Μια ανατριχιαστική ανακάλυψη στο Λαύριο έρχεται να ρίξει φως σε σκοτεινές υποθέσεις του παρελθόντος, συνδέοντας το σήμερα με την εγκληματική δράση μιας από τις διαβόητες σπείρες αρχαιοκαπηλίας που έδρασαν ποτέ στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια εξερεύνησης στο αρχαίο φρέαρ με την ονομασία «Λούτσα 1», μια ομάδα γεωλόγων και σπηλαιολόγων βρέθηκε μπροστά σε ένα μακάβριο εύρημα: έναν ανθρώπινο σκελετό σε βάθος 100 μέτρων. Το εύρημα εντοπίστηκε 53 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, συνοδευόμενο από υπολείμματα ρουχισμού, μια χαρακτηριστική αγκράφα ζώνης και παπούτσια νούμερο 41, στοιχεία που αποτελούν «κλειδιά» για την ταυτοποίηση του θύματος.
Η Ελληνική Αστυνομία άνοιξε αμέσως τους φακέλους ανεξιχνίαστων υποθέσεων από τη δεκαετία του '70, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο έτος 1978. Τότε, ο 44χρονος μεταλλωρύχος Ευάγγελος Βαμβούνης είχε εξαφανιστεί μυστηριωδώς μέσα στις δαιδαλώδεις στοές, χωρίς να βρεθεί ποτέ παρά τις εκτεταμένες έρευνες. Η περιοχή εκείνη την περίοδο αποτελούσε πεδίο δράσης της σπείρας του Στέφαν Γκέρικε, του Γερμανού αρχαιολόγου που έμεινε στην ιστορία ως ο «πρύτανης της αρχαιοκαπηλίας». Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο σκελετός βρέθηκε καλυμμένος από σωρό πετρών, γεγονός που υποδηλώνει προσπάθεια απόκρυψης εγκληματικής ενέργειας.
Ο Στέφαν Γκέρικε δεν ήταν ένας συνηθισμένος κακοποιός. Διδάκτωρ αρχαιολογίας με άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιούσε την επιστημονική του κατάρτιση για να εντοπίζει αμύθητους θησαυρούς σε μοναστήρια και αρχαιολογικούς χώρους. Η δράση του εκτεινόταν από τα Μετέωρα, όπου τεμάχισε το τέμπλο της Αγίας Τριάδας, μέχρι την Αμφίπολη. Η διασύνδεσή του με τον υπόκοσμο του Λαυρίου ήταν στενή, καθώς τα βαθιά και επικίνδυνα φρέατα της περιοχής χρησιμοποιούνταν συχνά ως τόποι «ξεκαθαρίσματος λογαριασμών» μεταξύ των μελών της σπείρας.
Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο αν αναλογιστεί κανείς τη δολοφονία του Βασίλη Ψαραδέλη το 1978, για την οποία κατηγορήθηκε συνεργός του Γκέρικε. Αν και τότε οι δράστες είχαν υποδείξει πηγάδια για την ανεύρεση του πτώματος, το φρέαρ «Λούτσα 1» δεν είχε ερευνηθεί ποτέ λόγω της επικινδυνότητάς του. Ο Γκέρικε, παρά τις επανειλημμένες συλλήψεις και τις μυθιστορηματικές αποδράσεις του, κατάφερε για δεκαετίες να εμπαίζει τις αρχές, χρησιμοποιώντας μεταμφιέσεις και πλαστές ταυτότητες, μέχρι την τελευταία του εξαφάνιση από το νοσοκομείο το 1994.
Η μακάβρια ανακάλυψη του σκελετού έγινε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «LaMDa Project», το οποίο ξεκίνησε το 2024 με σκοπό την πλήρη καταγραφή των αρχαίων μεταλλείων της Λαυρεωτικής. Όπως επισημαίνουν οι γεωλόγοι που συμμετέχουν στην έρευνα, οι στοές του Λαυρίου κρατούν ακόμα καλά φυλαγμένα μυστικά που χρονολογούνται από την εποχή της ακμής των μεταλλείων μέχρι τις σκοτεινές μέρες της σύγχρονης αρχαιοκαπηλίας. Η ανάλυση DNA και η εξέταση των ευρημάτων αναμένεται πλέον να δώσουν απαντήσεις σε ερωτήματα που έμεναν αναπάντητα για πάνω από 40 χρόνια.