνει ιδέες, διαμορφώνει χαρακτήρες και αλλάζει ζωές.
Όταν υπονομεύεται ο δάσκαλος, υπονομεύεται το θεμέλιο της κοινωνίας μας...