Ο Ζαχαριάς Μπαρμπιτσιώτης υπήρξε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της προεπαναστατικής Ελλάδας, ένας άνθρωπος που το όνομά του έγινε συνώνυμο της αντίστασης και της ανυποταξίας στην Πελοπόννησο. Γεννημένος το 1759 στην Μπαρμπίτσα της Λακωνίας ως Ζαχαρίας Παντελεάκος, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον σκληρό, όπου η οθωμανική καταπίεση ήταν καθημερινότητα. Η δολοφονία του πατέρα και του αδελφού του από Οθωμανούς σπάχηδες όταν ήταν μόλις 15 ετών, χάραξε μέσα του μια βαθιά δίψα για εκδίκηση και ελευθερία, ωθώντας τον πολύ γρήγορα να εγκαταλείψει τη ζωή του βοσκού και να βγει στα βουνά ως κλέφτης.
Η άνοδός του στην ιεραρχία των κλεφτών ήταν ραγδαία, καθώς η ανδρεία και η στρατιωτική του ιδιοφυΐα τον έκαναν να ξεχωρίζει από νεαρή ηλικία. Μετά από μια σύγκρουση για τη μοιρασιά των λαφύρων με τον καπετάνιο Μάντζαρη, εξήντα παλικάρια τον ανακήρυξαν αρχηγό τους, δημιουργώντας το δικό του ανεξάρτητο σώμα. Ο Ζαχαριάς δεν ήταν απλώς ένας ικανός πολεμιστής, αλλά ένας οραματιστής ηγέτης που επέβαλλε σιδερένια πειθαρχία στους άντρες του, δοκιμάζοντας την αντοχή τους με σκληρές τελετουργίες μύησης, ώστε να είναι έτοιμοι για τις κακουχίες του βουνού και τις άγριες συγκρούσεις με τον κατακτήτη.
Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματά του ήταν η ίδρυση της Αρματολικής Ομοσπονδίας το 1785. Το σχέδιό του προέβλεπε την εγκατάσταση ομάδων κλεφτών σε κάθε επαρχία του Μωριά με κέντρο τον Ταΰγετο, με στόχο την προστασία των κατοίκων από τις αυθαιρεσίες των Οθωμανών διοικητών και των Αλβανών μισθοφόρων. Αυτή η κίνηση έβαλε τις βάσεις για μια μορφή αυτοδιοίκησης στην Πελοπόννησο και ενέπνευσε μετέπειτα μεγάλους αγωνιστές όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Νικηταράς, οι οποίοι θήτευσαν δίπλα του και διδάχθηκαν την τέχνη του πολέμου και την αξία της ενότητας.
Παρά τις μεγάλες νίκες του, όπως αυτή στο Αγριλοβούνι, και την αναγνώρισή του από την Υψηλή Πύλη ως «Ζαμπίτη» της Πελοποννήσου, ο Ζαχαριάς παρέμεινε ο μεγαλύτερος φόβος των Οθωμανών. Η επιρροή του και οι επαφές του με τις δυνάμεις της εποχής, όπως ο Ναπολέων, τον κατέστησαν στόχο εξόντωσης. Τελικά, ο ανίκητος στα πεδία των μαχών καπετάνιος έπεσε θύμα προδοσίας το 1805 από τον κουμπάρο του, Κουκέα, στον πύργο του οποίου του έστησαν φονική ενέδρα. Αν και δεν πρόλαβε να δει την έναρξη της Επανάστασης του 1821, η θυσία και το οργανωτικό του πνεύμα αποτέλεσαν το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε ο αγώνας για την ελευθερία.