Η Συνθήκη της Λωζάνης, που υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 1923, αποτελεί ένα από τα κρισιμότερα ορόσημα της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Δεν ήταν απλώς μια συνθήκη ειρήνης που έθεσε τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας και της Ελλάδας μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Εκστρατεία, αλλά σηματοδότησε το οριστικό τέλος της "Μεγάλης Ιδέας". Αυτό το αλυτρωτικό όραμα, που γεννήθηκε από την ανάγκη των υπόδουλων Ελλήνων να ανακτήσουν τα ιστορικά τους εδάφη μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453, υπήρξε ο κεντρικός άξονας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής για σχεδόν έναν αιώνα. Η μετάβαση από τον ρομαντισμό της εθνικής παλιγγενεσίας στη σκληρή πραγματικότητα της γεωπολιτικής σταθεροποίησης καθόρισε τη φυσιογνωμία του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Η έννοια της Μεγάλης Ιδέας, αν και διατυπώθηκε επίσημα από τον Ιωάννη Κωλέττη το 1844, είχε τις ρίζες της στο έργο μεγάλων μορφών του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, όπως ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής. Ο Ρήγας, μέσα από τη "Νέα Πολιτική Διοίκηση" και τη "Χάρτα" του, οραματιζόταν μια δημοκρατική πολιτεία που θα αντικαθιστούσε την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ ο Κοραής έδινε έμφαση στην παιδεία και τη γλώσσα ως θεμέλια της εθνικής ταυτότητας. Μετά την ίδρυση του μικρού και γεωγραφικά περιορισμένου ελληνικού κράτους το 1830, το αίσθημα της "ανόλοκλήρωτης επανάστασης" παρέμεινε ζωντανό, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του ελληνισμού παρέμενε υπό οθωμανικό ζυγό, ειδικά σε περιοχές όπως η Θεσσαλία, η Ήπειρος, η Μακεδονία και η Ιωνία.
Η άνοδος του Ελευθερίου Βενιζέλου στην εξουσία το 1910 έδωσε νέα πνοή στο όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης. Μέσα από ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση, την παιδεία και τον στρατό, η Ελλάδα προετοιμάστηκε για τις μεγάλες προκλήσεις των Βαλκανικών Πολέμων. Οι νίκες του 1912-1913 διπλασίασαν την έκταση και τον πληθυσμό της χώρας, ενσωματώνοντας τη Μακεδονία, την Ήπειρο και τα νησιά του Αιγαίου. Ωστόσο, η επιτυχία αυτή σκιάστηκε σύντομα από τον Εθνικό Διχασμό, τη βαθιά ρήξη μεταξύ Βενιζέλου και Βασιλιά Κωνσταντίνου σχετικά με τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μια σύγκρουση που δίχασε την κοινωνία και αποδυνάμωσε τη διεθνή θέση της χώρας.
Η Συνθήκη των Σεβρών το 1920 φάνηκε να υλοποιεί το όνειρο της "Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών", παραχωρώντας στην Ελλάδα τη Θράκη και τη διοίκηση της Σμύρνης. Όμως, οι πολιτικές ανατροπές στο εσωτερικό, η επιστροφή του Κωνσταντίνου που οδήγησε στην απομόνωση από τους συμμάχους, και η άνοδος του τουρκικού εθνικισμού υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ, οδήγησαν στην κατάρρευση του μετώπου και τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922. Η επακόλουθη Συνθήκη της Λωζάνης και η υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών σφράγισαν το τέλος της ελληνικής παρουσίας τριών χιλιάδων ετών στη Μικρά Ασία, μετατρέποντας την Ελλάδα σε ένα ομοιογενές εθνικό κράτος και κλείνοντας οριστικά το κεφάλαιο του αλυτρωτισμού.