Τον Νοέμβριο συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη δολοφονία του Προέδρου Τζον Φ. Κένεντι (JFK), ένα γεγονός που, σε αντίθεση με άλλα ιστορικά ορόσημα, δεν έπαψε ποτέ να απασχολεί την κοινή γνώμη. Σχεδόν αμέσως μετά τους πυροβολισμούς στο Ντάλας της 22ας Νοεμβρίου 1963, οι εικασίες και οι θεωρίες συνομωσίας άρχισαν να πλημμυρίζουν τον πλανήτη.
Χιλιάδες βιβλία, ντοκιμαντέρ, podcast και ταινίες του Χόλιγουντ έχουν αφιερωθεί στο συμβάν. Ωστόσο, όσες περισσότερες πληροφορίες έρχονται στο φως, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αμφιβολία για το τι πραγματικά συνέβη.
Το μυστήριο τροφοδοτείται τώρα από μια νέα συνταρακτική αποκάλυψη που αμφισβητεί την επίσημη εκδοχή του «μοναχικού δολοφόνου» (Lee Harvey Oswald).
Η νέα αποκάλυψη: Ένα βλήμα που αλλάζει την Ιστορία
Πρόσφατα, ένας βασικός μάρτυρας, ο πρώην πράκτορας της Μυστικής Υπηρεσίας Paul Landis, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την Jackie Kennedy εκείνη την ημέρα, έσπασε τη σιωπή δεκαετιών:
- Η εκδοχή Landis: Ο Landis δήλωσε ότι βρήκε ένα βλήμα μέσα στη λιμουζίνα των Κένεντι μετά τον πυροβολισμό και αργότερα το άφησε στο φορείο του Προέδρου στο νοσοκομείο.
- Η επίσημη εκδοχή (Warren Commission): Το επίσημο πόρισμα ισχυριζόταν ότι το βλήμα βρέθηκε στο φορείο του Κυβερνήτη John B. Connally Jr, ο οποίος βρισκόταν επίσης στο αυτοκίνητο και τραυματίστηκε.
Αυτή η φαινομενικά μικρή διαφορά είναι καταλυτική. Αν το βλήμα βρέθηκε στο φορείο του JFK, αμφισβητείται η θεωρία της «μαγικής σφαίρας» (single bullet theory) που υποστήριζε ότι μία μόνο σφαίρα διαπέρασε τον Κένεντι και χτύπησε στη συνέχεια τον Connally.
«Αν δεν πέρασε [η σφαίρα] με αυτόν τον τρόπο, μένουμε με αναπάντητα ερωτήματα για το πού είναι η σφαίρα που χτύπησε τον Connally», εξηγεί ο ειδικός Peter Ling. «Αν αρχίσουμε να βρίσκουμε περισσότερα βλήματα από όσα μπορούμε να εξηγήσουμε με την ταχύτητα βολής του Oswald, τότε πρέπει να υπήρχε και άλλος σκοπευτής».
Τρεις λόγοι που το μυστήριο παραμένει αιώνιο
Η διαρκής γοητεία με τη δολοφονία του JFK τροφοδοτείται από έναν συνδυασμό παραγόντων:
1. Η εμβληματική φιγούρα του JFK
Ο Κένεντι ήταν ο πρώτος «τηλεοπτικός» Πρόεδρος, ένας νεαρός πολιτικός με γοητευτική σύζυγο και παιδιά. Ο θάνατός του, γεμάτος βία και απώλεια, έγινε μια σεισμική στιγμή που διέκοψε μια περίοδο ελπίδας και αισιοδοξίας.
2. Η κινηματογραφική καταγραφή
Το φρικτό γεγονός καταγράφηκε στην κάμερα. Το φιλμ Zapruder (26 δευτερόλεπτα αθόρυβης λήψης 8mm) αποτύπωσε τη στιγμή και έφερε την ωμή βία στα σπίτια όλων. Η εικόνα της Jackie Kennedy με το ροζ ταγέρ να σέρνεται στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου έχει χαραχθεί στη μνήμη.
3. Η διαιωνιζόμενη αμφισβήτηση (Conspiracy Theories)
Το πόρισμα της Επιτροπής Warren (1964) κατέληξε στο ότι ο Oswald έδρασε μόνος του. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν άκουσε ποτέ την πλευρά του Oswald, καθώς δολοφονήθηκε δύο μέρες αργότερα από τον Jack Ruby.
Αυτή η αβεβαιότητα οδήγησε σε χιλιάδες θεωρίες (CIA, Κουβανοί, Ρώσοι, Μαφία) και σε μια συντριπτική κοινή συναίνεση στις ΗΠΑ: μια έρευνα του 2017 έδειξε ότι το 61% των Αμερικανών πιστεύει πως υπήρχαν κι άλλοι εμπλεκόμενοι.
Πώς ο JFK έγινε πηγή έμπνευσης για την Τέχνη
Το μυστήριο είναι χρυσωρυχείο για συγγραφείς και σκηνοθέτες:
- Λογοτεχνία: Ο Stephen King στο 11/22/63 διηγείται την ιστορία ενός ταξιδιώτη του χρόνου που προσπαθεί να αποτρέψει τη δολοφονία. Ο Don DeLillo στο Libra τοποθετεί τον Oswald στο κέντρο μιας συνομωσίας της CIA.
- Κινηματογράφος: Η πιο καθοριστική ταινία είναι το αμφιλεγόμενο «JFK» του Oliver Stone (1991), το οποίο υιοθέτησε τη θεωρία της συνομωσίας της CIA και πυροδότησε τέτοιες αντιδράσεις, που το Κογκρέσο ψήφισε νόμο για την αποδέσμευση εκατομμυρίων διαβαθμισμένων εγγράφων (η τελευταία δέσμη εγκρίθηκε από τον Biden φέτος).
Όπως σημειώνει ο Peter Ling, «Η δολοφονία του Κένεντι θεωρείται αυτή η στιγμή που η αισιοδοξία της δεκαετίας του '60 αρχίζει να κλονίζεται». Η συνομωσία, για πολλούς, είναι ο τρόπος να «βγάλουν νόημα» στην απώλεια ενός οράματος από «κακές δυνάμεις».
Το μόνο βέβαιο είναι ότι, παρά τις νέες αποκαλύψεις, το μυστήριο θα συνεχιστεί. «Είναι μια ιστορία μυστηρίου που όλοι γνωρίζουν, αλλά κανείς δεν έχει το τελευταίο κεφάλαιο».