Η ιστορία του Νικολού Σάσσαρη, του θρυλικού μονόφθαλμου πειρατή από τη Μάνη, αποτελεί ένα συγκλονιστικό κεφάλαιο της ελληνικής ναυτικής ιστορίας του 18ου αιώνα. Γεννημένος σε μια γη τραχιά και αδυσόπητη, όπου η επιβίωση ήταν καθημερινή μάχη, ο Σάσσαρης αναδείχθηκε σε κυρίαρχο των θαλασσών, μετατρέποντας τον Μέζαπο σε απόρθητο ορμητήριο. Η Μάνη εκείνης της εποχής, γνωστή και ως «Μεγάλο Αλγέρι» λόγω της έντονης πειρατικής δραστηριότητας, προσέφερε το ιδανικό καταφύγιο για άνδρες που ζούσαν έξω από τους νόμους των αυτοκρατοριών, με τον Σάσσαρη να αποτελεί την πιο εμβληματική μορφή της.
Ο Σάσσαρης ανήκε στην τάξη των Νικλιάνων, των ισχυρών γεωκτημόνων της Μάνης, και το κύρος του επισφραγίστηκε με την ανέγερση ενός επιβλητικού πύργου ύψους 16 μέτρων στον Μέζαπο. Από εκεί, εξαπέλυε επιθέσεις χωρίς διακρίσεις εναντίον Οθωμανών, Βενετών και Γάλλων, αρκεί τα πλοία τους να μετέφεραν πλούτη. Η σκληρότητά του ήταν παροιμιώδης, όπως και η απροθυμία του να μοιράζεται τα λάφυρα, γεγονός που του κόστισε το ένα του μάτι κατά τη διάρκεια μιας βίαιης διαμάχης στην Άνδρο. Παρά τις απώλειες, η ισχύς του αυξανόταν συνεχώς, επιβάλλοντας συχνά «τέλη προστασίας» σε ναυτικούς που ήθελαν να διασχίσουν με ασφάλεια το πέρασμα μεταξύ Μάνης και Κυθήρων.
Η δράση του δεν περιοριζόταν μόνο στη θάλασσα, καθώς ενεπλάκη σε σφοδρές βεντέτες με άλλες ισχυρές οικογένειες της περιοχής, όπως οι Μαυρομιχαλαίοι. Η σύγκρουση για τον έλεγχο του Μέζαπου οδήγησε μέχρι και στην πυρπόληση του πύργου των αντιπάλων του στο Λιμένι, μια πράξη που υπογράμμιζε την αποφασιστικότητά του. Τελικά, το συμβούλιο των προκρίτων της Μάνης τον αναγνώρισε ως επίσημο τοπάρχη της περιοχής, μετατρέποντάς τον από έναν κοινό πειρατή σε έναν υπολογίσιμο τοπικό ηγέτη με θεσμική, έστω και άτυπη, εξουσία.
Το τέλος του Σάσσαρη ήταν αντάξιο της ταραχώδους ζωής του. Κατά τη διάρκεια μιας συμπλοκής με τουρκικά πλοία, ενώ ρυμουλκούσε ένα καταληφθέν γαλλικό σκάφος, έπεσε νεκρός από σφαίρα στο στήθος. Το σώμα του δεν τάφηκε ποτέ στη στεριά, αλλά παρέμεινε για πάντα στην αγκαλιά της θάλασσας που τόσο πολύ αγάπησε και δάμασε. Η τραγωδία της οικογένειάς του συνεχίστηκε με τη σύζυγό του, η οποία, αφού δεν κατάφερε να γεννήσει γιο για να συνεχίσει τη δυναστεία, ανέλαβε η ίδια τη διοίκηση των καραβιών του μετά τον θάνατό του, βρίσκοντας τελικά και εκείνη τον θάνατο σε ναυτική σύγκρουση.
Σήμερα, ο πύργος του Σάσσαρη στον Μέζαπο στέκει ερειπωμένος, κρύβοντας στα σωθικά του μυστικά περάσματα και θρύλους για χαμένους θησαυρούς. Οι ιστορίες για τις κρυφές σπηλιές που είναι προσβάσιμες μόνο από τη θάλασσα και τα κρυμμένα λάφυρα εξακολουθούν να εξάπτουν τη φαντασία των ντόπιων και των επισκεπτών. Ο Νικολός Σάσσαρης παραμένει μια πολυσύνθετη προσωπικότητα: ένας αδίστακτος πειρατής για τους εχθρούς του, αλλά και ένας άνθρωπος που σφυρηλατήθηκε από την πέτρα και την αλμύρα, εκπροσωπώντας το ανυπότακτο πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής.