Η ιστορία της ελληνικής ανεξαρτησίας συχνά επικεντρώνεται στο 1821, όμως οι ρίζες της εθνικής αφύπνισης και οργάνωσης βρίσκονται σε γεγονότα που προηγήθηκαν, με κορυφαίο την άμυνα της Λευκάδας το 1807. Εκεί, κάτω από την ηγεσία του 25χρονου τότε Ιωάννη Καποδίστρια, συναντήθηκαν για πρώτη φορά μορφές που αργότερα θα πρωταγωνιστούσαν στην Επανάσταση, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ο Τζαβέλας και ο Κατσαντώνης. Ο Καποδίστριας, ως Γραμματέας της Επτανήσου Πολιτείας, δεν οργάνωσε απλώς την άμυνα ενός νησιού απέναντι στις βλέψεις του Αλή Πασά, αλλά έθεσε τις βάσεις για μια πανελλήνια στρατιωτική και εθνική συνεργασία.
Η κατάσταση στα Επτάνισσα εκείνη την περίοδο ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη, με την Επτάνησο Πολιτεία να αποτελεί την πρώτη ημιαυτόνομη ελληνική κρατική οντότητα μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Ο Καποδίστριας εκμεταλλεύτηκε αυτή τη συγκυρία για να προσφέρει καταφύγιο στους διωκόμενους κλέφτες της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, εντάσσοντάς τους σε έναν τακτικό εθνικό στρατό. Η κίνησή του αυτή μετέτρεψε τη Λευκάδα σε ένα εθνικό ορμητήριο, όπου οπλαρχηγοί από διαφορετικές περιοχές άρχισαν να λειτουργούν υπό έναν κοινό συντονισμό, υπερβαίνοντας τον τοπικισμό που χαρακτήριζε τον ελληνισμό μέχρι τότε.
Οι οχυρωματικές εργασίες στη Λευκάδα αποτέλεσαν υπόδειγμα παλλαϊκής συμμετοχής και εθνικού ενθουσιασμού. Αγρότες, αστοί, γυναίκες και παιδιά από όλα τα Επτάνισσα συνέρρευσαν για να βοηθήσουν στην οχύρωση του νησιού, κατασκευάζοντας νέα φρούρια και τάφρους κάτω από τα εχθρικά πυρά. Παράλληλα, ο Καποδίστριας οργάνωσε έναν μικρό εθελοντικό στόλο και συντόνισε επιθέσεις στα μετόπισθεν του εχθρού, καταφέρνοντας τελικά να αναγκάσει τις αριθμητικά υπέρτερες δυνάμεις του Αλή Πασά σε υποχώρηση. Η στρατηγική επιτυχία στη Λευκάδα απέδειξε ότι η ενότητα και η σωστή οργάνωση μπορούσαν να φέρουν νικηφόρα αποτελέσματα απέναντι σε ισχυρούς αντιπάλους.
Η κορύφωση αυτών των γεγονότων έλαβε χώρα στις 30 Ιουνίου 1807 στην τοποθεσία «Μαγεμένο» της Λευκάδας, όπου σε μια ατμόσφαιρα εθνικής ανάτασης, οπλαρχηγοί, προεστοί και κλήρος έδωσαν τον πρώτο μεγάλο όρκο για την ελευθερία του γένους. Αν και οι διεθνείς συγκυρίες και η Συνθήκη του Τιλσίτ οδήγησαν τελικά στην παράδοση των Επτανήσων στους Γάλλους, οι δεσμοί εμπιστοσύνης που δημιουργήθηκαν στη Λευκάδα παρέμειναν αλώβητοι. Ο όρκος εκείνος αποτέλεσε τον ουσιαστικό προάγγελο του 1821, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική επανάσταση δεν ήταν ένα τυχαίο ξέσπασμα, αλλά το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης και μεθοδικής προετοιμασίας υπό το βλέμμα του Ιωάννη Καποδίστρια.