Το Άγιο Όρος αποτελεί για τους πιστούς έναν ιερό τόπο γαλήνης και πνευματικής απομόνωσης, μακριά από τους περισπασμούς της κοσμικής ζωής. Ωστόσο, για ορισμένους επιτήδειους, η Αθωνική Πολιτεία φάνταζε επί δεκαετίες ως ένας αμύθητος και συχνά αφύλακτος θησαυρός. Μία από τις πιο σοκαριστικές υποθέσεις ιεροσυλίας στα χρονικά της χερσονήσου εκτυλίχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980, με πρωταγωνιστή έναν άνθρωπο που γνώριζε καλά τα μυστικά των μοναχών.
Ο "Λύκος" με το Ένδυμα του Πιστού
Ο 40χρονος Α.Χ. είχε περάσει τουλάχιστον δύο χρόνια στο Άγιο Όρος, ζώντας τη μοναστική καθημερινότητα από κοντά. Φαινομενικά είχε αποσυρθεί για λόγους πίστης, όμως το βλέμμα του είχε εστιάσει στους ανεκτίμητους υλικούς θησαυρούς που φυλάσσονταν στα ιερά των ναών. Κειμήλια αιώνων, χρυσοί σταυροί, δωρεές πιστών και τμήματα του Τιμίου Ξύλου κίνησαν το ενδιαφέρον του. Έχοντας μάθει εκ των έσω τα ωράρια των βαρδιών, τα κενά στη φύλαξη και τα προσβάσιμα σημεία των μονών, κατέστρωσε ένα παράτολμο σχέδιο δράσης με στόχο την Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας.
Η Μεγάλη Κλοπή στη Μεγίστη Λαύρα
Τον Δεκέμβριο του 1989, ο Α.Χ. επέστρεψε στη χερσόνησο συνοδευόμενος από δύο συνεργούς του, ενώ δύο ακόμη μέλη της σπείρας περίμεναν στην Ουρανούπολη για τη διαφυγή. Οι τρεις άνδρες ζήτησαν φιλοξενία στη Μονή και, όταν οι μοναχοί αποσύρθηκαν στα κελιά τους, ανέλαβαν δράση. Εκμεταλλευόμενοι ένα αφύλακτο παράθυρο, κατάφεραν να εισέλθουν στο σκευοφυλάκιο. Από εκεί άρπαξαν μια κασετίνα στολισμένη με 65 πολύτιμους λίθους – δωρεά του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά από το 936 μ.Χ. – έναν επίχρυσο σταυρό με Τίμιο Ξύλο και σημαντικά χρηματικά ποσά, διαφεύγοντας μέσα στη νύχτα.
Μια Ανιστόρητη Πράξη Ιεροσυλίας
Η κλοπή έγινε αντιληπτή κατά τον πρωινό όρθρο, προκαλώντας συναγερμό στις αρχές. Οι δράστες είχαν ήδη επιστρέψει στη Χαλκίδα, όπου άρχισαν να καταστρέφουν τα κειμήλια για να τα μοιραστούν. Τεμάχισαν τον σταυρό και αποσυναρμολόγησαν την αυτοκρατορική κασετίνα, σκοπεύοντας να πουλήσουν τους πολύτιμους λίθους στο εξωτερικό. Η αστυνομία όμως κινήθηκε γρήγορα, συλλαμβάνοντας τα μέλη της σπείρας στη Χαλκίδα και τον Α.Χ. την ώρα που επιχειρούσε να διαφύγει στην Ιταλία. Η πράξη τους χαρακτηρίστηκε ως η πλέον «ανιστόρητη ιεροσυλία», καθώς προκάλεσαν ανεπανόρθωτες φθορές σε αντικείμενα τεράστιας ιστορικής και θρησκευτικής αξίας.
Η Καταδίκη και η Δικαιοσύνη
Στην ανάκριση που ακολούθησε, οι συνεργοί στράφηκαν κατά του 40χρονου, υποστηρίζοντας ότι τους παρέσυρε με την υπόσχεση για θαμμένες χρυσές λίρες. Ωστόσο, η δικαιοσύνη ήταν αυστηρή με όλους. Το 1991, το Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης επέβαλε ποινές κάθειρξης από 7 έως 11 έτη, χωρίς να αναγνωρίσει ελαφρυντικά. Η υπόθεση αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την αυστηροποίηση των μέτρων ασφαλείας στις μονές του Αγίου Όρους, ώστε οι θησαυροί της Ορθοδοξίας να μην βρεθούν ποτέ ξανά στο έλεος ιερόσυλων αρχαιοκάπηλων.