Είναι 15 Μαρτίου 1984. Το φορτηγό πλοίο «Γαρυφαλλιά», ελληνικών συμφερόντων, ξεκινά το ταξίδι του από την Μομπάσα (Κένυα) για το Καράτσι (Πακιστάν). Αυτό το ταξίδι, όμως, έμελλε να μείνει στην ιστορία ως ένα από τα πιο αποκρουστικά εγκλήματα που διαπράχθηκαν ποτέ στα ελληνικά ύδατα, αμαυρώνοντας τη φήμη της ελληνικής ναυτιλίας παγκοσμίως.
Τι συνέβη όταν ο καπετάνιος, Αντώνης Π., ανακάλυψε 11 λαθρεπιβάτες και γιατί η τελική δικαστική απόφαση προκάλεσε οργή και αμφισβήτηση;
Η ανακάλυψη στο αμπάρι και η απάνθρωπη απόφαση
Λίγες ώρες μετά τον απόπλου, ο Πλοίαρχος και το πλήρωμα άκουσαν θορύβους. Η «πηγή» ήταν ένα σύνηθες φαινόμενο της εποχής: 11 λαθρεπιβάτες σομαλικής καταγωγής, οι μισοί από τους οποίους ήταν ανήλικοι, κρύβονταν στο αμπάρι του πλοίου.
Η απόφαση του καπετάνιου ήταν άμεση και απάνθρωπη:
- Διήμερη καταδίκη: Διέταξε να κλειστούν οι 11 λαθρεπιβάτες στην αποθήκη των αμπαριών για δύο ολόκληρες μέρες, χωρίς νερό και φαγητό.
- Η κτηνωδία: Την τρίτη μέρα, το πράγμα έγινε ανείπωτα χειρότερο. Πέταξε τους δύο πρώτους στη θάλασσα μόνο με ένα σωσίβιο.
- Εκτέλεση στο κατάστρωμα: Στη συνέχεια, με τη χρήση καπνογόνων και απειλή όπλου, ανέβασε τους υπόλοιπους στο κατάστρωμα.
Παρά τις εκκλήσεις ορισμένων μελών του πληρώματος να σταματήσει την κτηνωδία, ο καπετάνιος παρέμεινε ανένδοτος. Με τη βοήθεια ορισμένων ναυτικών, έριξε και τους 9 εναπομείναντες στο αλμυρό νερό.
Γνώριζε για τους καρχαρίες; Ο υγρός τάφος στον Ινδικό Ωκεανό
Το πιο ανατριχιαστικό σημείο της υπόθεσης ήταν η εμπειρία του καπετάνιου. Γνώριζε άριστα τον Ινδικό Ωκεανό, ειδικά την περιοχή ανοιχτά της Σομαλίας.
Αυτό σημαίνει ότι:
Ο Αντώνης Π. ήξερε πως η θαλάσσια περιοχή έβριθε από καρχαρίες.
Ουσιαστικά, ο πλοίαρχος έσπρωξε τους 11 λαθρεπιβάτες σε έναν βέβαιο, υγρό τάφο γεμάτο θαλάσσια κήτη. Λίγο αργότερα, τα θαλάσσια κήτη βρήκαν το επόμενο… σαρκικό τους δώρο.
Η δίκη και η σοκαριστική αποφυλάκιση
Το πλοίο επέστρεψε στην Ελλάδα δύο μήνες μετά, τον Μάιο του 1984. Ο μάγειρας της «Γαρυφαλλιάς», Ευτύχιος Ζωγραφάκης, αδυνατώντας να αντέξει το βάρος του εγκλήματος, κατήγγειλε τα πάντα στις Λιμενικές Αρχές της Πάτρας.
Η υπόθεση συγκλόνισε την παγκόσμια κοινότητα και η δίκη ορίστηκε για τον Σεπτέμβριο του 1985:
- Πρώτη καταδίκη: Ο Πλοίαρχος Αντώνης Π. καταδικάστηκε σε 10 χρόνια και 10 μήνες φυλάκισης.
- Ποινές πληρώματος: Άλλα εννιά μέλη του πληρώματος έλαβαν ποινές από 14 έως 44 μήνες.
- Η ανατροπή: Μόλις δύο χρόνια αργότερα (1987), ο καπετάνιος αποφυλακίστηκε με εγγύηση μετά από νέο δικαστήριο.
Πώς αιτιολογήθηκε η αποφυλάκιση;
Η δεύτερη απόφαση βασίστηκε σε ένα νομικό κενό που σόκαρε: «δεν υπήρχαν απτές αποδείξεις πως οι λαθρεπιβάτες πέθαναν». Το γεγονός ότι 11 άνθρωποι εξαφανίστηκαν σε θάλασσα γεμάτη καρχαρίες δεν θεωρήθηκε απόδειξη θανάτου.
Η υπόθεση «Γαρυφαλλιά» παραμένει ένα σκοτεινό κεφάλαιο, υπενθυμίζοντάς μας το πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στην ανθρώπινη φύση και την ανεξέλεγκτη κτηνωδία.
