Γλώσσα Α' Γυμνασίου - Διαγώνισμα α' τετραμήνου

ΚΕΙΜΕΝΟ

Η ΝΕΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

 

Με τα μαγικά πάντα μάτια, με το πολύβουο, γεμάτο μέλι και μέλισσες μυαλό, μ’ ένα κόκκινο μάλλινο σκούφο στο κεφάλι και τσαρουχάκια με κόκκινες φούντες στα πόδια, ένα πρωί κίνησα, μισό χαρούμενος, μισό αλαφιασμένος, και με κρατούσε ο πατέρας μου από το χέρι. Η μητέρα μού είχε δώσει ένα κλωνί βασιλικό να τον μυρίζουμαι, λέει, να παίρνω κουράγιο, και μου κρέμασε το χρυσό σταυρουλάκι της βάφτισής μου στο λαιμό.

-          Με την ευκή του Θεού και με την ευκή μου…, μουρμούρισε και με κοίταξε με καμάρι.

Ήμουν σαν ένα μικρό καταστολισμένο σφαγάρι κι ένιωθα μέσα μου περφάνια και φόβο· μα το χέρι μου ήταν σφηνωμένο βαθιά μέσα στη φούχτα του πατέρα μου κι αντρειευούμουν. Πηγαίναμε, πηγαίναμε, περάσαμε τα στενά σοκάκια, φτάσαμε στην εκκλησιά του Αϊ-Μηνά, στρίψαμε, μπήκαμε σ’ ένα παλιό χτίρι, με μια φαρδιάν αυλή, με τέσσερις μεγάλες κάμαρες στις γωνιές κι ένα κατασκονισμένο πλατάνι στη μέση. Κοντοστάθηκα, δείλιασα· το χέρι μου άρχισε να τρέμει μέσα στη μεγάλη ζεστή φούχτα.

O πατέρας μου έσκυψε, άγγιξε τα μαλλιά μου, με χάδεψε· τινάχτηκα· ποτέ δε θυμόμουν να μ’ έχει χαδέψει· σήκωσα τα μάτια και τον κοίταξα τρομαγμένος. Είδε πως τρόμαξα, τράβηξε πίσω το χέρι του:

-          Εδώ θα μάθεις γράμματα, είπε, να γίνεις άνθρωπος· κάμε το σταυρό σου.

O δάσκαλος πρόβαλε στο κατώφλι· κρατούσε μια μακριά βίτσα και μου φάνηκε άγριος, με μεγάλα δόντια, και κάρφωσα τα μάτια μου στην κορφή του κεφαλιού του να δω αν έχει κέρατα· μα δεν είδα, γιατί φορούσε καπέλο.

-          Ετούτος είναι ο γιος μου, του ’πε ο πατέρας μου.

Ξέμπλεξε το χέρι μου από τη φούχτα του και με παρέδωκε στο δάσκαλο.

-          Το κρέας δικό σου, του ’πε, τα κόκαλα δικά μου· μην τον λυπάσαι, δέρνε τον, κάμε τον άνθρωπο.

-          Έγνοια σου, καπετάν Μιχάλη· έχω εδώ το εργαλείο που κάνει τους ανθρώπους, είπε ο δάσκαλος κι έδειξε τη βίτσα.

 

(Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη)

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1.      Να περιγράψετε την ψυχολογική κατάσταση του μικρού ήρωα κατά την πρώτη του μέρα στο σχολείο.

(10 μονάδες)

 

 

2.      «..έχω εδώ το εργαλείο που κάνει τους ανθρώπους, είπε ο δάσκαλος κι έδειξε τη βίτσα». Ποια αντίληψη της εποχής για τη «σωστή διαπαιδαγώγηση» εκφράζουν τα πρώτα λόγια του δασκάλου;

(10 μονάδες)

 

3.      «Το κρέας δικό σου, του ’πε, τα κόκαλα δικά μου· μην τον λυπάσαι, δέρνε τον, κάμε τον άνθρωπο.»Στο παραπάνω απόσπασμα του κειμένου να βρείτε:

 

1.      Ποιος είναι ο πομπός και ποιος ο δέκτης του μηνύματος;

2.      Ποιο μήνυμα απευθύνει ο πομπός στο δέκτη και με ποιο σκοπό;

(5 μονάδες)

4.      Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις του κειμένου ως προς τα συστατικά τους (απλές, ελλειπτικές, επαυξημένες, σύνθετες).

 

1.      Με κρατούσε ο πατέρας.

2.      Η μητέρα μού είχε δώσει ένα κλωνί βασιλικό.

3.      Εγώ ένιωθα μέσα μου περηφάνια και φόβο.

4.      Το κρέας δικό σου.

(5 μονάδες)

 

5.      Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως προς το περιεχόμενό τους (αποφαντικές, ερωτηματικές, προστακτικές, επιφωνηματικές).

 

1.      Πού πηγαίναμε;

2.      Φτάσαμε στην εκκλησιά του Αϊ-Μηνά.

3.      Ποτέ δε θυμόμουν να μ’ έχει χαδέψει!

4.      Κάμε τον άνθρωπο.

5.      O δάσκαλος πρόβαλε στο κατώφλι.

(5 μονάδες)

 

6.      Στην παρακάτω παράγραφο να βρείτε τη θεματική πρόταση, τις λεπτομέρειες και την κατακλείδα (αν υπάρχει), να δώσετε έναν πλαγιότιτλο και στη συνέχεια να εντοπίσετε τις συνδετικές λέξεις ή φράσεις.

 

Τα άτομα με ειδικές ανάγκες έμειναν για πάρα πολλά χρόνια έξω από τα συνηθισμένα σχολεία και έξω από την επαγγελματική εκπαίδευση και την παραγωγική διαδικασία. Έγιναν, έτσι, άτομα εξαρτώμενα και συσσωρεύτηκε πάνω τους το αποτέλεσμα ενός μύθου που τα ήθελε ανήμπορα, ανίκανα, αντιπαραγωγικά, άρα και εξαρτημένα. Τα πράγματα όμως άλλαξαν τα τελευταία χρόνια, διότι έγινε παγκόσμια αποδεκτό ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσα δικαιώματα κι ότι η αξία του κάθε ανθρώπου είναι ανεξάρτητη από τις ικανότητές του. Επιπλέον αποδείχθηκε ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες μπορούν να δημιουργήσουν, αν τους προσφερθούν  τα κατάλληλα μέσα, και να συμβάλουν σημαντικά στην οικονομία και κοινωνική ανάπτυξη.

(15 μονάδες)

 

7.      Να γράψετε μία επιστολή σε ένα φίλο ή μία φίλη σας στον οποίο/ οποία θα του παρουσιάζετε τις εντυπώσεις σας από τις πρώτες μέρες της σχολικής σας ζωής στο γυμνάσιου. (200-220 λέξεις)

                                                                                                                                                 (50 μονάδες)