.jpg)
Ξεχάστε όσα ξέρετε για τη διάσημη βασίλισσα της Αιγύπτου! Υπήρξε μια άλλη, εξίσου σημαντική Κλεοπάτρα, η οποία έζησε στην Αλεξάνδρεια της ρωμαϊκής εποχής και άλλαξε την πορεία της επιστήμης. Η Κλεοπάτρα η Αλχημίστρια δεν ήταν βασίλισσα, αλλά μια πρωτοπόρος φιλόσοφος, συγγραφέας και αλχημίστρια, που το όνομά της συνδέεται με τα πρώτα βήματα της αλχημείας.
Μια επιστήμονας πριν από την επιστήμη
Η Κλεοπάτρα έζησε μεταξύ του 1ου και του 3ου αιώνα μ.Χ. και το έργο της αποτέλεσε θεμέλιο για τους μετέπειτα αλχημιστές, όπως ο Ζώσιμος ο Πανοπολίτης, ο οποίος την αναφέρει με σεβασμό.
Η μεγαλύτερη συνεισφορά της ήταν η εφεύρεση συσκευών απόσταξης, όπως ο άμβικας, ένα πρωτοποριακό όργανο που χρησιμοποιήθηκε για αιώνες. Η Κλεοπάτρα ήταν η πρώτη που προσπάθησε να εισάγει την ποσοτικοποίηση στα πειράματα, καταγράφοντας με ακρίβεια τα μέτρα και τα σταθμά των υλικών της. Μια διαδικασία που σήμερα θεωρείται αυτονόητη για κάθε επιστημονικό πείραμα.
Ο μύθος της Φιλοσοφικής Λίθου
Ο κυριότερος στόχος των αλχημιστών ήταν η δημιουργία της Φιλοσοφικής Λίθου, ενός μυθικού υλικού που πιστευόταν ότι μπορούσε να μετατρέψει τα ευτελή μέταλλα σε χρυσό και να προσφέρει αιώνια ζωή. Κάποιες πηγές αναφέρουν ότι η Κλεοπάτρα ήταν η πρώτη που κατάφερε να την δημιουργήσει. Μάλιστα, ο συγγραφέας του 17ου αιώνα, Michael Maier, την κατατάσσει πρώτη ανάμεσα στις τέσσερις γυναίκες που ήταν ικανές να παρασκευάσουν τη λίθο.
Η φιλοσοφία της ήταν βαθιά. Στο έργο της «Διάλογος φιλοσόφων και Κλεοπάτρας», παρομοιάζει την αλχημεία με την ανανέωση και τη μεταμόρφωση της ζωής, χρησιμοποιώντας εικόνες που παραπέμπουν στη μητρότητα.
Τα σύμβολα και το μυστήριο
Τα έργα της Κλεοπάτρας είναι από τα παλαιότερα αλχημικά κείμενα που έχουν διασωθεί. Σε αυτά, χρησιμοποιούσε σύμβολα όπως ο ουροβόρος όφις (το φίδι που τρώει την ουρά του), ένα από τα πιο σημαντικά σύμβολα της αλχημείας, που αντιπροσωπεύει την αιωνιότητα και την ενότητα του σύμπαντος. Επίσης, τα σχέδια με αστέρια και ημισελήνους πιστεύεται ότι απεικονίζουν τη μετατροπή του μολύβδου σε ασήμι.
Η Κλεοπάτρα η Αλχημίστρια ήταν μια διορατική πνευματική προσωπικότητα που έθεσε τις βάσεις για την επιστήμη της χημείας. Η κληρονομιά της, γεμάτη μυστικισμό και βαθιά φιλοσοφία, συνεχίζει να εμπνέει ακόμα και σήμερα.