Στην καρδιά των Σφακίων, λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος, συμβαίνει κάτι ανεξήγητο. Μια «στρατιά» από σκιές, πολεμιστές με αστραφτερές πανοπλίες, εμφανίζεται στον Θυμέ Κάμπο και προελαύνει προς τη θάλασσα. Οι ντόπιοι τους αποκαλούν «Δροσουλίτες», γιατί εμφανίζονται με τη δροσιά της χαραυγής για λίγα λεπτά, κάθε χρόνο τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Είναι φαντάσματα; Μύθος; Ή μήπως ένα μοναδικό φυσικό φαινόμενο;
Χατζημιχάλης Νταλιάνης: Ο ήρωας πίσω από τον μύθο
Η ιστορία των Δροσουλιτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Μάχη του Φραγκοκάστελου, μια από τις πιο ηρωικές σελίδες της Κρητικής Επανάστασης. Πρωταγωνιστής ήταν ο Ηπειρώτης αγωνιστής Χατζημιχάλης Νταλιάνης, ένας πλούσιος έμπορος που εγκατέλειψε τα πάντα για να πολεμήσει για την Ελλάδα.
Ο Νταλιάνης, με το ιππικό του σώμα και περίπου 500 πεζούς, κατέλαβε το ενετικό Φραγκοκάστελο στα Σφακιά, προετοιμάζοντας την άμυνα ενάντια στον Μουσταφά Πασά και τον τεράστιο στρατό του. Παρά τις προειδοποιήσεις των ντόπιων Σφακιανών να πολεμήσει στα βουνά, ο Νταλιάνης αποφάσισε να δώσει τη μάχη στην πεδιάδα. Η επιλογή του αυτή αποδείχθηκε μοιραία.
Η τραγική μάχη και ο θάνατος του ήρωα
Στις 18 Μαΐου 1828, 8.000 Οθωμανοί επιτέθηκαν στο Φραγκοκάστελο. Η μάχη ήταν άνιση και σύντομα οι Έλληνες υπερασπιστές βρέθηκαν σε πολύ δύσκολη θέση. Ο Νταλιάνης, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να σώσει τους άνδρες του, έκανε μια ηρωική έξοδο με τους ιππείς του. Όμως, οι Οθωμανοί τον περικύκλωσαν. Πολέμησε γενναία μέχρι τέλους, αλλά τελικά σκοτώθηκε και το κεφάλι του παραδόθηκε στον Μουσταφά Πασά ως τρόπαιο.
Η μάχη τελείωσε με πάνω από 350 νεκρούς Έλληνες, οι οποίοι θάφτηκαν πρόχειρα ή έμειναν άταφοι, και πάνω από 800 νεκρούς Τούρκους.
Οι Δροσουλίτες: Φαντάσματα ή φαινόμενο;
Λέγεται ότι οι άταφες ψυχές των νεκρών πολεμιστών δεν βρήκαν ποτέ γαλήνη. Από τότε, κάθε χρόνο, οι σκιές τους εμφανίζονται στην περιοχή, ζωντανεύοντας τη μάχη.
1890: Ένα απόσπασμα Τούρκων, βλέποντας το φαινόμενο, τρόμαξε και έλαβε θέση μάχης.
Κατοχή: Γερμανοί στρατιώτες, βλέποντας τις σκιές, άνοιξαν πυρ νομίζοντας ότι πρόκειται για αντάρτες.
Η επιστήμη έχει προσπαθήσει να εξηγήσει το φαινόμενο ως «ανώτερο αντικατοπτρισμό», όπου οι εικόνες στρατιωτών από τη Λιβύη αντικατοπτρίζονται στον ορίζοντα λόγω της υγρασίας και των συνθηκών. Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν πείθει τους ντόπιους, που επιμένουν ότι πρόκειται για φαντάσματα.
Είτε πρόκειται για ένα σπάνιο οπτικό φαινόμενο είτε για κάτι μεταφυσικό, οι Δροσουλίτες παραμένουν ένα από τα πιο συναρπαστικά μυστήρια της Ελλάδας.
Αν βρεθείτε ποτέ στα Σφακιά, αξίζει να ξυπνήσετε νωρίς. Μπορεί να είστε ένας από τους τυχερούς που θα δουν τις σκιές των πολεμιστών να προελαύνουν για πάντα στο Φραγκοκάστελο.