Όλοι πιστεύουν ότι οι γάτες ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής καθημερινότητας. Η αλήθεια, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Για αιώνες, οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν ιδέα για αυτά τα μυστηριώδη αιλουροειδή. Η ιστορία της γάτας στον ελλαδικό χώρο είναι γεμάτη εκπλήξεις και ξεκινάει πολύ αργότερα απ’ ό,τι φαντάζεσαι!
Η καταγωγή της γάτας: Όχι στην Αίγυπτο, αλλά στην Εγγύς Ανατολή!
Αν και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι λάτρευαν τις γάτες, η εξημέρωσή τους δεν ξεκίνησε εκεί, αλλά περίπου το 7500 π.Χ. στη Γόνιμη Ημισέληνο. Οι πρώτοι γεωργοί, αποθηκεύοντας σιτηρά, προσέλκυσαν ποντίκια, και αυτά με τη σειρά τους τις άγριες γάτες της περιοχής. Σταδιακά, οι γάτες έγιναν πολύτιμοι σύμμαχοι του ανθρώπου στον αγώνα κατά των τρωκτικών, και η σχέση αυτή ταξίδεψε με τους εμπόρους και τους ναυτικούς σε όλο τον κόσμο.
Οι νυφίτσες... και οι Φοίνικες!
Η πρώτη επιβεβαιωμένη παρουσία γάτας στην Ελλάδα χρονολογείται γύρω στο 1200 π.Χ., στην εποχή των Μυκηναίων. Ποιοι τις έφεραν; Οι Φοίνικες ναυτικοί. Χρησιμοποιούσαν τις γάτες στα πλοία τους για να ελέγχουν τα ποντίκια, αλλά και ως εμπορεύματα. Μέσω του εμπορίου με την Αίγυπτο, οι γάτες βρέθηκαν στα λιμάνια του Αιγαίου, στις Κυκλάδες και στην Πελοπόννησο.
Ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι πριν την εμφάνιση των γατών, οι αρχαίοι Έλληνες είχαν για προστάτες από τα τρωκτικά τις νυφίτσες! Τις θεωρούσαν πιο αποτελεσματικές, αν και λιγότερο φιλικές. Ο Αριστοτέλης δεν ασχολήθηκε σχεδόν καθόλου με τις γάτες, ενώ ο Ηρόδοτος τις περιέγραψε με θαυμασμό, σαν να βλέπει κάτι εξωτικό.
Από την αδιαφορία στην αποδοχή
Η εξάπλωση της γάτας στην ελληνική κοινωνία ήταν αργή. Κατά την κλασική περίοδο, σπάνιζαν οι απεικονίσεις τους σε τοιχογραφίες και ψηφιδωτά. Μόνο τον 5ο αιώνα π.Χ., σε νομίσματα της Μεγάλης Ελλάδας (Νότια Ιταλία), εμφανίζεται για πρώτη φορά καλλιτεχνική απεικόνιση γάτας να παίζει με παιδιά.
Ήταν οι Ρωμαίοι εκείνοι που έδωσαν στη γάτα τη θέση που κατέχει σήμερα. Κατά την αυτοκρατορική περίοδο, οι γάτες είχαν πια κερδίσει τον άνθρωπο με τη γοητεία και τη χρησιμότητά τους. Με την επέκταση του ρωμαϊκού εμπορίου, η γάτα έγινε ένα συνηθισμένο ζώο στα σπίτια, τις αποθήκες και τα πλοία της Ελλάδας.
Έτσι, η πρώτη γάτα στην Ελλάδα δεν ήταν κάποια μυθική φιγούρα, αλλά ένας ταπεινός ταξιδιώτης που έφτασε σε ένα πλοίο γεμάτο εμπορεύματα. Και από τότε, η θέση της στην ελληνική καρδιά είναι αδιαπραγμάτευτη.