Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής. Ένα όνομα συνδεδεμένο με τη δόξα, την κατάκτηση και την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Ο Οθωμανός Σουλτάνος που αυτοανακηρύχθηκε «Καίσαρας» (Ρωμαίος Αυτοκράτορας), φιλοδοξώντας να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος του κόσμου. Η δίψα του ήταν ικανή να καταπιεί την «Κόκκινη Μηλιά», τη Ρώμη, ονειρευόμενος να καρφώσει ένα εγχειρίδιο στην καρδιά του Χριστιανισμού.
Ωστόσο, αυτή η αχόρταγη λεμαργία και η ύβρις που τον έντυσε με την αλαζονεία ενός Θεού, τελείωσε με τον πιο ταπεινωτικό και μακάβριο τρόπο, μακριά από τα οράματά του.
Η μεγάλη ύβρις: Από τον πορθητή στον «αυτοκράτορα του κόσμου»
Τον Μάιο του 1453, ο Μωάμεθ Β΄ όρμησε πάνω στην Κωνσταντινούπολη «με σίδερο, φωτιά και αίμα», μετατρέποντας την Αγία Σοφία σε τζαμί. Η θηριωδία της τρίτης ημέρας λεηλασίας άφησε ανεξίτηλα σημάδια στην πόλη, με το αίμα χιλιάδων αθώων να ρέει στους δρόμους.
Παρά τις υποσχέσεις, η βαρβαρότητα της κατάκτησης επισκίασε τη φήμη του. Για τον Μωάμεθ, όμως, αυτό ήταν μόνο η αρχή. Το βλέμμα του ήταν στραμμένο στη Δύση, και η εκστρατεία του στο Οτράντο της Ιταλίας ήταν το πρώτο βήμα για να γίνει ο κυρίαρχος του κόσμου, κληρονόμος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Καίσαρα.
Ο αιφνίδιος θάνατος και η πολιτική συγκάλυψη
Στις 3 Μαΐου 1481, όλα τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Σουλτάνου τελείωσαν με έναν απλό πόνο στο στομάχι, πιθανώς από αργό δηλητήριο σε σιρόπι. Ο Μωάμεθ Β΄ εξέπνευσε σιωπηλά μέσα στη στρατιωτική του σκηνή, στο στρατόπεδο Χουνκιάρ Τσαγερσί (Hünkâr Çayırı).
Ο θάνατος δεν ήταν λύτρωση, αλλά η αρχή μιας πικρής ειρωνικής χλεύης στην επίγεια εξουσία του. Ο Μεγάλος Βεζύρης, Μωάμεθ Πασάς, έστησε ένα επικίνδυνο πολιτικό παιχνίδι. Κρύβοντας τον θάνατο του Πορθητή, προσπάθησε να εξασφαλίσει τον θρόνο για τον γιο του Σουλτάνου, Τζεμ, έναντι του μεγαλύτερου αδελφού του, Βαγιαζήτ Β΄.
19 ημέρες σήψης: Η ειρωνεία της επίγειας εξουσίας
Καθώς οι γιατροί έμπαιναν και έβγαιναν από τη σκηνή προσποιούμενοι ότι τον θεραπεύουν, το άψυχο σώμα του ανθρώπου που ήθελε να κυριαρχήσει στον κόσμο κρατούνταν όμηρος κάτω από τον καυτό ήλιο του Μαΐου. Ούτε πλύσιμο, ούτε προσευχή, ούτε ταφή. Μόνο αναμονή και σήψη.
Μέσα σε λίγες ημέρες, μία αφόρητη δυσοδία άρχισε να απλώνεται, αδύνατον να κρυφτεί. Η πολιτική μηχανογραφία είχε ξεχάσει το πτώμα.
- Η εξέγερση: Οι φήμες εξαπλώθηκαν. Οι Γενίτσαροι, μη λαμβάνοντας τον μισθό τους και υποψιαζόμενοι την αλήθεια, εξεγέρθηκαν, λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη και κατασπάραξαν τον Μεγάλο Βεζύρη στους δρόμους.
- Η μακάβρια αλήθεια: Συνολικά 19 ημέρες έμεινε το σώμα του κατακτητή της Κωνσταντινούπολης εκτεθειμένο. Όταν τελικά, όσοι τον αποκαλούσαν «Κέισαρα» αποπειράθηκαν να τον ταριχεύσουν σαν Ρωμαίο αυτοκράτορα, ήταν πολύ αργά. Η ζέστη είχε παραμορφώσει τη σορό ανεπανόρθωτα.
- Το σαπισμένο πτώμα: Λέγεται ότι όσοι μπήκαν στη σκηνή τρομαγμένοι από το θέαμα και τη δυσοδία έκαναν εμετό. Το πτώμα ήταν αγνώριστο, πρησμένο, μελανιασμένο και σκασμένο. Τα εσωτερικά όργανα αναγκάστηκαν να αφαιρεθούν και να πεταχτούν σε υπόνομο.
Ο Πορθητής διαλυόταν από τη φύση, ενώ οι γιοι του έτρεχαν για τον θρόνο.
Το τίμημα της κατάκτησης: Θεία δικαιοσύνη;
Ο Βαγιαζήτ Β΄ έφτασε στην πόλη στις 21 Μαΐου και ανέβηκε στον θρόνο. Αυτό που του έδειξαν ως σώμα του πατέρα του δεν ήταν ένας ένδοξος Πορθητής, αλλά ένα ερείπιο σάρκας. Κατέβηκε κρυφά στο μαυσωλείο του πανίσχυρου τεμένους που είχε χτίσει ο ίδιος ο Μωάμεθ, θάβοντας τον πατέρα του ως μία ντροπή κρυμμένη από τα βλέμματα.
Η επίγεια ισχύς, η ύβρις και η άπληστη φιλοδοξία στάθηκαν εντελώς ανίσχυρες απέναντι στους νόμους της φύσης και του θανάτου.
Πολλοί χρονικογράφοι και λόγιοι, τότε και τώρα, αναρωτήθηκαν: η καθυστέρηση των 19 ημερών και η φρικτή διάλυση της σορού ήταν απλώς πολιτική αστοχία ή μήπως το τίμημα των αθώων που σφάχτηκαν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης;
Ίσως, η κατάληξη του Μωάμεθ Β΄ να ήταν η πιο πικρή μορφή θείας δικαίωσης.