Το επιχειρηματικό μοντέλο των σύγχρονων τεχνολογικών κολοσσών βασίζεται σε μια απλή αλλά αμφιλεγόμενη ανταλλαγή: την παροχή δωρεάν περιεχομένου με αντάλλαγμα την εμπορευματοποίηση των προσωπικών μας δεδομένων. Αυτή η πρακτική, που ξεκίνησε από τα κοινωνικά δίκτυα και το YouTube, έχει οδηγήσει σε μια εμπειρία χρήσης γεμάτη εξαντλητικές διαφημίσεις και μια στόχευση τόσο ακριβή που συχνά προκαλεί τρόμο. Πλέον, αυτή η τάση μεταφέρεται και στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς οι απαντήσεις που λαμβάνουμε από τα chatbots θα συνοδεύονται σύντομα από διαφημιστικό περιεχόμενο, εγείροντας σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και ειλικρίνειας των απαντήσεων.
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να συνειδητοποιήσει κάθε χρήστης είναι ότι οι συνομιλίες με εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini ή το Claude δεν είναι ιδιωτικές με την παραδοσιακή έννοια. Οι εταιρείες αξιοποιούν τα λεγόμενά μας για να εκπαιδεύσουν τα μοντέλα τους, πράγμα που σημαίνει ότι οι πληροφορίες μας εισέρχονται σε μια τεράστια δεξαμενή δεδομένων. Οι ειδικοί στον τομέα της τεχνολογίας παρομοιάζουν αυτά τα εργαλεία με «δημόσιες καρτ ποστάλ». Όπως δεν θα γράφατε ποτέ ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα σε μια κάρτα που μπορεί να διαβάσει ο οποιοσδήποτε, έτσι δεν θα έπρεπε να μοιράζεστε με την ΑΙ τίποτα που δεν θα θέλατε να δείτε δημοσιευμένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η βασική συμβουλή για την προστασία της ιδιωτικότητας είναι η αποφυγή καταχώρισης ευαίσθητων πληροφοριών. Αριθμοί πιστωτικών καρτών, διευθύνσεις κατοικίας, ιατρικό ιστορικό ή εμπιστευτικές επαγγελματικές συζητήσεις δεν έχουν θέση στα παράθυρα συνομιλίας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Πρέπει να είμαστε πάντα προσεκτικοί, καθώς οποιαδήποτε πληροφορία μοιραζόμαστε θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντική εκπαίδευση του μοντέλου ή να βρεθεί στο στόχαστρο ελέγχου από τις αρχές, προκαλώντας μας σοβαρή αμηχανία ή και νομικά προβλήματα.
Για όσους επιθυμούν να ανακτήσουν τον έλεγχο των δεδομένων τους, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα προστασίας. Η χρήση της λειτουργίας «εφήμερων τσατ» (temporary chat), η οποία λειτουργεί παρόμοια με την ανώνυμη περιήγηση στους browsers, είναι μια καλή αρχή. Ωστόσο, η πιο αποτελεσματική λύση βρίσκεται στις ρυθμίσεις του λογαριασμού. Η διαγραφή του ιστορικού συνομιλιών, η απενεργοποίηση της «μνήμης» του μοντέλου και η ρητή άρνηση συμμετοχής στην εκπαίδευση του αλγορίθμου είναι απαραίτητες ενέργειες. Μπορεί αυτές οι ρυθμίσεις να καθιστούν το chatbot λιγότερο εξατομικευμένο ή «έξυπνο» για τη δική μας χρήση, προσφέρουν όμως το σημαντικό πλεονέκτημα της μεγαλύτερης ασφάλειας και της ψυχικής μας ηρεμίας.